మాస్కోలో మంచు చిరుతల సంరక్షణపై భారత్-రష్యా రౌండ్ టేబుల్ సమావేశం

What Happened

ఆగస్టు 26, 2026న రష్యాలోని మాస్కోలో మంచు చిరుతల సంరక్షణ మరియు శాస్త్రీయ అధ్యయనంపై రష్యా-భారత్ రౌండ్ టేబుల్ సమావేశం జరిగింది. ఇందులో భారత బృందం మంచు చిరుతల సంరక్షణలో తాము అవలంబిస్తున్న రేడియో టెలిమెట్రీ, జనాభా అంచనా పద్ధతులు మరియు జన్యు విశ్లేషణల పురోగతిని వివరించింది. రెండు దేశాల మధ్య అనుభవాలను పంచుకోవడం ద్వారా సహకారాన్ని బలోపేతం చేసుకోవడమే ఈ సమావేశం ప్రధాన ఉద్దేశ్యం.

When & Where

• తేదీ: 26 ఆగస్టు 2026.
• ప్రదేశం: ఏ.ఎన్. సెవెర్ట్సోవ్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ ఎకాలజీ అండ్ ఎవల్యూషన్ (రష్యన్ అకాడమీ ఆఫ్ సైన్సెస్), మాస్కో, రష్యా.
• నేపథ్యం: గ్లోబల్ కన్జర్వేషన్ నెట్‌వర్క్‌లో భాగంగా మాస్కోలో ఈ సమావేశం నిర్వహించారు.

Who Is Involved

• MoEFCC (భారత పర్యావరణ శాఖ): భారతదేశం తరపున ప్రాతినిధ్యం వహించి, విధానపరమైన నిర్ణయాలను వివరించింది.
• వైల్డ్ లైఫ్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ ఇండియా (WII): సాంకేతిక మరియు శాస్త్రీయ పరిశోధనల (జనాభా అంచనా, జెనెటిక్స్) వివరాలను అందించిన సంస్థ.
• ఇంటర్నేషనల్ బిగ్ క్యాట్ అలయన్స్ (IBCA): అంతర్జాతీయంగా పెద్ద పిల్లుల సంరక్షణకు కృషి చేస్తున్న ప్రపంచ స్థాయి సంస్థ.
• ఇర్బిస్ (Irbis): మంచు చిరుతల సంరక్షణ కోసం పనిచేసే రష్యాకు చెందిన అంతర్-ప్రాంతీయ సంఘం.
• రష్యా సంస్థలు: రష్యా సహజ వనరుల మంత్రిత్వ శాఖ, మాస్కో జూ మరియు రాస్‌ప్రిరోడ్నాడ్జోర్.

How It Works

• డేటా సేకరణ: మొదటి దశలో వన్యప్రాణి సంస్థలు (WII) కెమెరా ట్రాపింగ్ మరియు క్షేత్రస్థాయి పరిశోధనల ద్వారా మంచు చిరుతల జాడలను సేకరిస్తాయి.
• శాస్త్రీయ పర్యవేక్షణ: మంచు చిరుతలకు రేడియో కాలర్లను (రేడియో టెలిమెట్రీ) అమర్చి వాటి సంచారాన్ని ఉపగ్రహాల ద్వారా ట్రాక్ చేస్తారు.
• జన్యు విశ్లేషణ: వాటి మలం, వెంట్రుకల ద్వారా DNA నమూనాలను సేకరించి, జన్యుపరమైన వైవిధ్యం మరియు జనాభా ఆరోగ్య స్థితిని అంచనా వేస్తారు.
• అంతర్జాతీయ సహకారం: సేకరించిన డేటాను ఒప్పందాల (ఉదా: IBCA - Irbis అగ్రిమెంట్) ద్వారా ఇతర దేశాలతో పంచుకుని ఉమ్మడి సంరక్షణ వ్యూహాలను రచిస్తారు.

Why It Matters

• పర్యావరణ ప్రాముఖ్యత: మంచు చిరుతలు పర్వత పర్యావరణ వ్యవస్థల ఆరోగ్యానికి సూచిక (Indicator species). ఇవి అంతరిస్తే మొత్తం ఆహారపు గొలుసు దెబ్బతింటుంది.
• పరీక్షల కోణం: UPSC GS Paper 3 లోని జీవవైవిధ్యం (Biodiversity) మరియు వాతావరణ మార్పుల విభాగంలో ఈ అంశం చాలా కీలకం.
• అంతర్జాతీయ దౌత్యం: రష్యా-భారత్ మధ్య కేవలం రక్షణ, వాణిజ్యపరంగానే కాకుండా పర్యావరణ పరిరక్షణలో కూడా దౌత్య సంబంధాలు బలపడటం సానుకూల పరిణామం.

Historical Background

• 2009: భారతదేశంలో మంచు చిరుత మరియు దాని ఆవాసాలను సంరక్షించడానికి 'ప్రాజెక్ట్ స్నో లెపర్డ్' (Project Snow Leopard) ను అధికారికంగా ప్రారంభించారు.
• 2013: 12 మంచు చిరుత దేశాలు కలిసి 'బిష్కెక్ డిక్లరేషన్' (Bishkek Declaration) పై సంతకం చేశాయి, దీని ద్వారా GSLEP ప్రోగ్రామ్ ఏర్పడింది.
• 2023: భారతదేశం చొరవతో ఏడు పెద్ద పిల్లుల (పులి, సింహం, చిరుత, మంచు చిరుత, ప్యూమా, జాగ్వార్, చీతా) సంరక్షణకై 'ఇంటర్నేషనల్ బిగ్ క్యాట్ అలయన్స్ (IBCA)' ఏర్పాటైంది.

Previous Related Events

• జనవరి 2024: భారతదేశపు తొలి మంచు చిరుతల జనాభా అంచనా (SPAI) నివేదిక విడుదలైంది, దీని ప్రకారం భారత్‌లో 718 మంచు చిరుతలు ఉన్నాయి.
• డిసెంబర్ 2025: రష్యాలోని 'ఇర్బిస్' మరియు భారతదేశం కేంద్రంగా పనిచేసే 'IBCA' మధ్య మంచు చిరుతల పరిశోధనలకై అధికారిక భాగస్వామ్య ఒప్పందం కుదిరింది.
• ఫిబ్రవరి 2024: కేంద్ర మంత్రివర్గం ఇంటర్నేషనల్ బిగ్ క్యాట్ అలయన్స్ (IBCA) ఏర్పాటుకు అధికారిక ఆమోదం తెలిపి, దానికి నిధులు మంజూరు చేసింది.

Static GK Connection

• వన్యప్రాణి సంరక్షణ చట్టం (WPA), 1972: మంచు చిరుతకు అత్యున్నత రక్షణ కల్పిస్తూ దీనిని షెడ్యూల్ I లో చేర్చారు. అనగా దీనిని వేటాడటం తీవ్రమైన నేరం.
• ఆవాస ప్రాంతాలు (Geography): భారతదేశంలో ఇవి ప్రధానంగా లడఖ్, జమ్మూ కాశ్మీర్, హిమాచల్ ప్రదేశ్, ఉత్తరాఖండ్, సిక్కిం మరియు అరుణాచల్ ప్రదేశ్‌లోని ఎత్తైన హిమాలయ ప్రాంతాల్లో కనిపిస్తాయి. అత్యధికంగా లడఖ్‌లో ఉన్నాయి.

India & World Comparison

ప్రపంచవ్యాప్తంగా సుమారు 4,000 నుండి 6,500 మంచు చిరుతలు ఉన్నట్లు అంచనా. ఇవి భారత్, రష్యా, చైనా, మంగోలియా సహా 12 దేశాల్లో విస్తరించి ఉన్నాయి. గ్లోబల్ జనాభాలో సుమారు 10-15% మంచు చిరుతలు భారతదేశంలోనే ఉన్నాయి. అడ్వాన్స్‌డ్ టెలిమెట్రీ మరియు జనాభా అంచనాలలో ఇతర ఆసియా దేశాల కంటే భారతదేశం ముందంజలో ఉంది.

Future Impact

• రాబోయే సంవత్సరాల్లో హిమాలయ దేశాలు మరియు రష్యా మధ్య సాంకేతిక మార్పిడి (Technology Transfer) పెరుగుతుంది.
• వాతావరణ మార్పుల కారణంగా మంచు కరుగుతున్న నేపథ్యంలో, మంచు చిరుతల ఆవాసాల పరిరక్షణపై కొత్త అంతర్జాతీయ విధానాలు (Policy frameworks) రానున్నాయి.
• IBCA మరింత మంది సభ్య దేశాలను చేర్చుకుని పెద్ద పిల్లుల సంరక్షణకు అతిపెద్ద గ్లోబల్ ఫండ్ ఏర్పాటు చేసే అవకాశం ఉంది.

---

🔑 Key Points for Revision

• 26 ఆగస్టు 2026న మాస్కోలో మంచు చిరుతల సంరక్షణపై ఇండో-రష్యన్ రౌండ్ టేబుల్ జరిగింది.
• పర్యావరణ మంత్రిత్వ శాఖ (MoEFCC) మరియు WII భారతదేశం తరపున ప్రాతినిధ్యం వహించాయి.
• సమావేశ ఆతిథ్యం: ఏ.ఎన్. సెవెర్ట్సోవ్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ ఎకాలజీ అండ్ ఎవల్యూషన్ (మాస్కో).
• భారత బృందం జనాభా అంచనా, రేడియో టెలిమెట్రీ, జన్యు విశ్లేషణ పురోగతిని వివరించింది.
• IBCA మరియు రష్యా 'ఇర్బిస్' (Irbis) మధ్య డిసెంబర్ 2025లో కుదిరిన ఒప్పందం ఈ సమావేశానికి ఆధారం.
• మంచు చిరుతల శాస్త్రీయ పర్యవేక్షణలో సాంకేతిక పరికరాల వినియోగం పెరిగింది.
• భారతదేశంలో మొత్తం మంచు చిరుతల సంఖ్య 718 (SPAI నివేదిక ప్రకారం).
• భారతదేశంలో అత్యధిక మంచు చిరుతలు లడఖ్ కేంద్రపాలిత ప్రాంతంలో ఉన్నాయి.
• మంచు చిరుతను 'ఘోస్ట్ ఆఫ్ ది మౌంటైన్స్' అని పిలుస్తారు.
• IUCN రెడ్ లిస్ట్‌లో ఇది 'వల్నరబుల్' (Vulnerable) విభాగంలో ఉంది.
• వైల్డ్ లైఫ్ ప్రొటెక్షన్ యాక్ట్, 1972 లో ఇది షెడ్యూల్ I లో ఉన్న జంతువు.
• భారతదేశం 'ప్రాజెక్ట్ స్నో లెపర్డ్' ను 2009 లో ప్రారంభించింది.
• ప్రపంచవ్యాప్తంగా కేవలం 12 దేశాల్లో (రేంజ్ కంట్రీస్) మాత్రమే ఇవి జీవిస్తున్నాయి.
• వాతావరణ మార్పుల కారణంగా వీటి సహజ ఆవాసాలు తీవ్ర ముప్పును ఎదుర్కొంటున్నాయి.
• వన్యప్రాణి పరిశోధనలో భారత్-రష్యా సంబంధాలు మరింత బలోపేతం అవుతున్నాయి.

---

🧠 Concept Link (Static GK Deep Dive)

Core Concept: మంచు చిరుతల సంరక్షణ & IBCA (International Big Cat Alliance)

• Definition: మంచు చిరుత (Panthera uncia) అనేది మధ్య మరియు దక్షిణ ఆసియా పర్వత శ్రేణులలో నివసించే భారీ అడవి పిల్లి జాతి, ఇది పర్యావరణ సమతుల్యతకు ప్రధాన సూచిక.
• Constitutional / Legal Basis: వైల్డ్ లైఫ్ ప్రొటెక్షన్ యాక్ట్, 1972 - షెడ్యూల్ 1 మరియు CITES అపెండిక్స్ I.
• Scientific / Economic Principle: అపెక్స్ ప్రిడేటర్ (Apex Predator) - ఇవి ఆవాస ప్రాంతపు ఆహారపు గొలుసులో అగ్రస్థానంలో ఉండి, కింది స్థాయి జంతువుల జనాభాను నియంత్రిస్తాయి.
• How it connects to this event: రేడియో టెలిమెట్రీ వంటి శాస్త్రీయ పద్ధతుల ద్వారా వీటి ఉనికిని కాపాడే విధానాలను భారత్ రష్యాతో పంచుకుంది.
• Origin & History: 2009లో పర్వత పర్యావరణ వ్యవస్థను కాపాడే లక్ష్యంతో భారత్ 'ప్రాజెక్ట్ స్నో లెపర్డ్'ను తీసుకువచ్చింది.
• Key milestone 1: 2013 బిష్కెక్ డిక్లరేషన్ - 12 దేశాలు కలిసి GSLEP ను ఏర్పాటు చేయడం.
• Key milestone 2: 2023లో ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ ఇంటర్నేషనల్ బిగ్ క్యాట్ అలయన్స్ (IBCA)ను ప్రారంభించడం.
• Related Acts / Schemes / Treaties: వన్యప్రాణి రక్షణ చట్టం 1972, ప్రాజెక్ట్ స్నో లెపర్డ్ (2009), కన్వెన్షన్ ఆన్ మైగ్రేటరీ స్పీసీస్ (CMS).
• Nodal Ministry / Body: కేంద్ర పర్యావరణ, అటవీ మరియు వాతావరణ మార్పుల మంత్రిత్వ శాఖ (MoEFCC) మరియు WII.
• India-specific relevance: హిమాలయాల పర్యావరణ సమతుల్యతకు ఇవి కీలకం, నదుల జన్మస్థానాలైన గ్లేసియర్లను పరోక్షంగా పరిరక్షించే పర్యావరణంలో ఇవి అంతర్భాగం.
• Global comparison: ఆసియా ఖండంలోని 12 దేశాలకే పరిమితమైన ఈ జంతువు సంరక్షణలో భారత్ మరియు రష్యా కీలక పాత్ర పోషిస్తున్నాయి.
• Data point: SPAI నివేదిక ప్రకారం భారతదేశంలో లడఖ్‌లో అత్యధికంగా (477) మంచు చిరుతలు ఉన్నాయి.
• Common exam angle: UPSC మరియు PSC పరీక్షలలో మంచు చిరుతల భౌగోళిక విస్తరణ, IUCN స్థితి, మరియు IBCA ఒప్పందాల గురించి తరచుగా అడుగుతారు.
• Easy memory hook: "SL-718, IBCA-7" (స్నో లెపర్డ్స్ భారత్‌లో 718, IBCA కాపాడే పెద్ద పిల్లుల జాతులు 7).

---

❓ Practice MCQs

Q1. మంచు చిరుతల అధ్యయనం మరియు సంరక్షణపై ఇండో-రష్యన్ రౌండ్ టేబుల్ సమావేశం 2026లో ఎక్కడ జరిగింది? [Easy]

A) న్యూఢిల్లీ

B) సెయింట్ పీటర్స్‌బర్గ్

C) మాస్కో

D) వ్లాదివోస్టాక్

Answer: C

Explanation: 26 ఆగస్టు 2026న రష్యా రాజధాని మాస్కోలో మంచు చిరుతల సంరక్షణపై ఇండో-రష్యన్ రౌండ్ టేబుల్ సమావేశం జరిగింది.

---

Q2. మంచు చిరుతల పరిశోధనకై ఇంటర్నేషనల్ బిగ్ క్యాట్ అలయన్స్ (IBCA) ఏ రష్యన్ సంస్థతో డిసెంబర్ 2025లో భాగస్వామ్య ఒప్పందం కుదుర్చుకుంది? [Moderate]

A) రోస్కోస్మోస్ (Roscosmos)

B) ఇర్బిస్ (Irbis)

C) అముర్ టైగర్ సెంటర్ (Amur Tiger Center)

D) గాజ్‌ప్రోమ్ (Gazprom)

Answer: B

Explanation: మంచు చిరుతల సంరక్షణలో అంతర్జాతీయ సహకారాన్ని పెంచే లక్ష్యంతో డిసెంబర్ 2025లో IBCA మరియు ఇర్బిస్ (Irbis) మధ్య ఒప్పందం కుదిరింది.

---

Q3. భారతదేశ పర్యావరణ, అటవీ మంత్రిత్వ శాఖ (MoEFCC) ఏ సంస్థ అధికారులతో కలిసి మాస్కో రౌండ్ టేబుల్ సమావేశంలో పాలుపంచుకుంది? [Easy]

A) జూలాజికల్ సర్వే ఆఫ్ ఇండియా (ZSI)

B) బొటానికల్ సర్వే ఆఫ్ ఇండియా (BSI)

C) వైల్డ్ లైఫ్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ ఇండియా (WII)

D) నేషనల్ టైగర్ కన్జర్వేషన్ అథారిటీ (NTCA)

Answer: C

Explanation: వైల్డ్ లైఫ్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ ఇండియా (WII) అధికారులు భారతీయ బృందంలో భాగమై శాస్త్రీయ పద్ధతులను వివరించారు.

---

Q4. IUCN రెడ్ లిస్ట్ ప్రకారం మంచు చిరుత (Snow Leopard) ప్రస్తుత పరిరక్షణ స్థితి ఏమిటి? [Moderate]

A) ఎండెంజర్డ్ (Endangered)

B) క్రిటికల్లీ ఎండెంజర్డ్ (Critically Endangered)

C) వల్నరబుల్ (Vulnerable)

D) నియర్ త్రెటెన్డ్ (Near Threatened)

Answer: C

Explanation: మంచు చిరుతలు జనాభా తగ్గుదల కారణంగా IUCN రెడ్ లిస్ట్‌లో వల్నరబుల్ (Vulnerable) కేటగిరీలో వర్గీకరించబడ్డాయి.

---

Q5. SPAI (Snow Leopard Population Assessment in India) 2024 నివేదిక ప్రకారం భారతదేశంలో అంచనా వేయబడిన మంచు చిరుతల సంఖ్య ఎంత? [Moderate]

A) 2,967

B) 718

C) 3,167

D) 1,502

Answer: B

Explanation: భారతదేశంలో తొలిసారిగా నిర్వహించిన సమగ్ర మంచు చిరుతల జనాభా అంచనా (SPAI) ప్రకారం దేశంలో 718 మంచు చిరుతలు ఉన్నాయి.

---

Q6. ఈ కింది పద్ధతులలో భారతదేశం మంచు చిరుతల సంరక్షణ మరియు పరిశోధనల కోసం వేటిని వాడుతున్నట్లు రష్యా సదస్సులో వివరించింది? [Tricky]

A) కేవలం కెమెరా ట్రాపింగ్ మరియు డ్రోన్స్

B) జనాభా అంచనా, రేడియో టెలిమెట్రీ మరియు జన్యు విశ్లేషణ

C) కేవలం సాటిలైట్ ఇమేజింగ్ మరియు జియో ట్యాగింగ్

D) కేవలం ఆర్టిఫిషియల్ ఇంటెలిజెన్స్ (AI) మరియు రాడార్ ట్రాకింగ్

Answer: B

Explanation: మాస్కో సమావేశంలో భారత ప్రతినిధులు జనాభా అంచనా (Population Estimation), రేడియో టెలిమెట్రీ, మరియు జన్యు విశ్లేషణ (Genetic Analysis) పద్ధతుల పురోగతిని ప్రముఖంగా వివరించారు.

---

Q7. 'ప్రాజెక్ట్ స్నో లెపర్డ్' (Project Snow Leopard) ను భారతదేశంలో ఏ సంవత్సరంలో ప్రారంభించారు? [Easy]

A) 1973

B) 1992

C) 2009

D) 2014

Answer: C

Explanation: హిమాలయ పర్యావరణం మరియు మంచు చిరుతల పరిరక్షణ కోసం భారత ప్రభుత్వం 2009లో ప్రాజెక్ట్ స్నో లెపర్డ్‌ను ప్రారంభించింది.

---

Q8. ఇంటర్నేషనల్ బిగ్ క్యాట్ అలయన్స్ (IBCA)కు సంబంధించి ఈ కింది వాటిలో సరైన వాక్యం ఏది? [Tricky]

A) దీనిని ఐక్యరాజ్యసమితి 2020లో ప్రారంభించింది.

B) ఇది ప్రపంచంలోని అన్ని రకాల వన్యప్రాణుల రక్షణ కోసం ఏర్పడింది.

C) దీని ప్రధాన కేంద్రం రష్యాలోని మాస్కోలో ఉంది.

D) ఏడు ప్రధాన పెద్ద పిల్లుల సంరక్షణ కోసం భారతదేశం 2023లో దీనిని ప్రారంభించింది.

Answer: D

Explanation: ఇంటర్నేషనల్ బిగ్ క్యాట్ అలయన్స్ (IBCA)ను 2023లో ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ ప్రారంభించారు, ఇది పులి, సింహం, చిరుత తదితర 7 పెద్ద పిల్లుల రక్షణపై దృష్టి సారిస్తుంది.

---

📜 Previous Year Question Style (PYQ)

PYQ 1:

మంచు చిరుతల ఆవాసాలకు సంబంధించి ఈ కింది వాటిలో ఏ భారతీయ భౌగోళిక ప్రాంతం అత్యంత కీలకమైనదిగా పరిగణించబడుతుంది?

A) పశ్చిమ కనుమలు (Western Ghats)

B) తూర్పు కనుమలు (Eastern Ghats)

C) ట్రాన్స్-హిమాలయన్ ప్రాంతం (Trans-Himalayan region)

D) అండమాన్ నికోబార్ దీవులు

Answer: C

Explanation: భారతదేశంలో మంచు చిరుతలు ప్రధానంగా లడఖ్, హిమాచల్ ప్రదేశ్ వంటి అత్యంత ఎత్తైన ట్రాన్స్-హిమాలయన్ ప్రాంతాల్లో మాత్రమే కనిపిస్తాయి.

---

PYQ 2:

ఇంటర్నేషనల్ బిగ్ క్యాట్ అలయన్స్ (IBCA) మరియు మంచు చిరుతల సంరక్షణ గురించి ఈ కింది వ్యాఖ్యలను పరిశీలించండి:

1. ఆగస్టు 2026లో మాస్కోలో జరిగిన రౌండ్ టేబుల్ సమావేశంలో మంచు చిరుతల సంరక్షణకై రేడియో టెలిమెట్రీ మరియు జన్యు విశ్లేషణ పద్ధతులను భారత్ వివరించింది.
2. డిసెంబర్ 2025లో IBCA మరియు రష్యన్ సంస్థ ఇర్బిస్ (Irbis) మధ్య అధికారిక భాగస్వామ్య ఒప్పందం కుదిరింది.
3. ప్రపంచవ్యాప్తంగా మంచు చిరుతలు 25 కన్నా ఎక్కువ దేశాల్లో కనిపిస్తాయి.

పై వ్యాఖ్యలలో ఏది/ఏవి సరైనవి?

A) 1 మరియు 2 మాత్రమే

B) 2 మరియు 3 మాత్రమే

C) 1 మరియు 3 మాత్రమే

D) పైవన్నీ

Answer: A

Explanation: మంచు చిరుతలు ప్రపంచవ్యాప్తంగా 25 దేశాల్లో కాదు, కేవలం 12 దేశాల్లో (Range countries) మాత్రమే కనిపిస్తాయి. కాబట్టి 3వ వ్యాఖ్య తప్పు. వ్యాఖ్యలు 1 మరియు 2 సరైనవి.

---

PYQ 3:

కింది వాటిని జతపరచండి:

1. ప్రాజెక్ట్ స్నో లెపర్డ్ ప్రారంభం
2. భారత తొలి మంచు చిరుతల జనాభా అంచనా నివేదిక (SPAI)
3. ఇంటర్నేషనల్ బిగ్ క్యాట్ అలయన్స్ (IBCA) ప్రారంభం

ఎ. 2023
బి. 2009
సి. 2024

సరైన జవాబును ఎంచుకోండి:

A) 1-బి, 2-సి, 3-ఎ

B) 1-ఎ, 2-బి, 3-సి

C) 1-సి, 2-ఎ, 3-బి

D) 1-బి, 2-ఎ, 3-సి

Answer: A

Explanation: ప్రాజెక్ట్ స్నో లెపర్డ్ 2009లో, SPAI రిపోర్ట్ జనవరి 2024లో, మరియు IBCA 2023లో ప్రారంభించబడ్డాయి.

---

✍️ Mains Answer Pointers

Question 1 (150 words): భారతదేశంలో మంచు చిరుతల (Snow Leopards) సంరక్షణ కోసం చేపడుతున్న శాస్త్రీయ విధానాలు మరియు వాటి ప్రాముఖ్యతను విశ్లేషించండి.

భారతదేశం మంచు చిరుతల సంరక్షణలో సాంప్రదాయ పద్ధతులతో పాటు అత్యాధునిక శాస్త్రీయ పద్ధతులను విజయవంతంగా అమలు చేస్తోంది. ఇటీవలే మాస్కోలో జరిగిన ఇండో-రష్యన్ రౌండ్ టేబుల్ సమావేశంలో ఈ పురోగతిని ప్రపంచం ముందు ప్రదర్శించింది.

ప్రధానంగా మూడు శాస్త్రీయ పద్ధతులు ఇందులో కీలకం. మొదటిది, కెమెరా ట్రాపింగ్ ద్వారా జనాభా అంచనా వేయడం. ఇటీవలి SPAI (Snow Leopard Population Assessment in India) నివేదిక ప్రకారం భారత్‌లో 718 మంచు చిరుతలు ఉన్నట్లు కచ్చితమైన అంచనా వేశారు. రెండవది, రేడియో టెలిమెట్రీ. రేడియో కాలర్ల ద్వారా మంచు చిరుతల కదలికలను ట్రాక్ చేస్తూ మనుషులతో ఘర్షణను నివారిస్తున్నారు. మూడవది, జన్యు విశ్లేషణ (Genetic analysis) ద్వారా మలం మరియు వెంట్రుకల నమూనాలతో జనాభా ఆరోగ్య స్థితి మరియు జన్యు వైవిధ్యాన్ని పర్యవేక్షిస్తున్నారు.

ఈ విధానాల ద్వారా పర్వత పర్యావరణ వ్యవస్థను సంరక్షించడమే కాకుండా వాతావరణ మార్పుల తీవ్రతను అంచనా వేయడంలో మంచు చిరుతలు సూచికలుగా (Indicator species) పనిచేస్తున్నాయి. భవిష్యత్తులో ఇంటర్నేషనల్ బిగ్ క్యాట్ అలయన్స్ (IBCA) ద్వారా గ్లోబల్ దేశాలతో నాలెడ్జ్ షేరింగ్ చేసుకోవడం పర్యావరణ దౌత్యంలో భారత్‌ను మరింత బలోపేతం చేస్తుంది.

---

Question 2 (250 words): అంతర్జాతీయ పర్యావరణ దౌత్యంలో భారతదేశం 'ఇంటర్నేషనల్ బిగ్ క్యాట్ అలయన్స్ (IBCA)' ద్వారా పోషిస్తున్న నాయకత్వ పాత్రను వివరిస్తూ, రష్యాతో జరిగిన తాజా మంచు చిరుతల సదస్సు ప్రాముఖ్యతను చర్చించండి.

ప్రపంచ పర్యావరణ పరిరక్షణలో భారతదేశం ఇటీవల కాలంలో కేవలం భాగస్వామిగానే కాకుండా నాయకుడి పాత్రను పోషిస్తోంది. దీనికి నిదర్శనం 2023లో ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ ప్రారంభించిన 'ఇంటర్నేషనల్ బిగ్ క్యాట్ అలయన్స్ (IBCA)'. ఇది పులి, సింహం, చిరుత, మంచు చిరుత వంటి ఏడు పెద్ద పిల్లుల జాతుల పరిరక్షణకు ప్రపంచ దేశాలను ఏకం చేసే అద్భుతమైన వేదిక. ఈ నేపథ్యంలో ఆగస్టు 2026లో మాస్కోలో జరిగిన మంచు చిరుతల సంరక్షణ రౌండ్ టేబుల్ సమావేశం అత్యంత ప్రాముఖ్యత సంతరించుకుంది.

భారత వన్యప్రాణి సంస్థ (WII) మరియు పర్యావరణ మంత్రిత్వ శాఖ (MoEFCC) ఈ సదస్సులో పాల్గొని, మంచు చిరుతల జనాభా అంచనా (718 చిరుతలు), రేడియో టెలిమెట్రీ మరియు జన్యు విశ్లేషణ వంటి శాస్త్రీయ పద్ధతులను రష్యన్ సంస్థలకు వివరించాయి. ఇది కేవలం వన్యప్రాణి రక్షణకే కాకుండా, రెండు దేశాల మధ్య సాంకేతిక మరియు శాస్త్రీయ మార్పిడికి బలమైన పునాది వేసింది. డిసెంబర్ 2025లో రష్యాకు చెందిన 'ఇర్బిస్' సంస్థతో IBCA చేసుకున్న ఒప్పందం ఈ సహకారానికి చట్టపరమైన ఆధారాన్ని కల్పించింది.

రాజకీయ మరియు భౌగోళిక కోణంలో చూస్తే, ఆసియాలోని 12 దేశాలకు మాత్రమే పరిమితమైన మంచు చిరుతల సంరక్షణలో భారత్ మరియు రష్యా ఉమ్మడిగా పనిచేయడం, పర్యావరణ దౌత్యంలో (Environmental Diplomacy) కొత్త శకానికి నాంది పలికింది. వాతావరణ మార్పుల వల్ల హిమాలయాలు, సైబీరియా పర్యావరణ వ్యవస్థలు ప్రమాదంలో ఉన్న వేళ, ఈ జంతువులను కాపాడుకోవడం అంటే పరోక్షంగా నదీ వ్యవస్థలను మరియు కోట్ల మంది జీవనాధారాన్ని రక్షించుకోవడమే.

ముగింపుగా, భారతదేశం తన దేశీయ 'ప్రాజెక్ట్ స్నో లెపర్డ్' అనుభవాలను IBCA వేదిక ద్వారా అంతర్జాతీయ స్థాయికి తీసుకెళ్లడం పర్యావరణ సుస్థిరత పట్ల దాని నిబద్ధతను తెలియజేస్తుంది. ఈ భాగస్వామ్యాలు భవిష్యత్తులో వన్యప్రాణి రక్షణకు గ్లోబల్ ఫండ్ ఏర్పాటు దిశగా అడుగులు వేయాలి.

---

⚠️ Examiner Trap

• Trap 1: Students often confuse IBCA's focus with all wildlife conservation. The correct fact is IBCA focuses purely on the conservation of seven big cats, and India initiated it, not the UN.
• Trap 2: A common wrong assumption is that snow leopards are found across all Indian mountains. The reality is they are only found in high-altitude Trans-Himalayan and Himalayan regions (Ladakh, J&K, HP, Uttarakhand, Sikkim, AP).
• Trap 3: Many students miss the IUCN status when answering questions on this topic. Always remember the snow leopard was reclassified from Endangered to Vulnerable in 2017, meaning it is still at risk but not immediately endangered.

---

🧭 Exam Tip

ప్రిలిమ్స్ (Prelims) పరీక్షలో ఈ టాపిక్ నుండి సంస్థల పేర్లు (IBCA, WII, Irbis), సమావేశాలు జరిగిన ప్రదేశం (మాస్కో), మంచు చిరుతల IUCN హోదా మరియు జనాభా నివేదికలో సంఖ్య (718) లాంటి ఫ్యాక్ట్స్ అడిగే అవకాశం ఎక్కువగా ఉంది. మెయిన్స్ (Mains) లో GS-3 పర్యావరణం కింద భారతదేశ శాస్త్రీయ పరిశోధనల సామర్థ్యం, పర్యావరణ దౌత్యంలో IBCA పాత్ర వంటి కోణాల్లో విశ్లేషణాత్మక ప్రశ్నలు వస్తాయి. ఇంటర్వ్యూ రౌండ్‌లో భారత్-రష్యా సంబంధాలు కేవలం ఆయుధాలకే పరిమితం కాకుండా పర్యావరణానికి విస్తరించడం గురించి అడగవచ్చు. రాబోయే పరీక్షల్లో "రేడియో టెలిమెట్రీ" మరియు "జన్యు విశ్లేషణ" వన్యప్రాణి సంరక్షణలో ఎలా ఉపయోగపడతాయనేది గట్టిగా అడిగే ఛాన్స్ ఉంది.