₹5,000 కోట్ల PRIP స్కీమ్: ఫార్మా, మెడ్‌టెక్ ఇన్నోవేషన్ కోసం రెండవ దరఖాస్తుల ఆహ్వానం

What Happened

ఆగస్టు 28, 2026న భారత ప్రభుత్వ ఫార్మాస్యూటికల్స్ డిపార్ట్‌మెంట్ PRIP (Promotion of Research and Innovation in Pharma & MedTech) స్కీమ్ కింద ప్రాజెక్టుల కోసం రెండవ విడత దరఖాస్తులను ఆహ్వానించింది. స్టార్టప్‌లు, సూక్ష్మ-చిన్న-మధ్య తరహా పరిశ్రమలు (MSMEలు) మరియు పెద్ద కార్పొరేట్ కంపెనీలు ఫార్మా రంగంలో నూతన ఆవిష్కరణలు చేసేందుకు ఈ దరఖాస్తుల ప్రక్రియ ప్రారంభమైంది.

When & Where

ఈ ప్రకటన 28 ఆగస్టు 2026న న్యూఢిల్లీలోని ప్రెస్ ఇన్‌ఫర్మేషన్ బ్యూరో (PIB) ద్వారా కేంద్ర రసాయనాలు మరియు ఎరువుల మంత్రిత్వ శాఖ అధికారికంగా విడుదల చేసింది. దీని దరఖాస్తు పోర్టల్ ఆన్‌లైన్‌లో సెప్టెంబర్ మధ్య నాటికి దేశవ్యాప్తంగా అభ్యర్థుల కోసం అందుబాటులోకి వస్తుంది.

Who Is Involved

• మినిస్ట్రీ ఆఫ్ కెమికల్స్ అండ్ ఫెర్టిలైజర్స్: ఈ స్కీమ్‌ను తీసుకువచ్చిన కేంద్ర మంత్రిత్వ శాఖ.
• డిపార్ట్‌మెంట్ ఆఫ్ ఫార్మాస్యూటికల్స్ (DoP): ఈ పథకాన్ని అమలు చేస్తున్న నోడల్ విభాగం.
• CDSCO (సెంట్రల్ డ్రగ్స్ స్టాండర్డ్ కంట్రోల్ ఆర్గనైజేషన్): నూతన ఔషధాలు మరియు వైద్య పరికరాలకు చట్టపరమైన అనుమతులు ఇచ్చే నియంత్రణ సంస్థ.
• స్టార్టప్‌లు & MSMEలు: పథకం కింద పరిశోధనలు చేసి ఆర్థిక సాయం పొందే లబ్ధిదారులు.

How It Works

ఈ దరఖాస్తుల ప్రక్రియ రెండు ప్రధాన మార్గాల్లో (Tracks) జరుగుతుంది:

1. ఎర్లీ స్టేజ్ (Early Stage): TRL (Technology Readiness Level) 1, 2 లేదా 3 దశల్లో ఉన్న స్టార్టప్‌లు/MSMEల ప్రాజెక్టులు దీని కింద అర్హత పొందుతాయి. ఇవి ఒక కాన్సెప్ట్ నోట్ ద్వారా దరఖాస్తు చేసుకోవాలి. ఎంపికైన ప్రాజెక్టులకు ₹5 కోట్ల వరకు నిధులు ఇస్తారు.
2. లేటర్ స్టేజ్ (Later Stage): TRL 4, 5 లేదా 6 దశల్లో ఉన్న పరిశ్రమలు, స్టార్టప్‌లు దీంట్లో పాల్గొనవచ్చు. ఆమోదించబడిన ప్రాజెక్ట్ వ్యయంలో గరిష్టంగా 35% లేదా ₹100 కోట్ల వరకు నిధులు మంజూరు చేస్తారు. మిగిలిన మొత్తాన్ని దరఖాస్తుదారు భరించాల్సి ఉంటుంది.
3. ప్రాధాన్య రంగాలు: నూతన మందులు (NCE, NBE), కాంప్లెక్స్ జెనెరిక్స్, బయోసిమిలర్స్ మరియు AI/ML ఆధారిత నూతన వైద్య పరికరాల రూపకల్పన వంటివి ప్రధాన లక్ష్యాలు.
4. మెంటార్‌షిప్ & మద్దతు: పరిశోధనలకు కమర్షియల్ ఆమోదం పొందడానికి నిపుణుల ద్వారా మెంటార్‌షిప్ సదుపాయం కూడా కల్పించబడుతుంది.

Why It Matters

ఈ పథకం పోటీ పరీక్షల కోణంలో చాలా ముఖ్యం (UPSC GS 2 - పాలన/ఆరోగ్యం, GS 3 - శాస్త్ర సాంకేతిక రంగం).

• ఆరోగ్య భద్రత: నూతన మందుల ఆవిష్కరణ ద్వారా దేశంలో మెరుగైన ఆరోగ్య వనరులు అందుబాటులోకి వస్తాయి.
• ఆర్థిక ప్రభావం: హై-వాల్యూ (High-value) మందుల ఎగుమతుల ద్వారా ఫార్మా రంగం ఆదాయం గణనీయంగా పెరుగుతుంది.
• సాంకేతిక ప్రగతి: మెడికల్ పరికరాల్లో AI, రోబోటిక్స్ వాడకాన్ని ఈ స్కీమ్ ప్రోత్సహిస్తుంది.

Historical Background

• 2021: ఔషధాల ఉత్పత్తి సామర్థ్యాన్ని పెంచేందుకు ప్రభుత్వం ఫార్మా రంగం కోసం ప్రొడక్షన్ లింక్డ్ ఇన్సెంటివ్ (PLI) స్కీమ్‌ను ప్రారంభించింది.
• 2023: కేవలం ఉత్పాదన మాత్రమే కాకుండా ఆవిష్కరణలు (Innovation) జరగాలన్న లక్ష్యంతో తొలిసారిగా ₹5,000 కోట్లతో PRIP పథకం ప్రారంభించబడింది.
• 2024-25: పరిశోధకులకు పేటెంట్ల దాఖలులో సాయం చేసేందుకు 'పేటెంట్ మిత్ర', 'మెడ్‌టెక్ మిత్ర' వంటి పోర్టల్స్ ప్రారంభించబడ్డాయి.

Previous Related Events

• ఆగస్టు 2023: PRIP రౌండ్ 1 దరఖాస్తుల ప్రక్రియ ముగిసింది, దీనిలో ఎన్నో MSMEలు పాల్గొన్నాయి.
• డిసెంబర్ 2023: దేశీయంగా వైద్య పరికరాల తయారీని పెంపొందించేందుకు కేంద్ర ఆరోగ్య శాఖ 'మెడ్‌టెక్ మిత్ర' పోర్టల్‌ను లాంచ్ చేసింది.
• జనవరి 2024: AI మరియు టెలిమెడిసిన్ ద్వారా సామాన్యులకు వైద్యం అందించే జాతీయ డిజిటల్ హెల్త్ మిషన్ (ABDM) మరింత విస్తరించబడింది.

Static GK Connection

• ఆర్టికల్ 47 (DPSP): ప్రజల జీవన ప్రమాణాలు, పౌష్టికాహార స్థాయి, మరియు ప్రజారోగ్యాన్ని పెంపొందించడం ప్రభుత్వ కనీస బాధ్యత అని రాజ్యాంగం సూచిస్తోంది. ఈ పథకం ఆ దిశగా వేసిన అడుగు.
• డ్రగ్స్ మరియు కాస్మెటిక్స్ చట్టం, 1940: భారతదేశంలో తయారయ్యే ఏ నూతన వైద్య పరికరమైనా లేదా ఔషధమైనా ఈ చట్టం పరిధిలోని CDSCO ద్వారా ఆమోదం పొందాలి.

India & World Comparison

ప్రపంచ ఫార్మాస్యూటికల్ ఉత్పత్తిలో పరిమాణం (Volume) ప్రకారం భారతదేశం 3వ స్థానంలో ఉంది. అయితే, విలువ (Value) పరంగా చూస్తే ప్రపంచంలో మన దేశం ఇంకా వెనుకబడే ఉంది. బల్క్ డ్రగ్స్, యాక్టివ్ ఫార్మాస్యూటికల్ ఇంగ్రీడియంట్స్ (API) కోసం చైనా వంటి దేశాలపై భారత్ ఆధారపడుతోంది. PRIP ద్వారా ఈ దిగుమతి ఆధారపడటాన్ని తగ్గించి, స్వదేశీ ఆవిష్కరణలను ప్రపంచ స్థాయికి తీసుకెళ్లాలని భారత్ లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది.

Future Impact

• స్వయం సమృద్ధి (ఆత్మనిర్భర్ భారత్): రాబోయే 5-10 ఏళ్లలో క్లిష్టమైన మందులు, రోబోటిక్ సర్జరీ పరికరాల తయారీలో భారత్ స్వయం సమృద్ధి సాధించగలదు.
• ఉపాధి కల్పన: టాలెంట్ పూల్‌ను పెంచడం ద్వారా ఫార్మా మరియు AI రంగాల్లో లక్షలాది నైపుణ్య ఆధారిత ఉద్యోగాలు సృష్టించబడతాయి.
• ఎగుమతులు: భవిష్యత్తులో భారత ఫార్మా ఎగుమతులు కేవలం జెనెరిక్ మందులకే పరిమితం కాకుండా, పేటెంటెడ్ న్యూ కెమికల్ ఎంటిటీల (NCE) వైపు మళ్లుతాయి.

---

🔑 Key Points for Revision

• PRIP అనగా Promotion of Research and Innovation in Pharma & MedTech.
• ఈ స్కీమ్‌ను డిపార్ట్‌మెంట్ ఆఫ్ ఫార్మాస్యూటికల్స్ నిర్వహిస్తోంది.
• పథకం మొత్తం బడ్జెట్ ₹5,000 కోట్లు.
• స్కీమ్ ప్రారంభమైన సంవత్సరం: 2023.
• ఎర్లీ స్టేజ్ (TRL 1, 2, 3) ఫండింగ్ గరిష్టంగా ప్రాజెక్ట్‌కి ₹5 కోట్లు.
• లేటర్ స్టేజ్ (TRL 4, 5, 6) ఫండింగ్ గరిష్టంగా ప్రాజెక్ట్‌కి ₹100 కోట్లు (మొత్తం ఖర్చులో 35% మాత్రమే).
• పాత ప్రాజెక్టుల పునఃసమర్పణ (resubmission) అనుమతించబడదు.
• నూతన వైద్య పరికరాల ఆమోదానికి అత్యున్నత సంస్థ: CDSCO.
• ఆర్టిఫిషియల్ ఇంటెలిజెన్స్ (AI) మరియు మెషిన్ లెర్నింగ్ (ML) అప్లికేషన్లకు అనుమతి ఉంది.
• 'సాఫ్ట్‌వేర్ యాజ్ మెడికల్ డివైస్' (SaMD) అనేది ప్రాధాన్య రంగాల్లో ఒకటి.
• రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 47 తో ఈ ఆరోగ్య పథకాలకు సంబంధం ఉంటుంది.
• మేధో సంపత్తికి సాయంగా 'పేటెంట్ మిత్ర', 'మెడ్‌టెక్ మిత్ర' సహకరిస్తాయి.
• నూతన కెమికల్ ఎంటిటీలు (NCE), బయోలాజికల్ ఎంటిటీలు (NBE) పరిశోధనల జాబితాలో ఉన్నాయి.
• రోబోటిక్ సర్జికల్ పరికరాల అభివృద్ధికి ఈ స్కీమ్ నిధులు మంజూరు చేస్తుంది.
• కేవలం జెనెరిక్ మందుల ఉత్పత్తి దశ నుండి ఇన్నోవేషన్ (ఆవిష్కరణ) దశకు ఫార్మా రంగాన్ని మార్చడమే దీని అంతిమ లక్ష్యం.

---

🧠 Concept Link (Static GK Deep Dive)

Core Concept: భారతదేశంలో ఫార్మా మరియు మెడ్‌టెక్ పరిశోధనా వ్యవస్థ (Pharma & MedTech R&D Ecosystem in India)

• Definition: ఫార్మా రంగ పరిశోధనా వ్యవస్థ అంటే నూతన ఔషధాలు, వైద్య పరికరాలను కనుక్కొని, అభివృద్ధి చేసి, క్లినికల్ ట్రయల్స్ ద్వారా ఆమోదించి ప్రజలకు అందుబాటులోకి తెచ్చే పూర్తి ప్రక్రియ.
• Constitutional / Legal Basis: రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 47. మరియు డ్రగ్స్ & కాస్మెటిక్స్ చట్టం, 1940 సెక్షన్ 12, 33 కింద ఔషధ నియంత్రణ జరుగుతుంది.
• Scientific / Economic Principle: వాల్యూ చైన్ అప్‌గ్రేడేషన్ (Value Chain Upgradation). కేవలం ఇతరుల ఫార్ములాలు (Generics) కాకుండా సొంతంగా పేటెంట్లు పొందే ఆవిష్కరణలు చేయడం ఆర్థిక వ్యవస్థకు ఎంతో లాభకరం.
• How it connects to this event: PRIP స్కీమ్ నేరుగా TRL (Technology Readiness Level) వ్యవస్థను ఉపయోగించి ఫార్మా ఆవిష్కరణలకు అండగా నిలుస్తోంది.
• Origin & History: భారతదేశం 1970 పేటెంట్ చట్టం (ప్రాసెస్ పేటెంట్) ద్వారా ఫార్మా రంగంలో బలమైన పునాదులు వేసుకుంది.
• Key milestone 1: 2005లో TRIPS ఒప్పందం ప్రకారం ప్రోడక్ట్ పేటెంట్ (Product Patent) విధానాన్ని ప్రవేశపెట్టడం.
• Key milestone 2: 2021లో కేంద్ర ప్రభుత్వం ఫార్మా రంగం కోసం ఉత్పాదక ఆధారిత ప్రోత్సాహక (PLI) పథకాన్ని ప్రారంభించడం.
• Related Acts / Schemes / Treaties: ది పేటెంట్స్ యాక్ట్ 1970, PLI స్కీమ్ ఫర్ ఫార్మాస్యూటికల్స్, నేషనల్ మెడికల్ డివైసెస్ పాలసీ 2023.
• Nodal Ministry / Body: డిపార్ట్‌మెంట్ ఆఫ్ ఫార్మాస్యూటికల్స్, CDSCO (ఆరోగ్య మంత్రిత్వ శాఖ కింద).
• India-specific relevance: వాల్యూమ్ పరంగా ప్రపంచ ఫార్మాస్యూటికల్స్ పవర్‌హౌస్‌గా ఉన్న భారత్‌కు, 'ఫార్మసీ ఆఫ్ ది వరల్డ్' అనే బిరుదును నిలబెట్టుకోవడానికి పరిశోధనలు అత్యవసరం.
• Global comparison: R&D లో అమెరికా (US FDA), ఐరోపా సమాఖ్యలు అత్యంత ముందుండగా, భారత్ ఆ స్థాయికి చేరుకోవడానికి ప్రయత్నిస్తోంది.
• Data point: భారత ఫార్మా మార్కెట్ 2030 నాటికి $130 బిలియన్లకు చేరుకోగలదని అంచనా .
• Common exam angle: UPSC మరియు PSC పరీక్షల్లో ఔషధాల ఆమోద సంస్థలు, TRL స్థాయిలు, మరియు ఫార్మా స్కీమ్‌ల లక్ష్యాలపై తరచుగా ప్రశ్నలు వస్తుంటాయి.
• Easy memory hook: "PRIP 5-100": Early కి 5 కోట్లు, Later కి 100 కోట్లు, మొత్తం బడ్జెట్ 5000 కోట్లు!

---

❓ Practice MCQs

Q1. PRIP (Promotion of Research and Innovation in Pharma & MedTech) స్కీమ్‌ను అమలు చేస్తున్న కేంద్ర మంత్రిత్వ శాఖ ఏది? [Easy]

A) ఆరోగ్య మరియు కుటుంబ సంక్షేమ మంత్రిత్వ శాఖ

B) రసాయనాలు మరియు ఎరువుల మంత్రిత్వ శాఖ

C) సైన్స్ అండ్ టెక్నాలజీ మంత్రిత్వ శాఖ

D) వాణిజ్య మరియు పరిశ్రమల మంత్రిత్వ శాఖ

Answer: B

Explanation: ఈ స్కీమ్‌ను మినిస్ట్రీ ఆఫ్ కెమికల్స్ అండ్ ఫెర్టిలైజర్స్ కింద పనిచేసే డిపార్ట్‌మెంట్ ఆఫ్ ఫార్మాస్యూటికల్స్ (DoP) అమలు చేస్తోంది.

---

Q2. PRIP స్కీమ్ యొక్క మొత్తం ఆర్థిక కేటాయింపు (Financial Outlay) ఎంత? [Easy]

A) ₹1,000 కోట్లు

B) ₹2,500 కోట్లు

C) ₹5,000 కోట్లు

D) ₹10,000 కోట్లు

Answer: C

Explanation: భారతదేశంలో ఫార్మా ఆవిష్కరణలను ప్రోత్సహించడానికి ఈ స్కీమ్ కింద ₹ 5,000 కోట్ల బడ్జెట్ కేటాయించారు.

---

Q3. PRIP స్కీమ్‌లో లేటర్ స్టేజ్ (Later stage - TRL 4, 5, 6) ప్రాజెక్టులకు గరిష్టంగా ఎంత ఆర్థిక సాయం అందుతుంది? [Moderate]

A) ప్రాజెక్ట్ ఖర్చులో 100% లేదా ₹5 కోట్లు

B) ప్రాజెక్ట్ ఖర్చులో 50% లేదా ₹50 కోట్లు

C) ప్రాజెక్ట్ ఖర్చులో 35% లేదా ₹100 కోట్లు

D) ప్రాజెక్ట్ ఖర్చులో 25% లేదా ₹20 కోట్లు

Answer: C

Explanation: లేటర్ స్టేజ్ ప్రాజెక్టులకు గరిష్టంగా ₹100 కోట్ల వరకు నిధులు ఇస్తారు, అయితే ఇది మొత్తం ప్రాజెక్ట్ వ్యయంలో 35% మించకూడదు.

---

Q4. PRIP పథకం కింద అర్హత పొందే 'ప్రాధాన్య రంగాలకు (Priority areas)' సంబంధించి కింది వాటిలో సరికానిది ఏది? [Moderate]

A) నూతన కెమికల్ ఎంటిటీలు (NCE) మరియు మందుల తయారీ

B) ఆయుర్వేద, మూలికా మందులను పూర్తిగా నిషేధించడం

C) కాంప్లెక్స్ జెనెరిక్స్ మరియు బయోసిమిలర్స్ అభివృద్ధి

D) ఆర్టిఫిషియల్ ఇంటెలిజెన్స్ ఆధారిత సాఫ్ట్‌వేర్ (SaMD) వైద్య పరికరాలు

Answer: B

Explanation: ఈ పథకం కింద నూతన మందుల పరిశోధనల్లో Phyto-pharmaceuticals (మొక్కల ఆధారిత మందులు) కూడా ప్రాధాన్యత రంగంగా చేర్చబడ్డాయి. దేనినీ నిషేధించలేదు.

---

Q5. టెక్నాలజీ రెడీనెస్ లెవల్ (TRL) 1, 2 లేదా 3 దశల్లో ఉన్న స్టార్టప్‌ల ఎర్లీ స్టేజ్ ప్రాజెక్టులు నేరుగా ఏ విధంగా దరఖాస్తు చేసుకోవాలి? [Moderate]

A) నేరుగా సుప్రీంకోర్టు అనుమతితో

B) పూర్తి స్థాయి డిటైల్డ్ అప్లికేషన్ సమర్పించడం ద్వారా

C) ముందుగా ఒక కాన్సెప్ట్ నోట్ (Concept Note) సమర్పించడం ద్వారా

D) విదేశీ ఫార్మా కంపెనీల సిఫార్సుతో

Answer: C

Explanation: ఎర్లీ స్టేజ్ ప్రాజెక్టుల ఎంపిక రెండు దశల్లో జరుగుతుంది, మొదట కాన్సెప్ట్ నోట్ సమర్పించాలి, తర్వాత షార్ట్‌లిస్ట్ అయిన వారు డిటైల్డ్ అప్లికేషన్ ఇవ్వాలి.

---

Q6. భారతదేశంలో నూతన వైద్య పరికరాలకు (Medical devices) ఆమోదం తెలిపే అత్యున్నత నియంత్రణ సంస్థ ఏది? [Tricky]

A) ఇండియన్ కౌన్సిల్ ఆఫ్ మెడికల్ రీసెర్చ్ (ICMR)

B) సెంట్రల్ డ్రగ్స్ స్టాండర్డ్ కంట్రోల్ ఆర్గనైజేషన్ (CDSCO)

C) నేషనల్ ఫార్మాస్యూటికల్ ప్రైసింగ్ అథారిటీ (NPPA)

D) మెడికల్ కౌన్సిల్ ఆఫ్ ఇండియా (MCI)

Answer: B

Explanation: భారతదేశంలో నూతన మందులు మరియు ఇంతకు ముందు ఆమోదించబడని నూతన వైద్య పరికరాలకు CDSCO చట్టబద్ధమైన ఆమోదం ఇస్తుంది.

---

Q7. దరఖాస్తు నిబంధనల ప్రకారం, PRIP రౌండ్ 1 లో గతంలో దరఖాస్తు చేసిన అభ్యర్థులు ఏం చేయాలి? [Tricky]

A) పాత ప్రాజెక్టులనే మళ్లీ సమర్పించాలి

B) రౌండ్ 2 లో దరఖాస్తు చేయడానికి అనర్హులు

C) గతంలో సమర్పించిన ప్రాజెక్టును మళ్లీ సమర్పించకూడదు (Do not resubmit the same project)

D) అదనంగా రుసుము చెల్లించి పాతదే సబ్మిట్ చేయవచ్చు

Answer: C

Explanation: పత్రికా ప్రకటనలో స్పష్టంగా పేర్కొన్న విధంగా, రౌండ్ 1లో దరఖాస్తు చేసిన వారు తిరిగి అదే ప్రాజెక్టును రౌండ్ 2లో సమర్పించకూడదు.

---

Q8. రాజ్యాంగంలోని ఏ ఆర్టికల్ ప్రకారం ప్రజారోగ్యాన్ని మెరుగుపరచడం, పోషకాహార స్థాయిని పెంచడం ప్రభుత్వ ప్రాథమిక విధి అని ఆదేశిక సూత్రాలు (DPSP) పేర్కొంటున్నాయి? [Tricky]

A) ఆర్టికల్ 44

B) ఆర్టికల్ 47

C) ఆర్టికల్ 48

D) ఆర్టికల్ 51A

Answer: B

Explanation: పబ్లిక్ హెల్త్ అభివృద్ధి గురించి ఆర్టికల్ 47 వివరిస్తుంది. ఫార్మా రంగాన్ని బలోపేతం చేయడం ఈ లక్ష్య సాధనలో భాగమే.

---

📜 Previous Year Question Style (PYQ)

PYQ 1:

భారత ప్రభుత్వ 'Promotion of Research and Innovation in Pharma & MedTech (PRIP) Scheme' కు సంబంధించి కింది వాటిలో ఏ మంత్రిత్వ శాఖ నోడల్ ఏజెన్సీగా వ్యవహరిస్తుంది?

A) మినిస్ట్రీ ఆఫ్ సైన్స్ అండ్ టెక్నాలజీ

B) మినిస్ట్రీ ఆఫ్ హెల్త్ అండ్ ఫ్యామిలీ వెల్ఫేర్

C) మినిస్ట్రీ ఆఫ్ కెమికల్స్ అండ్ ఫెర్టిలైజర్స్

D) మినిస్ట్రీ ఆఫ్ కామర్స్ అండ్ ఇండస్ట్రీ

Answer: C

Explanation: దీన్ని రసాయనాలు మరియు ఎరువుల మంత్రిత్వ శాఖ పరిధిలోని డిపార్ట్‌మెంట్ ఆఫ్ ఫార్మాస్యూటికల్స్ అమలు చేస్తోంది.

---

PYQ 2:

PRIP స్కీమ్ గురించి కింది వాక్యాలను పరిశీలించండి:

1. ఈ పథకం కేవలం ప్రభుత్వ రంగ సంస్థలకు (PSUs) మాత్రమే వర్తిస్తుంది, ప్రైవేట్ స్టార్టప్‌లకు కాదు.
2. ఎర్లీ స్టేజ్ ప్రాజెక్టులకు గరిష్టంగా ₹5 కోట్ల వరకు నిధులు సమకూరుస్తారు.
3. రోబోటిక్ సర్జికల్ వైద్య పరికరాల రూపకల్పన కూడా ఈ పథకం పరిధిలోకి వస్తుంది.

పై వాక్యాలలో ఏది/ఏవి సరైనది?

A) 1, 2 మాత్రమే

B) 2, 3 మాత్రమే

C) 1, 3 మాత్రమే

D) 1, 2, 3

Answer: B

Explanation: వాక్యం 1 తప్పు ఎందుకంటే ఇది ప్రైవేట్ స్టార్టప్‌లు, MSMEలు మరియు ఇండస్ట్రీకి ఉద్దేశించబడింది. 2 మరియు 3 వాక్యాలు సరైనవి.

---

PYQ 3:

కింది వాటిని జతపరచండి (Match the Following)

1. PRIP స్కీమ్ బడ్జెట్ - a. CDSCO
2. వైద్య పరికరాల ఆమోదం - b. ₹ 5,000 కోట్లు
3. ఎర్లీ స్టేజ్ గరిష్ట నిధులు - c. ₹ 100 కోట్లు
4. లేటర్ స్టేజ్ గరిష్ట నిధులు - d. ₹ 5 కోట్లు

సరియైన ఎంపిక:

A) 1-b, 2-a, 3-d, 4-c

B) 1-b, 2-d, 3-a, 4-c

C) 1-c, 2-a, 3-d, 4-b

D) 1-a, 2-b, 3-c, 4-d

Answer: A

Explanation: పథకం బడ్జెట్ ₹5000 కోట్లు, ఆమోదం CDSCO ఇస్తుంది, ఎర్లీ స్టేజ్‌కి ₹5 కోట్లు, లేటర్ స్టేజ్‌కి 35% మించకుండా ₹100 కోట్ల వరకు నిధులు ఇస్తారు.

---

✍️ Mains Answer Pointers

Question 1 (150 words): భారతదేశాన్ని కేవలం మందుల ఉత్పత్తిదారుడిగానే కాకుండా పరిశోధనా కేంద్రంగా మార్చడంలో PRIP స్కీమ్ పాత్రను విశ్లేషించండి.

భారతదేశం ప్రస్తుతం "ఫార్మసీ ఆఫ్ ది వరల్డ్" గా పిలువబడుతోంది. పరిమాణం (Volume) పరంగా ప్రపంచంలో మూడవ స్థానంలో ఉన్నప్పటికీ, నూతన ఆవిష్కరణలు మరియు విలువ (Value) పరంగా మనం ఇంకా వెనుకబడే ఉన్నాము. దీన్ని అధిగమించడానికి ₹5,000 కోట్ల బడ్జెట్‌తో కేంద్రం తీసుకువచ్చిన PRIP స్కీమ్ ఒక గేమ్-ఛేంజర్.

ఈ పథకం స్టార్టప్‌లు మరియు MSMEలకు ప్రారంభ దశలో (TRL 1-3) ₹5 కోట్ల వరకు ఫండింగ్ ఇస్తూ, రిస్క్ తీసుకోవడాన్ని ప్రోత్సహిస్తుంది. అలాగే లేటర్ స్టేజ్‌లో (TRL 4-6) వాణిజ్య ఉత్పత్తుల కోసం ₹100 కోట్ల వరకు సాయం అందిస్తుంది. దీని ద్వారా నూతన రసాయన మందులు (NCE), బయోసిమిలర్స్, మరియు AI/ML ఆధారిత ఆధునిక వైద్య పరికరాలను స్వదేశంలోనే రూపొందించవచ్చు. కేవలం విదేశీ ఫార్ములాలు (Generics) తయారు చేయడమే కాకుండా, స్వంతంగా పేటెంట్లు పొందే స్థాయికి భారత ఫార్మా వ్యవస్థను తీసుకెళ్లడంలో ఈ పథకం కీలక పాత్ర పోషిస్తుంది. దీన్ని పకడ్బందీగా అమలు చేస్తే రాబోయే దశాబ్దంలో భారత్ గ్లోబల్ హెల్త్‌కేర్ ఇన్నోవేషన్ హబ్‌గా మారుతుంది.

---

Question 2 (250 words): వైద్య పరికరాల (MedTech) రంగంలో భారత్ ఎదుర్కొంటున్న సవాళ్లేమిటి? PRIP పథకం వంటి ప్రభుత్వ చొరవలు ఈ సవాళ్లను ఎలా పరిష్కరిస్తాయో వివరించండి.

వైద్య పరికరాల తయారీ (MedTech) రంగం ఆధునిక ఆరోగ్య సంరక్షణలో అత్యంత కీలకమైనది. అయినప్పటికీ, భారతదేశం ప్రస్తుతం తన వార్షిక వైద్య పరికరాల అవసరాలలో దాదాపు 70-80% విదేశాల నుంచే దిగుమతి చేసుకుంటోంది ⚠️ [SOURCE NEEDED]. అధిక మూలధనం అవసరం కావడం, పరిశోధనలకు (R&D) తగిన నిధులు లేకపోవడం, మరియు టెక్నాలజీ రెడీనెస్ లెవల్ (TRL) దాటడానికి తగిన సాంకేతిక మద్దతు లేకపోవడం ప్రధాన సవాళ్లుగా ఉన్నాయి. ముఖ్యంగా రోబోటిక్ సర్జరీ పరికరాలు, జెనెటిక్ స్క్రీనింగ్ టెక్నాలజీ కోసం పూర్తిగా పాశ్చాత్య దేశాలపైనే ఆధారపడుతున్నాము.

డిపార్ట్‌మెంట్ ఆఫ్ ఫార్మాస్యూటికల్స్ ప్రారంభించిన ₹5,000 కోట్ల PRIP పథకం ఈ దిశగా ఒక అద్భుతమైన విధానపరమైన పరిష్కారం. ఈ స్కీమ్ కింద 'నవల వైద్య పరికరాల' (Novel medical devices) తయారీకి ప్రత్యేక ప్రాధాన్యత ఇచ్చారు. ఆర్టిఫిషియల్ ఇంటెలిజెన్స్ (AI), మెషిన్ లెర్నింగ్ (ML) తో నడిచే మెడికల్ డివైజ్‌ల అభివృద్ధికి (SaMD మరియు SiMD) ఈ పథకం ద్వారా వంద కోట్ల వరకు నిధులు సమకూరుతాయి. CDSCO ద్వారా ఇప్పటివరకు ఆమోదం పొందని అత్యంత నూతన పరికరాలను మన దేశంలోనే డిజైన్ చేసి, కమర్షియలైజ్ చేయడానికి ఇది పరిశ్రమలకు ధైర్యాన్నిస్తుంది.

మెడ్‌టెక్ మిత్ర మరియు పేటెంట్ మిత్ర వంటి ప్రభుత్వ ఆన్‌లైన్ పోర్టల్స్ ద్వారా పరిశోధకులకు గైడెన్స్ మరియు సహకారం అందుతుంది. సాంకేతిక లోపాలను తగ్గించి, వాణిజ్యీకరణను వేగవంతం చేయడం ద్వారా ఈ పథకం భవిష్యత్తులో దిగుమతులపై భారాన్ని తగ్గించి, ఆరోగ్యరంగంలో ఆత్మనిర్భర్ భారత్ సాకారానికి తోడ్పడుతుంది.

---

⚠️ Examiner Trap

• Trap 1: Students often confuse మినిస్ట్రీ ఆఫ్ హెల్త్ (Health Ministry) with ఫార్మాస్యూటికల్స్ డిపార్ట్‌మెంట్ (Ministry of Chemicals & Fertilizers). The correct fact is PRIP పథకాన్ని రసాయనాలు, ఎరువుల మంత్రిత్వ శాఖ కింద పనిచేసే డిపార్ట్‌మెంట్ ఆఫ్ ఫార్మాస్యూటికల్స్ నడుపుతుంది, ఆరోగ్య శాఖ కాదు.
• Trap 2: A common wrong assumption is లేటర్ స్టేజ్ ప్రాజెక్టులకు మొత్తం ఖర్చును ప్రభుత్వమే ఇస్తుందని. The reality is ప్రభుత్వం గరిష్టంగా ₹100 కోట్లు ఇస్తుంది, అయితే అది ప్రాజెక్ట్ మొత్తం వ్యయంలో 35% నికి మాత్రమే పరిమితం, మిగతాది కంపెనీ భరించాలి.
• Trap 3: Many students miss AI/ML వైద్య పరికరాల ప్రాముఖ్యతను when answering questions on this topic. Always remember PRIP స్కీమ్ కేవలం మందుల తయారీకే కాదు, రోబోటిక్ సర్జరీ మరియు AI-ఆధారిత డయాగ్నస్టిక్ వైద్య పరికరాల (MedTech) పరిశోధనకు కూడా నిధులు ఇస్తుంది.

---

🧭 Exam Tip

• Prelims: పథకం పేరు (PRIP), నోడల్ మంత్రిత్వ శాఖ (Chemicals & Fertilizers), నిధుల పరిమితులు (₹5 Cr మరియు ₹100 Cr), మరియు CDSCO వంటి వాస్తవాలపై ఫోకస్ చేయండి.
• Mains: GS-2 (ఆరోగ్యం) లేదా GS-3 (సైన్స్ & టెక్నాలజీ / ఇన్నోవేషన్) లో భారత ఫార్మా రంగం సవాళ్లు లేదా ఉత్పాదకత నుండి ఆవిష్కరణల (Volume to Value transition) వైపు మళ్లే విధానాలపై విశ్లేషణాత్మక ప్రశ్నలు ఆశించవచ్చు.
• Interview: ఫార్మా రంగంలో AI/ML వాడకం వల్ల కలిగే నైతిక మరియు పాలనాపరమైన చిక్కుల గురించి అడిగే అవకాశం ఉంది.
• Prediction: రాబోయే UPSC/State PSC పరీక్షల్లో CDSCO ఆమోద ప్రక్రియ లేదా TRL (Technology Readiness Level) మీద డైరెక్ట్ సైన్స్ అండ్ టెక్నాలజీ ప్రశ్న రావచ్చు.