భారత సైన్యం తన తక్షణ ఆపరేషనల్ అవసరాలను తీర్చడానికి అమెరికా నుండి 'జావెలిన్ యాంటీ-ట్యాంక్ గైడెడ్ క్షిపణులను' (Javelin ATGMs) కొనుగోలు చేయడానికి ఒక ఒప్పందం కుదుర్చుకుంది. ఈ ఒప్పందం కింద 12 లాంచర్లు మరియు 104 క్షిపణులను కొనుగోలు చేయనున్నారు. సాయుధ దళాలకు మంజూరు చేయబడిన 'అత్యవసర ఆర్థిక అధికారాల' (Emergency Financial Powers) ద్వారా ఈ కొనుగోలు జరుగుతోంది. ఈ అధికారాల కింద ₹300 కోట్ల పరిమితిలోపు తక్షణ సైనిక కొనుగోళ్లను రక్షణ మంత్రిత్వ శాఖ ముందస్తు అనుమతి లేకుండానే ఆర్మీ హెడ్క్వార్టర్స్ నేరుగా చేపట్టవచ్చు.
భారత సైన్యం తన తక్షణ రక్షణ అవసరాలను తీర్చుకోవడానికి అమెరికా రక్షణ సంస్థలతో ఒక కీలక ఒప్పందాన్ని కుదుర్చుకుంది. ఈ ఒప్పందం ప్రకారం, అమెరికాకు చెందిన అత్యాధునిక జావెలిన్ యాంటీ-ట్యాంక్ గైడెడ్ క్షిపణులను (Javelin ATGMs) భారత్ కొనుగోలు చేస్తోంది. అత్యవసర ఆర్థిక అధికారాల (Emergency Financial Powers) ద్వారా 12 లాంచర్లు, 104 క్షిపణులను వేగవంతంగా సేకరించనున్నారు.
సరిహద్దుల్లో ఆధునిక సాయుధ ముప్పులు పెరుగుతున్న ప్రస్తుత తరుణంలో న్యూఢిల్లీ కేంద్రంగా రక్షణ మంత్రిత్వ శాఖ మరియు సైనిక హెడ్క్వార్టర్స్ ఈ నిర్ణయం తీసుకున్నాయి. ఈ ఆయుధాలను ప్రధానంగా సున్నితమైన సరిహద్దు ప్రాంతాల్లో, ముఖ్యంగా వాస్తవాధీన రేఖ (LAC) వద్ద మోహరించే అవకాశం ఉంది.
1. అవసరాల గుర్తింపు: సరిహద్దుల్లో తక్షణ ఆపరేషనల్ అవసరాలను సైన్యం గుర్తిస్తుంది.
2. అత్యవసర అధికారాల వినియోగం: రక్షణ మంత్రిత్వ శాఖ సుదీర్ఘ అనుమతుల కోసం వేచి చూడకుండా, సర్వీస్ హెడ్క్వార్టర్స్ (Service Headquarters) నేరుగా కొనుగోలును ఆమోదిస్తాయి.
3. ఆర్థిక పరిమితి: ఈ అధికారాల కింద ఒక ఒప్పందానికి గరిష్టంగా ₹300 కోట్ల వరకు వెచ్చించవచ్చు.
4. జావెలిన్ పనిచేసే విధానం (Top-Attack): క్షిపణి ప్రయోగించిన తర్వాత పైకి లేచి, శత్రు ట్యాంక్పై కవచం తక్కువగా ఉండే పైభాగం (Top) మీద నిలువుగా దాడి చేసి నాశనం చేస్తుంది.
ప్రపంచంలో అత్యధికంగా ఆయుధాలు దిగుమతి చేసుకునే దేశాల్లో భారత్ అగ్రస్థానంలో ఉంది (SIPRI). గత దశాబ్దంలో రష్యాపై తన ఆయుధ ఆధారపడటాన్ని తగ్గించుకుంటూ, అమెరికా, ఫ్రాన్స్, ఇజ్రాయెల్ లాంటి దేశాల నుండి భారత్ అధునాతన ఆయుధాలను కొనుగోలు చేస్తోంది. ఉక్రెయిన్ యుద్ధంలో రష్యా ట్యాంకులను ధ్వంసం చేయడంలో అమెరికాకు చెందిన జావెలిన్ క్షిపణులు అత్యంత విజయవంతంగా పనిచేసాయి.
Core Concept: Anti-Tank Guided Missile (ATGM) & Emergency Financial Powers
Q1. భారత సైన్యం ఇటీవల ఏ దేశం నుండి 'జావెలిన్ యాంటీ-ట్యాంక్ గైడెడ్ క్షిపణుల' కొనుగోలుకు ఒప్పందం కుదుర్చుకుంది? [Easy]
A) ఇజ్రాయెల్
B) రష్యా
C) ఫ్రాన్స్
D) అమెరికా
Answer: D
Explanation: భారత సైన్యం తన తక్షణ ఆపరేషనల్ అవసరాల కోసం అమెరికా నుండి జావెలిన్ క్షిపణులను కొనుగోలు చేస్తోంది.
Q2. అత్యవసర ఆర్థిక అధికారాల కింద జావెలిన్ క్షిపణుల ఒప్పందంలో భారత సైన్యం ఎన్ని లాంచర్లు మరియు క్షిపణులను కొనుగోలు చేస్తోంది? [Easy]
A) 10 లాంచర్లు, 100 క్షిపణులు
B) 12 లాంచర్లు, 104 క్షిపణులు
C) 15 లాంచర్లు, 150 క్షిపణులు
D) 20 లాంచర్లు, 200 క్షిపణులు
Answer: B
Explanation: ఈ ఒప్పందం కింద నిర్దిష్టంగా 12 లాంచర్లు మరియు 104 క్షిపణులను కొనుగోలు చేస్తున్నారు.
Q3. భారత సాయుధ దళాలకు మంజూరు చేయబడిన 'అత్యవసర కొనుగోలు అధికారాల' (Emergency Procurement Powers) కింద గరిష్ట ఆర్థిక పరిమితి ఎంత? [Moderate]
A) ₹100 కోట్లు
B) ₹200 కోట్లు
C) ₹300 కోట్లు
D) ₹500 కోట్లు
Answer: C
Explanation: ఈ విధానం సాయుధ దళాల హెడ్క్వార్టర్స్కు ₹300 కోట్ల గరిష్ట పరిమితిలోపు తక్షణ కొనుగోళ్లను చేపట్టేందుకు అనుమతిస్తుంది.
Q4. జావెలిన్ క్షిపణి యొక్క ప్రధాన దాడి లక్షణం (Attack capability) ఏమిటి? [Moderate]
A) అండర్-వాటర్ అటాక్
B) బాలిస్టిక్ ట్రాజెక్టరీ
C) డైరెక్ట్ సైడ్-అటాక్ మాత్రమే
D) టాప్-అటాక్ (Top-attack)
Answer: D
Explanation: జావెలిన్ క్షిపణులు టాప్-అటాక్ సామర్థ్యాన్ని కలిగి ఉండి, ఆధునిక ఆర్మర్డ్ ట్యాంకుల పైభాగాన్ని (కవచం తక్కువగా ఉండే చోట) సులభంగా ధ్వంసం చేస్తాయి.
Q5. అత్యవసర ఆర్థిక అధికారాల (Emergency Financial Powers) ద్వారా కొనుగోళ్లు చేపట్టే నిర్ణయం ఎవరి ద్వారా నేరుగా తీసుకోబడుతుంది? [Moderate]
A) కేబినెట్ కమిటీ ఆన్ సెక్యూరిటీ (CCS)
B) రక్షణ మంత్రిత్వ శాఖ కార్యదర్శి
C) సర్వీస్ హెడ్క్వార్టర్స్ (Service Headquarters)
D) భారత రాష్ట్రపతి
Answer: C
Explanation: తక్షణ అవసరాలను తీర్చేందుకు సర్వీస్ హెడ్క్వార్టర్స్ కు ₹300 కోట్ల వరకు నిర్ణయాలు తీసుకునే అధికారం ఉంది.
Q6. ఏ రాజ్యాంగ అధికరణం ప్రకారం భారత సాయుధ దళాల సుప్రీం కమాండర్ గా రాష్ట్రపతి వ్యవహరిస్తారు? [Tricky]
A) ఆర్టికల్ 52
B) ఆర్టికల్ 53(2)
C) ఆర్టికల్ 54
D) ఆర్టికల్ 74
Answer: B
Explanation: ఆర్టికల్ 53(2) ప్రకారం రక్షణ దళాల సుప్రీం కమాండ్ భారత రాష్ట్రపతికి ఉంటుంది.
Q7. ఈ క్రింది వానిలో జావెలిన్ క్షిపణి వ్యవస్థకు సంబంధించి సరైనది ఏది? [Tricky]
A) ఇది గాల్లోంచి గాల్లోకి ప్రయోగించే (Air-to-Air) క్షిపణి
B) ఇది ఫైర్ అండ్ ఫర్గెట్ (fire-and-forget) వ్యవస్థపై పనిచేయదు
C) ఇది భారీ బరువు ఉండి, ట్రక్కుల మీద మాత్రమే మోసుకెళ్లగలదు
D) ఇది ఆధునిక ఆర్మర్డ్ ట్యాంకులను నాశనం చేయడానికి వాడే యాంటీ-ట్యాంక్ గైడెడ్ క్షిపణి
Answer: D
Explanation: జావెలిన్ అనేది ఆధునిక ట్యాంకులను ఎదుర్కోవడానికి వాడే యాంటీ-ట్యాంక్ గైడెడ్ క్షిపణి.
Q8. రక్షణ కొనుగోళ్లకు సంబంధించి "ఎమర్జెన్సీ ప్రొక్యూర్మెంట్ పవర్స్" ముఖ్య ఉద్దేశ్యం ఏమిటి? [Tricky]
A) డిఫెన్స్ బడ్జెట్ను తగ్గించడం
B) రక్షణ పరికరాలను కేవలం స్వదేశీ కంపెనీల నుండి మాత్రమే కొనడం
C) తక్షణ ఆపరేషనల్ అవసరాల కోసం బ్యూరోక్రాటిక్ జాప్యాన్ని నివారించడం
D) రక్షణ ఎగుమతులను ప్రోత్సహించడం
Answer: C
Explanation: దీర్ఘకాలిక విధానాలతో కాకుండా తక్షణ ఆపరేషనల్ అవసరాలను తీర్చడానికి త్వరితగతిన (జాప్యం లేకుండా) నిర్ణయాలు తీసుకోవడమే దీని ముఖ్య ఉద్దేశ్యం.
PYQ 1:
ఇటీవల వార్తల్లో నిలిచిన 'జావెలిన్' (Javelin) అనే పదం ఈ క్రింది వానిలో దేనిని సూచిస్తుంది?
A) నావల్ ఎయిర్ క్రాఫ్ట్ క్యారియర్
B) యాంటీ-ట్యాంక్ గైడెడ్ క్షిపణి
C) న్యూక్లియర్ జలాంతర్గామి
D) బాలిస్టిక్ మిస్సైల్ డిఫెన్స్ సిస్టమ్
Answer: B
Explanation: జావెలిన్ అనేది అమెరికా తయారు చేసిన యాంటీ-ట్యాంక్ గైడెడ్ క్షిపణి.
PYQ 2:
భారత రక్షణ రంగంలోని 'అత్యవసర ఆర్థిక అధికారాల' (Emergency Financial Powers) కు సంబంధించి ఈ క్రింది వ్యాఖ్యలను పరిశీలించండి:
1. ఈ అధికారాల కింద ఒక కొనుగోలుకు గరిష్ట ఆర్థిక పరిమితి ₹300 కోట్లు.
2. ఈ అధికారాలను ఉపయోగించి తక్షణ ఆపరేషనల్ అవసరాల కోసం సర్వీస్ హెడ్క్వార్టర్స్ ఒప్పందాలు కుదుర్చుకోవచ్చు.
3. ఈ కొనుగోళ్ల కింద ఎటువంటి విదేశీ ఆయుధాలను కొనడానికి అనుమతి లేదు, కేవలం స్వదేశీ ఆయుధాలే కొనాలి.
పై వ్యాఖ్యలలో ఏది/ఏవి సరైనవి?
A) 1 మరియు 2 మాత్రమే
B) 2 మరియు 3 మాత్రమే
C) 1 మరియు 3 మాత్రమే
D) పైవన్నీ
Answer: A
Explanation: స్టేట్మెంట్ 1 మరియు 2 సరైనవి (₹300 కోట్లు, సర్వీస్ హెడ్క్వార్టర్స్). స్టేట్మెంట్ 3 తప్పు, ఎందుకంటే ప్రస్తుత జావెలిన్ క్షిపణులు అమెరికా (విదేశీ) నుండే కొనుగోలు చేయబడుతున్నాయి.
PYQ 3:
Assertion (A): భారత సైన్యం అమెరికా నుండి జావెలిన్ క్షిపణులను కొనుగోలు చేయడానికి నిర్ణయించింది.
Reason (R): జావెలిన్ క్షిపణులు 'టాప్-అటాక్' సామర్థ్యాన్ని కలిగి ఉండి, ఆధునిక శత్రు యుద్ధ ట్యాంకులను సులభంగా ధ్వంసం చేయగలవు.
Answer: A
Explanation: A మరియు R రెండూ సరైనవి, మరియు A కి R సరైన వివరణ. శత్రువుల ఆధునిక ఆర్మర్డ్ ట్యాంకులను (Top-attack ద్వారా) ఎదుర్కోవడానికే సైన్యం వీటిని కొనుగోలు చేస్తోంది.
Question 1 (150 words): భారత సాయుధ దళాలకు మంజూరు చేయబడిన 'అత్యవసర ఆర్థిక అధికారాల' (Emergency Financial Powers) ప్రాముఖ్యతను వివరించండి.
జవాబు: భారత సాయుధ దళాలకు మంజూరు చేసిన అత్యవసర ఆర్థిక అధికారాలు దేశ రక్షణ సన్నద్ధతను వేగవంతం చేయడంలో కీలక పాత్ర పోషిస్తున్నాయి. సాంప్రదాయ రక్షణ కొనుగోళ్ల విధానం (Defence Acquisition Procedure) సుదీర్ఘమైనది మరియు బ్యూరోక్రాటిక్ జాప్యంతో కూడుకున్నది. కానీ ప్రస్తుత ఆపరేషనల్ సవాళ్లు తక్షణ స్పందనను కోరుతున్నాయి.
ఈ అత్యవసర అధికారాల కింద, సర్వీస్ హెడ్క్వార్టర్స్ రక్షణ మంత్రిత్వ శాఖ ముందస్తు అనుమతి లేకుండానే ₹300 కోట్ల పరిమితి లోబడి ఆయుధాల కొనుగోలు ఒప్పందాలను కుదుర్చుకోవచ్చు. ఉదాహరణకు, ఇటీవల భారత సైన్యం అమెరికా నుండి 12 లాంచర్లు మరియు 104 జావెలిన్ యాంటీ-ట్యాంక్ గైడెడ్ క్షిపణులను ఈ విధానం ద్వారానే సేకరించింది. దీని వలన వాస్తవాధీన రేఖ (LAC) లాంటి సున్నితమైన సరిహద్దుల్లో శత్రువుల కదలికలకు అనుగుణంగా తక్షణమే ఆధునిక ఆయుధాలను మోహరించే అవకాశం కలుగుతుంది. ఈ విధానం సాయుధ దళాలకు ఆర్థిక స్వయంప్రతిపత్తిని ఇవ్వడమే కాకుండా, దేశ భద్రత విషయంలో రాజీపడని నిర్ణయాలు తీసుకోవడానికి తోడ్పడుతుంది.
Question 2 (250 words): అమెరికా నుండి 'జావెలిన్' క్షిపణుల కొనుగోలు భారత రక్షణ వ్యూహంలో మరియు ఇండో-యుఎస్ రక్షణ సంబంధాలలో ఒక కీలక ముందడుగు అని మీరు భావిస్తున్నారా? చర్చించండి.
జవాబు: భారత సైన్యం తన తక్షణ ఆపరేషనల్ అవసరాల కోసం అత్యవసర ఆర్థిక అధికారాలను ఉపయోగించి అమెరికా నుండి 12 లాంచర్లు మరియు 104 జావెలిన్ యాంటీ-ట్యాంక్ గైడెడ్ క్షిపణులను కొనుగోలు చేయడం వ్యూహాత్మకంగా చాలా ప్రాముఖ్యత సంతరించుకుంది. ఆధునిక యుద్దరంగంలో, ముఖ్యంగా పర్వత మరియు ఎత్తైన భౌగోళిక ప్రాంతాలలో, శత్రువుల ఆర్మర్డ్ ట్యాంకులను నిరోధించడానికి జావెలిన్ క్షిపణుల 'టాప్-అటాక్' మరియు 'ఫైర్ అండ్ ఫర్గెట్' సామర్థ్యాలు భారత సైన్యానికి తిరుగులేని ఆధిక్యాన్ని అందిస్తాయి.
ఈ కొనుగోలు ఇండో-యుఎస్ రక్షణ సంబంధాలలో పెరుగుతున్న నమ్మకానికి ప్రతీక. గతంలో భారత్ తన రక్షణ అవసరాల కోసం ప్రధానంగా రష్యాపై (సుమారు 60% పైగా) ఆధారపడేది. కానీ మారుతున్న భౌగోళిక రాజకీయాల దృష్ట్యా, అమెరికా నుండి అపాచీ హెలికాప్టర్లు, సిగ్ సౌర్ రైఫిళ్లు మరియు ఇప్పుడు జావెలిన్ క్షిపణుల కొనుగోలు చేయడం ద్వారా తన ఆయుధ వనరులను భారత్ వైవిధ్యపరుస్తోంది. ఒక ఒప్పందానికి ₹300 కోట్ల గరిష్ట పరిమితితో సర్వీస్ హెడ్క్వార్టర్స్ స్వయంగా నిర్ణయాలు తీసుకోవడం సైనిక స్వయంప్రతిపత్తిని సూచిస్తుంది.
అయితే, విదేశీ ఆయుధాల కొనుగోలు కేవలం తాత్కాలిక అవసరాలను మాత్రమే తీరుస్తుంది. దీర్ఘకాలిక భద్రత కోసం భారత్ 'మేక్ ఇన్ ఇండియా' పట్ల కట్టుబడి ఉండాలి. భవిష్యత్తులో DRDO అభివృద్ధి చేస్తున్న దేశీయ మ్యాన్-పోర్టబుల్ యాంటీ-ట్యాంక్ గైడెడ్ మిస్సైల్ (MPATGM) పూర్తిగా అందుబాటులోకి వచ్చేంత వరకు, ఈ జావెలిన్ క్షిపణులు సరిహద్దుల్లో బలమైన రక్షణ కవచంగా నిలుస్తాయి.