Udyo Logo

Udyo

Get the Udyo Mobile App

Sign in to save your progress and access all features.

జాతీయ పరీక్షా కేంద్రం (NTH) 115వ వ్యవస్థాపక దినోత్సవం మరియు నూతన భవన ప్రారంభోత్సవం

కేంద్ర వినియోగదారుల వ్యవహారాలు, ఆహార మరియు ప్రజా పంపిణీ శాఖ మంత్రి శ్రీ ప్రహ్లాద్ జోషి, బెంగళూరులో నేషనల్ టెస్ట్ హౌస్ (NTH) నూతన భవనాన్ని ప్రారంభించారు. NTH యొక్క 115వ వ్యవస్థాపక దినోత్సవం సందర్భంగా ఈ కార్యక్రమం జరిగింది. దేశంలో తయారీ నాణ్యతను పెంచేందుకు 'జీరో డిఫెక్ట్, జీరో ఎఫెక్ట్' (ZED) సూత్రాన్ని నొక్కిచెప్పారు. కోల్‌కతాలో బొగ్గు పరీక్షా కేంద్రం, చెన్నైలో సోలార్ టెస్టింగ్ లాంటి నూతన సదుపాయాలతో పాటు 'NTH సువిధ' యాప్‌ను ప్రారంభించారు. ఇంటర్నేషనల్ ఆర్గనైజేషన్ ఆఫ్ లీగల్ మెట్రాలజీ (OIML)లో భారతదేశం 13వ అధికారిక సభ్య దేశంగా చేరిందని మంత్రి ప్రకటించారు, దీనివల్ల దేశీయ ఉత్పత్తులకు అంతర్జాతీయ గుర్తింపు లభిస్తుంది.

What Happened

కేంద్ర వినియోగదారుల వ్యవహారాలు మరియు ఆహార పంపిణీ శాఖ మంత్రి శ్రీ ప్రహ్లాద్ జోషి బెంగళూరులో నేషనల్ టెస్ట్ హౌస్ (NTH) నూతన భవనాన్ని ప్రారంభించారు. ఈ కార్యక్రమం NTH యొక్క 115వ వ్యవస్థాపక దినోత్సవం సందర్భంగా జరిగింది. దేశీయ తయారీ రంగాన్ని బలోపేతం చేసేందుకు మరియు ప్రపంచ స్థాయి ప్రమాణాలను చేరుకునేందుకు పలు నూతన పరీక్షా కేంద్రాలను, 'NTH సువిధ' మొబైల్ యాప్‌ను కూడా వర్చువల్‌గా ప్రారంభించారు.

When & Where

ఈ కార్యక్రమం కర్ణాటకలోని బెంగళూరులో జరిగింది. దీనితో పాటు కోల్‌కతా (బొగ్గు పరీక్షా కేంద్రం), చెన్నై (సోలార్ వాటర్ హీటర్ కేంద్రం), జైపూర్ (వంటపాత్రల పరీక్షా కేంద్రం) మరియు వారణాసి (హస్తకళల కేంద్రం) లలో వివిధ నూతన టెస్టింగ్ సౌకర్యాలను వర్చువల్ పద్ధతిలో లాంఛనంగా ప్రారంభించారు.

Who Is Involved

  • శ్రీ ప్రహ్లాద్ జోషి: కేంద్ర వినియోగదారుల వ్యవహారాలు, ఆహార, ప్రజా పంపిణీ మరియు నూతన, పునరుత్పాదక ఇంధన శాఖ మంత్రి (ముఖ్య అతిథి).
  • శ్రీ బి.ఎల్. వర్మ మరియు సుశ్రీ శోభా కరంద్లాజే: కేంద్ర సహాయ మంత్రులు.
  • శ్రీమతి నిధి ఖరే: వినియోగదారుల వ్యవహారాల మంత్రిత్వ శాఖ కార్యదర్శి.
  • నేషనల్ టెస్ట్ హౌస్ (NTH): ప్రభుత్వ, ప్రైవేట్ మరియు ఎంఎస్ఎంఈ రంగాలకు నాణ్యతా పరీక్షలు నిర్వహించే జాతీయ సంస్థ.

How It Works

1. ఉత్పత్తుల నాణ్యతను మరియు తయారీ సమయంలో పర్యావరణ ఉద్గారాలను పరీక్షించడానికి NTH అత్యాధునిక సాంకేతికతను ఉపయోగిస్తుంది.
2. 'NTH సువిధ' యాప్ ద్వారా వినియోగదారులు మరియు పరిశ్రమలు ఆన్‌లైన్‌లో టెస్టింగ్ కోసం దరఖాస్తు చేసుకోవచ్చు మరియు ఫలితాలను పారదర్శకంగా పొందవచ్చు.
3. నూతనంగా ప్రారంభించిన డ్రోన్ టెస్టింగ్ మరియు సర్టిఫికేషన్ వ్యవస్థ ద్వారా వ్యవసాయం, విపత్తు నిర్వహణ రంగాలకు సురక్షితమైన డ్రోన్ వాతావరణాన్ని నిర్మిస్తారు.
4. OIML సభ్యత్వం కారణంగా, భారతదేశంలో పరీక్షించబడిన కొలతలు మరియు తూనికల పరికరాలకు ప్రపంచవ్యాప్తంగా గుర్తింపు లభిస్తుంది.

Why It Matters

భారతదేశం OIMLలో 13వ సభ్య దేశంగా చేరడం వల్ల మన దేశంలో సర్టిఫై చేసిన పరికరాలకు అంతర్జాతీయ ఆమోదం లభిస్తుంది. ఇది ఎగుమతులను పెంచడానికి తోడ్పడుతుంది (ఆర్థిక ప్రభావం). 'జీరో డిఫెక్ట్, జీరో ఎఫెక్ట్' సూత్రం పర్యావరణ పరిరక్షణకు, నాణ్యమైన తయారీకి ఉపయోగపడుతుంది. యూపీఎస్సీ జీఎస్ పేపర్ 2 మరియు 3 (గవర్నెన్స్, సైన్స్ అండ్ టెక్నాలజీ, ఎకానమీ) కి ఈ అంశం అత్యంత కీలకం.

Historical Background

  • 1912: నేషనల్ టెస్ట్ హౌస్ (NTH) ను బ్రిటీష్ కాలంలో కోల్‌కతాలోని అలీపూర్‌లో మొదటిసారిగా రైల్వే ఉత్పత్తులను పరీక్షించడానికి స్థాపించారు.
  • 2009: దేశంలో తూనికలు, కొలతల ప్రమాణాలను క్రమబద్ధీకరించడానికి లీగల్ మెట్రాలజీ చట్టం, 2009 ఆమోదించబడింది.
  • 2016: సూక్ష్మ, చిన్న మరియు మధ్య తరహా పరిశ్రమల (MSME) కోసం పర్యావరణ అనుకూల విధానాలను ప్రోత్సహించడానికి 'జీరో డిఫెక్ట్, జీరో ఎఫెక్ట్' (ZED) పథకాన్ని భారత ప్రభుత్వం ప్రారంభించింది.

Previous Related Events

  • 2023: భారతదేశం ఇంటర్నేషనల్ ఆర్గనైజేషన్ ఆఫ్ లీగల్ మెట్రాలజీ (OIML) సర్టిఫికెట్లను జారీ చేసే అధికారిక దేశంగా అంతర్జాతీయ గుర్తింపు పొందింది.
  • 2023: ఎంఎస్ఎంఈ మంత్రిత్వ శాఖ 'MSME సస్టైనబుల్ (ZED)' సర్టిఫికేషన్ స్కీమ్‌ను విస్తరించి భారీ రాయితీలను ప్రకటించింది.
  • 2024: దేశీయంగా డ్రోన్ సర్టిఫికేషన్ నిబంధనలను డైరెక్టరేట్ జనరల్ ఆఫ్ సివిల్ ఏవియేషన్ (DGCA) మరింత సరళీకృతం చేసింది.

Static GK Connection

  • ఇంటర్నేషనల్ ఆర్గనైజేషన్ ఆఫ్ లీగల్ మెట్రాలజీ (OIML): 1955లో ఫ్రాన్స్‌లోని పారిస్ కేంద్రంగా స్థాపించబడిన అంతర్జాతీయ సంస్థ. ఇది సభ్య దేశాల మధ్య కొలతల చట్టాలను సమన్వయం చేస్తుంది.
  • లీగల్ మెట్రాలజీ చట్టం, 2009: దేశంలో తూనికలు, కొలతలు, మరియు వాటికి సంబంధించిన ప్యాకేజింగ్ నిబంధనలను నిర్దేశించే చట్టం. ఇది రాజ్యాంగంలోని ఏడవ షెడ్యూల్ (యూనియన్ లిస్ట్ - ఎంట్రీ 50) పరిధిలోకి వస్తుంది.

India & World Comparison

భారతదేశం ఇప్పుడు OIMLలో సర్టిఫికెట్లు జారీ చేయగల 13వ అధికారిక దేశంగా నిలిచింది. దీని ద్వారా జర్మనీ, జపాన్ వంటి అభివృద్ధి చెందిన దేశాల సరసన నిలిచింది. NTH ఇప్పుడు కేవలం దేశీయంగానే కాకుండా శ్రీలంక, దుబాయ్, బహ్రెయిన్ మరియు భూటాన్ వంటి అంతర్జాతీయ దేశాలకు కూడా నాణ్యతా పరీక్షలను నిర్వహిస్తోంది.

Future Impact

1. రాబోయే 1-15 ఏళ్లలో ఈవీ (EV) విడిభాగాలను వంద శాతం దేశీయంగానే ఉత్పత్తి చేసి అంతర్జాతీయ మార్కెట్లతో పోటీ పడాలని ప్రభుత్వం లక్ష్యంగా నిర్దేశించింది.
2. 'ఆత్మనిర్భర్ భారత్' మరియు వికసిత్ భారత్ 2047 లక్ష్యాలను చేరుకోవడానికి ఈ నాణ్యతా ప్రమాణాలు దేశాన్ని గ్లోబల్ మాన్యుఫ్యాక్చరింగ్ హబ్‌గా మారుస్తాయి.
3. పర్యావరణ ఉద్గారాలను అంచనా వేసే నూతన టెస్టింగ్ ఏజెన్సీలను ఏర్పాటు చేయడం వల్ల పారిశ్రామిక కార్బన్ పాదముద్ర భవిష్యత్తులో గణనీయంగా తగ్గుతుంది.

🔑 Key Points for Revision

  • 115వ వ్యవస్థాపక దినోత్సవం సందర్భంగా బెంగళూరులో NTH నూతన భవనం ప్రారంభం.
  • 1912లో కోల్‌కతాలో NTH ను మొదటిసారిగా ఏర్పాటు చేశారు.
  • నూతన ఆవిష్కరణ: పారదర్శక సేవల కోసం 'NTH సువిధ' మొబైల్ యాప్ లాంచ్.
  • భారతదేశం ఇంటర్నేషనల్ ఆర్గనైజేషన్ ఆఫ్ లీగల్ మెట్రాలజీ (OIML)లో 13వ సభ్య దేశం.
  • NTH ఇప్పుడు శ్రీలంక, దుబాయ్, బహ్రెయిన్, భూటాన్‌లకు టెస్టింగ్ సేవలు అందిస్తోంది.
  • దేశంలో తయారీ రంగానికి 'జీరో డిఫెక్ట్, జీరో ఎఫెక్ట్' (ZED) ప్రాధాన్యత సూత్రం.
  • వినియోగదారుల వ్యవహారాలు, ఆహార మరియు ప్రజా పంపిణీ మంత్రిత్వ శాఖ దీనికి నోడల్ మంత్రిత్వ శాఖ.
  • బెంగళూరులో MSME ల కోసం మొదటి 'ఎయిర్ టెక్నాలజీ సెంటర్' ఏర్పాటు.
  • కోల్‌కతాలో నూతన బొగ్గు పరీక్షా కేంద్రం ప్రారంభం.
  • జైపూర్‌లో వంటపాత్రల (Utensils) నాణ్యతా పరీక్షా కేంద్రం ఏర్పాటు.
  • వ్యవసాయం, విపత్తు నిర్వహణ కోసం డ్రోన్ టెస్టింగ్ సిస్టమ్ అమలు.
  • ఎలక్ట్రిక్ వాహనాల (EV) విడిభాగాలను 1-15 ఏళ్లలో దేశీయంగా తయారుచేయడం లక్ష్యం.
  • భారత రాజ్యాంగం ప్రకారం తూనికలు, కొలతలు యూనియన్ లిస్ట్ (ఎంట్రీ 50) కిందకు వస్తాయి.
  • లీగల్ మెట్రాలజీ చట్టం 2009 ద్వారా కొలతల ప్రమాణాలు నిర్ణయించబడతాయి.
  • NTH ఆదాయం గతంలో ₹10-20 కోట్ల నుండి ప్రస్తుతం ₹50 కోట్లకు పైగా పెరిగింది.

🧠 Concept Link (Static GK Deep Dive)

Core Concept: ఇంటర్నేషనల్ ఆర్గనైజేషన్ ఆఫ్ లీగల్ మెట్రాలజీ (OIML) మరియు లీగల్ మెట్రాలజీ చట్టం, 2009

  • Definition: కొలతలు, తూనికల వాడకం చట్టబద్ధంగా, ఖచ్చితంగా ఉండేలా దేశీయ, అంతర్జాతీయ స్థాయిలో నిర్దేశించే నియమ నిబంధనలే లీగల్ మెట్రాలజీ.
  • Constitutional / Legal Basis: లీగల్ మెట్రాలజీ చట్టం, 2009. రాజ్యాంగంలోని 7వ షెడ్యూల్ (యూనియన్ లిస్ట్ - ఎంట్రీ 50).
  • Economic Principle: ఖచ్చితమైన కొలతలు వాణిజ్యంలో మోసాలను నివారిస్తాయి, తద్వారా పారదర్శకమైన మార్కెట్ వ్యవస్థ ఏర్పడుతుంది.
  • How it connects to this event: NTH ఈ కొలతల నాణ్యతను పరీక్షించే జాతీయ సంస్థ, భారతదేశం 13వ OIML సభ్య దేశంగా ఆవిర్భవించినట్లు ఈ కార్యక్రమంలో వెల్లడించారు.
  • Origin & History: 1955లో పారిస్ కేంద్రంగా OIML స్థాపించబడింది. భారతదేశం 1956లో OIMLలో సభ్యత్వం తీసుకుంది కానీ అధికారిక సర్టిఫికేట్ జారీ దేశంగా ఇటీవల మారింది.
  • Key milestone 1: 2009లో పాత "ది స్టాండర్డ్స్ ఆఫ్ వెయిట్స్ అండ్ మెజర్స్ యాక్ట్, 1976" స్థానంలో కొత్త "లీగల్ మెట్రాలజీ చట్టం" అమలులోకి వచ్చింది.
  • Key milestone 2: 2023లో OIML సర్టిఫికెట్లను స్వయంగా జారీ చేసే అధికారిక దేశంగా భారతదేశం గుర్తింపు పొందింది.
  • Related Acts / Schemes / Treaties: బ్యూరో ఆఫ్ ఇండియన్ స్టాండర్డ్స్ (BIS) చట్టం 2016, ప్యాకేజ్డ్ కమోడిటీస్ రూల్స్ 2011.
  • Nodal Ministry / Body: వినియోగదారుల వ్యవహారాల శాఖ (Department of Consumer Affairs).
  • India-specific relevance: ప్రపంచ మార్కెట్‌లో భారతీయ ఎగుమతుల పరికరాలకు (ఉదాహరణకు పెట్రోల్ బంక్ మీటర్లు) ఎలాంటి అదనపు పరీక్షలు లేకుండా అంతర్జాతీయ ఆమోదం లభిస్తుంది.
  • Global comparison: OIML సభ్యత్వం ద్వారా భారతదేశం ఆస్ట్రేలియా, యూకే, చైనా, జపాన్ వంటి టాప్ 12 దేశాల సరసన నిలిచింది.
  • Data point: NTH తన విదేశీ పరీక్షా సేవలను దుబాయ్, బహ్రెయిన్, శ్రీలంక మరియు భూటాన్ లకు విస్తరించింది.
  • Common exam angle: UPSC/PSC పరీక్షల్లో OIML హెడ్‌క్వార్టర్స్ ఎక్కడ ఉంది, లీగల్ మెట్రాలజీ ఏ జాబితాలో (Union/State/Concurrent) ఉందనే అంశాలపై ప్రశ్నలు వస్తాయి.
  • Easy memory hook: "OIML లో 13 వ సింహం భారత్ - పారిస్ లో పుట్టి బెంగళూరులో గర్జించింది" (13వ సభ్య దేశం, పారిస్ హెడ్‌క్వార్టర్స్, బెంగుళూరులో NTH వేడుక).

❓ Practice MCQs

Q1. నేషనల్ టెస్ట్ హౌస్ (NTH) 115వ వ్యవస్థాపక దినోత్సవం సందర్భంగా ఏ నగరంలో నూతన భవనాన్ని ప్రారంభించారు? [Easy]

A) న్యూఢిల్లీ

B) కోల్‌కతా

C) బెంగళూరు

D) చెన్నై

Answer: C

Explanation: కేంద్ర మంత్రి ప్రహ్లాద్ జోషి బెంగళూరులో NTH నూతన భవనాన్ని ప్రారంభించారు.

Q2. ఏ సంవత్సరంలో నేషనల్ టెస్ట్ హౌస్ (NTH) మొట్టమొదటిసారిగా స్థాపించబడింది? [Easy]

A) 1905

B) 1912

C) 1947

D) 1955

Answer: B

Explanation: NTH మొట్టమొదటిసారిగా 1912లో కోల్‌కతాలోని అలీపూర్‌లో స్థాపించబడింది.

Q3. ఇంటర్నేషనల్ ఆర్గనైజేషన్ ఆఫ్ లీగల్ మెట్రాలజీ (OIML) అధికారిక సభ్య దేశాల జాబితాలో భారతదేశం ఎన్నో స్థానంలో నిలిచింది? [Moderate]

A) 10వ

B) 11వ

C) 12వ

D) 13వ

Answer: D

Explanation: కొలతలు మరియు తూనికల పరికరాలను పరీక్షించి సర్టిఫికేట్ జారీ చేయగల 13వ అధికారిక OIML సభ్య దేశంగా భారతదేశం నిలిచింది.

Q4. తయారీ రంగంలో ప్రభుత్వం అత్యంత ప్రాధాన్యత ఇస్తున్న 'ZED' సూత్రం యొక్క పూర్తి రూపం ఏమిటి? [Moderate]

A) Zero Demand, Zero Effect

B) Zero Defect, Zero Emission

C) Zero Defect, Zero Effect

D) Zonal Economic Development

Answer: C

Explanation: 'జీరో డిఫెక్ట్, జీరో ఎఫెక్ట్' (ZED) అనేది ఉత్పత్తులలో లోపాలు లేకుండా, పర్యావరణంపై ఎలాంటి దుష్ప్రభావం లేకుండా తయారు చేసే విధానం.

Q5. నేషనల్ టెస్ట్ హౌస్ (NTH) ఏ కేంద్ర మంత్రిత్వ శాఖ ఆధ్వర్యంలో పనిచేస్తుంది? [Moderate]

A) భారీ పరిశ్రమల మంత్రిత్వ శాఖ

B) సైన్స్ అండ్ టెక్నాలజీ మంత్రిత్వ శాఖ

C) ఎంఎస్ఎంఈ (MSME) మంత్రిత్వ శాఖ

D) వినియోగదారుల వ్యవహారాలు, ఆహార మరియు ప్రజా పంపిణీ మంత్రిత్వ శాఖ

Answer: D

Explanation: NTH అనేది వినియోగదారుల వ్యవహారాలు, ఆహార మరియు ప్రజా పంపిణీ మంత్రిత్వ శాఖ క్రింద పనిచేసే ఒక నాణ్యతా పరీక్షా సంస్థ.

Q6. ఇటీవల ప్రారంభించిన NTH నూతన సౌకర్యాలకు సంబంధించి ఈ క్రింది వాటిలో సరైన జత ఏది? [Tricky]

A) బొగ్గు పరీక్షా కేంద్రం - చెన్నై

B) సోలార్ వాటర్ హీటర్ పరీక్షా కేంద్రం - కోల్‌కతా

C) వంటపాత్రల (Utensils) పరీక్షా కేంద్రం - జైపూర్

D) ఎయిర్ టెక్నాలజీ సెంటర్ - వారణాసి

Answer: C

Explanation: వంటపాత్రల పరీక్షా కేంద్రాన్ని జైపూర్‌లో ప్రారంభించారు. బొగ్గు పరీక్షా కేంద్రం కోల్‌కతాలో, సోలార్ సెంటర్ చెన్నైలో, ఎయిర్ టెక్నాలజీ సెంటర్ బెంగళూరులో ఏర్పాటయ్యాయి.

Q7. 'NTH సువిధ' (NTH Suvidha) దేనికి సంబంధించినది? [Tricky]

A) రైతులకు వాతావరణ సమాచారం అందించే యాప్

B) NTH యొక్క టెస్టింగ్ సేవలను పారదర్శకంగా అందించే మొబైల్ యాప్

C) దేశంలో తూనికలు, కొలతలపై ఫిర్యాదుల పోర్టల్

D) విద్యార్థులకు ఆన్‌లైన్ పరీక్షలు నిర్వహించే వెబ్‌సైట్

Answer: B

Explanation: వినియోగదారులు మరియు పరిశ్రమలు నాణ్యతా పరీక్షల కోసం ఆన్‌లైన్‌లో దరఖాస్తు చేసుకోవడానికి 'NTH సువిధ' మొబైల్ యాప్‌ను ప్రారంభించారు.

Q8. భారత రాజ్యాంగంలోని ఏడవ షెడ్యూల్ ప్రకారం తూనికలు మరియు కొలతల (Weights and Measures) ప్రమాణాల నిర్ధారణ ఏ జాబితాలోకి వస్తుంది? [Tricky]

A) స్టేట్ లిస్ట్ (రాష్ట్ర జాబితా)

B) కంకరెంట్ లిస్ట్ (ఉమ్మడి జాబితా)

C) యూనియన్ లిస్ట్ (కేంద్ర జాబితా)

D) అవశిష్ట అధికారాలు (Residuary Powers)

Answer: C

Explanation: తూనికలు మరియు కొలతల ప్రమాణాలను నిర్ణయించడం యూనియన్ లిస్ట్ లోని ఎంట్రీ 50 కిందకు వస్తుంది.

📜 Previous Year Question Style (PYQ)

PYQ 1:

ప్రభుత్వం ఇటీవల తయారీ రంగంలో అమలు చేస్తున్న 'జీరో డిఫెక్ట్, జీరో ఎఫెక్ట్' (ZED) విధానం యొక్క ముఖ్య ఉద్దేశ్యం ఏమిటి?

A) వ్యవసాయ ఉత్పత్తులను పెంచడం

B) ఉత్పత్తి లోపాలను నివారించడం మరియు పర్యావరణ కాలుష్యాన్ని అరికట్టడం

C) చిన్న తరహా పరిశ్రమలకు పన్ను మినహాయింపులు ఇవ్వడం

D) కేవలం ఎలక్ట్రిక్ వాహనాల తయారీని ప్రోత్సహించడం

Answer: B

Explanation: ZED అనగా ఉత్పత్తుల నాణ్యతలో లోపం లేకుండా (Zero Defect) మరియు పర్యావరణంపై దుష్ప్రభావం లేకుండా (Zero Effect) చూసుకోవడం.

PYQ 2:

నేషనల్ టెస్ట్ హౌస్ (NTH) కి సంబంధించి ఈ క్రింది వాక్యాలను పరిశీలించండి:

1. ఇది 1912లో ముంబైలో మొట్టమొదటిసారిగా స్థాపించబడింది.
2. NTH దేశీయంగా మాత్రమే కాకుండా శ్రీలంక, భూటాన్ వంటి పొరుగు దేశాలకు కూడా తన టెస్టింగ్ సేవలను అందిస్తుంది.
3. NTH ఎంఎస్ఎంఈ (MSME) మంత్రిత్వ శాఖ పరిధిలో పనిచేస్తుంది.

పై వాక్యాలలో ఏది/ఏవి సరైనవి?

A) 2 మాత్రమే

B) 1 మరియు 2 మాత్రమే

C) 2 మరియు 3 మాత్రమే

D) 1, 2 మరియు 3

Answer: A

Explanation: NTH 1912లో కోల్‌కతాలో స్థాపించబడింది (ముంబై కాదు). ఇది వినియోగదారుల వ్యవహారాల మంత్రిత్వ శాఖ కింద పనిచేస్తుంది (MSME కాదు). కాబట్టి వాక్యం 2 మాత్రమే సరైనది.

PYQ 3:

ప్రతిపాదన (Assertion - A): భారతదేశంలో తయారైన కొలతలు మరియు తూనికల పరికరాలకు ప్రపంచవ్యాప్తంగా అదనపు పరీక్షలు లేకుండా ఆమోదం లభిస్తుంది.

కారణం (Reason - R): భారతదేశం ఇంటర్నేషనల్ ఆర్గనైజేషన్ ఆఫ్ లీగల్ మెట్రాలజీ (OIML) లో 13వ అధికారిక సర్టిఫికేట్ జారీ దేశంగా గుర్తింపు పొందింది.

A) A మరియు R రెండూ సరైనవి మరియు A కు R సరైన వివరణ.

B) A మరియు R రెండూ సరైనవి కానీ A కు R సరైన వివరణ కాదు.

C) A సరైనది కానీ R తప్పు.

D) A తప్పు కానీ R సరైనది.

Answer: A

Explanation: OIML లో 13వ సభ్య దేశంగా చేరడం వల్లే భారతీయ సర్టిఫికెట్లకు అంతర్జాతీయ గుర్తింపు లభించింది, దీని వల్ల ఎగుమతులకు అడ్డంకులు తగ్గుతాయి.

✍️ Mains Answer Pointers

Question 1 (150 words): భారతదేశం ఇంటర్నేషనల్ ఆర్గనైజేషన్ ఆఫ్ లీగల్ మెట్రాలజీ (OIML) లో 13వ సభ్య దేశంగా చేరడం వల్ల భారతీయ తయారీ రంగానికి మరియు ఎగుమతులకు కలిగే ప్రయోజనాలను విశ్లేషించండి.

భారతదేశం OIML లో 13వ అధికారిక సర్టిఫికేట్ జారీ చేసే దేశంగా అవతరించడం "మేక్ ఇన్ ఇండియా" కు ఒక చారిత్రక మైలురాయి. ఈ సభ్యత్వం ద్వారా, భారతదేశంలో నేషనల్ టెస్ట్ హౌస్ (NTH) వంటి సంస్థలు పరీక్షించి ఆమోదించిన కొలతలు మరియు తూనికల పరికరాలకు ప్రపంచవ్యాప్తంగా గుర్తింపు లభిస్తుంది.

గతంలో భారతీయ తయారీదారులు విదేశాలకు ఉత్పత్తులు ఎగుమతి చేయాలంటే, ఆయా దేశాలలో మళ్లీ నాణ్యతా పరీక్షలు చేయించుకోవాల్సి వచ్చేది. ఇది సమయం మరియు ఖర్చుతో కూడుకున్నది. ఇప్పుడు ఆ అవసరం ఉండదు, దీనివల్ల పెట్రోల్ బంక్ మీటర్లు, డిజిటల్ స్కేల్స్ వంటి పరికరాల ఎగుమతులు ఊపందుకుంటాయి. ఆర్థికంగా చూస్తే, ఇది వాణిజ్య అవరోధాలను (Non-Tariff Barriers) తొలగిస్తుంది. అలాగే 'జీరో డిఫెక్ట్, జీరో ఎఫెక్ట్' సూత్రాన్ని అనుసరిస్తున్న దేశీయ ఎంఎస్ఎంఈలు (MSMEs) అంతర్జాతీయ మార్కెట్లతో సులభంగా పోటీ పడగలవు. అంతిమంగా, ఈ గుర్తింపు 2047 నాటికి భారతదేశాన్ని గ్లోబల్ మాన్యుఫ్యాక్చరింగ్ హబ్‌గా మరియు 5 ట్రిలియన్ డాలర్ల ఆర్థిక వ్యవస్థగా మార్చే ప్రభుత్వ లక్ష్య సాధనకు ఎంతగానో దోహదపడుతుంది.

Question 2 (250 words): దేశంలో వినియోగదారుల హక్కుల పరిరక్షణలో మరియు నాణ్యతా ప్రమాణాలను పెంచడంలో నేషనల్ టెస్ట్ హౌస్ (NTH) వంటి సంస్థల పాత్రను చర్చిస్తూ, 'జీరో డిఫెక్ట్, జీరో ఎఫెక్ట్' (ZED) విధానం సుస్థిర అభివృద్ధికి ఎలా తోడ్పడుతుందో వివరించండి.

వినియోగదారుల హక్కుల పరిరక్షణలో ఖచ్చితమైన నాణ్యత, ప్రమాణాలు అత్యంత కీలకమైనవి. భారతదేశంలో 1912లో స్థాపించబడిన నేషనల్ టెస్ట్ హౌస్ (NTH), వివిధ పరిశ్రమలు మరియు ఎంఎస్ఎంఈల ఉత్పత్తులను నిరంతరం పరీక్షిస్తూ జాతీయ, అంతర్జాతీయ ప్రమాణాలకు అనుగుణంగా ఉండేలా చేస్తుంది. ఇటీవల బెంగళూరులో ప్రారంభమైన NTH నూతన భవనం, సోలార్ వాటర్ హీటర్ (చెన్నై), బొగ్గు పరీక్షా కేంద్రం (కోల్‌కతా) వంటి సదుపాయాలు దేశీయ నాణ్యతా మౌలిక సదుపాయాలను మరింత బలోపేతం చేశాయి. 'NTH సువిధ' యాప్ ద్వారా టెస్టింగ్ ప్రక్రియ పారదర్శకంగా మరియు వేగవంతంగా మారింది.

'జీరో డిఫెక్ట్, జీరో ఎఫెక్ట్' (ZED) విధానం ఒక విప్లవాత్మక అడుగు. "జీరో డిఫెక్ట్" అనేది ఉత్పత్తుల నాణ్యతలో రాజీ పడకుండా, వినియోగదారులకు అత్యుత్తమ సేవలు అందించేలా చూస్తుంది. "జీరో ఎఫెక్ట్" అనేది తయారీ ప్రక్రియలో పర్యావరణంపై కర్బన ఉద్గారాల (Carbon Footprint) ప్రభావాన్ని కనిష్టంగా ఉంచుతుంది. రాబోయే 15 ఏళ్లలో ఈవీ (EV) బ్యాటరీలు పూర్తిగా దేశీయంగా తయారవ్వాలన్న లక్ష్యానికి ZED విధానం బలమైన పునాది వేస్తుంది.

అంతర్జాతీయ కోణంలో, భారతదేశం OIML లో 13వ సభ్య దేశంగా చేరడం NTH సాధించిన సాంకేతిక సామర్థ్యాలకు నిదర్శనం. NTH తన సేవలను శ్రీలంక, భూటాన్, దుబాయ్ వంటి దేశాలకు విస్తరించడం ద్వారా భారతీయ సాఫ్ట్ పవర్ పెరుగుతోంది. ముగింపుగా, వినియోగదారులకు సురక్షితమైన ఉత్పత్తులు అందించడంతో పాటు వాతావరణ మార్పులను ఎదుర్కోవడానికి ZED వంటి విధానాలు మరియు NTH వంటి సంస్థల నిరంతర కృషి భారతదేశ సుస్థిర ఆర్థిక వృద్ధికి (Sustainable Economic Growth) అనివార్యం.

⚠️ Examiner Trap

  • Trap 1: Students often confuse NTH with BIS (Bureau of Indian Standards). The correct fact is NTH is a premier testing institution originally established in 1912, whereas BIS is the national standards body established by the BIS Act.
  • Trap 2: A common wrong assumption is that 'Zero Defect, Zero Effect' (ZED) is only about product efficiency. The reality is "Zero Effect" strictly refers to zero adverse impact on the environment (ecological balance).
  • Trap 3: Many students miss the specific position of India in OIML when answering questions on this topic. Always remember India is the 13th country globally authorized to issue OIML certificates, not just a normal member.

🧭 Exam Tip

ప్రిలిమ్స్ పరీక్షల్లో OIML లో భారత స్థానం (13వ), NTH ప్రారంభమైన సంవత్సరం (1912), మరియు ZED ఫుల్ ఫామ్ (Zero Defect, Zero Effect) వంటి ఫ్యాక్ట్ ఆధారిత ప్రశ్నలు ఎక్కువగా వచ్చే అవకాశం ఉంది. మెయిన్స్ పరీక్షల్లో GS-2 మరియు GS-3 లో వినియోగదారుల పరిరక్షణ, MSMEల అభివృద్ధి, మరియు 'మేక్ ఇన్ ఇండియా' కు టెస్టింగ్ మౌలిక సదుపాయాలు ఎలా సహాయపడతాయి అనే విశ్లేషణాత్మక కోణంలో ప్రశ్నలు రావచ్చు. ఇంటర్వ్యూలలో 'వికసిత్ భారత్ 2047' లక్ష్యంలో OIML లాంటి అంతర్జాతీయ గుర్తింపుల పాత్రపై మీ అభిప్రాయాన్ని అడగవచ్చు. రాబోయే పబ్లిక్ సర్వీస్ కమిషన్ పరీక్షల్లో లీగల్ మెట్రాలజీ చట్టం, 2009 రాజ్యాంగ హోదాపై (యూనియన్ లిస్ట్ ఎంట్రీ 50) ఒక హై-ప్రాబబిలిటీ ప్రశ్న ఆశించవచ్చు.