భారత్ రెన్యూవబుల్ ఎనర్జీ సమ్మిట్ 2026 హైదరాబాద్ రోడ్‌షో

What Happened

కేంద్ర నూతన మరియు పునరుత్పాదక ఇంధన మంత్రిత్వ శాఖ ఆధ్వర్యంలో భారత్ రెన్యూవబుల్ ఎనర్జీ సమ్మిట్ & ఎక్స్‌పో (BRE Summit) 2026 మూడవ ప్రాంతీయ రోడ్‌షో హైదరాబాద్‌లో జరిగింది. దక్షిణ భారతదేశంలోని స్వచ్ఛ ఇంధన సాంకేతికత, పరికరాల తయారీ మరియు ప్రాజెక్ట్ అమలు సామర్థ్యాలను సమీకరించడం దీని ప్రధాన ఉద్దేశం. కేవలం ఇంధన ఉత్పత్తి సామర్థ్యాన్ని పెంచడమే కాకుండా గ్రిడ్ సమతుల్యత, ఇంధన నిల్వ వ్యవస్థలు (BESS), పంప్డ్ స్టోరేజ్ ప్రాజెక్టులు మరియు ఎలక్ట్రోలైజర్ల తయారీకి అధిక ప్రాధాన్యతనిచ్చారు.

When & Where

ఈ ప్రాంతీయ రోడ్‌షో 2026 ఆగస్టు 31న తెలంగాణలోని హైదరాబాద్ నగరంలో నిర్వహించబడింది. అంతకుముందు జైపూర్ మరియు ముంబైలలో మొదటి రెండు రోడ్‌షోలు జరిగాయి. ఈ సన్నాహక సమావేశాల ఫలితంగా ప్రధాన గ్లోబల్ సమ్మిట్ 2026 నవంబర్ 2 నుండి 5 వరకు న్యూఢిల్లీలోని భారత్ మండపంలో జరగనుంది.

Who Is Involved

• కేంద్ర నూతన మరియు పునరుత్పాదక ఇంధన మంత్రిత్వ శాఖ (MNRE): జాయింట్ సెక్రటరీ శ్రీ అనుపమ్ కుమార్ నేతృత్వంలో జాతీయ విధాన సమన్వయం జరిగింది.
• నెడ్‌క్యాప్ - NREDCAP (ఆంధ్రప్రదేశ్): వీసీ & ఎండీ శ్రీ కమలాకర్ బాబు మేరుపు రాష్ట్ర సమగ్ర స్వచ్ఛ ఇంధన విధానాన్ని వివరించారు.
• టీజీరెడ్కో - TGREDCO (తెలంగాణ): వీసీ & ఎండీ శ్రీ ముషారఫ్ అలీ ఫారూఖీ ఆధ్వర్యంలో రాష్ట్ర గ్రీన్ ఎనర్జీ ప్రోత్సాహకాలను ప్రదర్శించారు.
• టీఎన్‌జీఈఎల్ - TNGEL (తమిళనాడు): డైరెక్టర్ (ఫైనాన్స్) శ్రీమతి బి. రాజేశ్వరి పంప్డ్ స్టోరేజ్, పవన విద్యుత్ ప్రాజెక్టుల ప్రణాళికలను సమర్పించారు.

How It Works

• ప్రాంతీయ సమీకరణ: రాష్ట్రాల స్థాయిలోని పునరుత్పాదక ప్రాజెక్టులు మరియు తయారీ రంగ ప్రణాళికలను కేంద్రం ఒకే వేదికపైకి తెస్తుంది.
• సమగ్ర వ్యవస్థల నిర్మాణం: కేవలం విద్యుత్ ఉత్పత్తికే పరిమితం కాకుండా సోలార్ సెల్స్, వేఫర్స్, పవర్ ఎలక్ట్రానిక్స్ మరియు ఎలక్ట్రోలైజర్ల దేశీయ తయారీని ప్రోత్సహిస్తుంది.
• డిజిటల్ ప్లాట్‌ఫారమ్: పెట్టుబడిదారులు మరియు పరిశ్రమల అనుసంధానం కోసం అధికారిక BRE Summit పోర్టల్ మరియు యాప్ ద్వారా వాణిజ్య ప్రక్రియలు నిర్వహిస్తారు.
• గ్లోబల్ భాగస్వామ్యం: రాష్ట్రాల ప్రాజెక్టులను న్యూఢిల్లీ వేదికగా అంతర్జాతీయ పెట్టుబడిదారులు మరియు బహుపాక్షిక అభివృద్ధి బ్యాంకులతో అనుసంధానిస్తారు.

Why It Matters

• సిలబస్ అనుసంధానం: UPSC GS పేపర్ 3 (మౌలిక సదుపాయాలు, ఇంధనం, పర్యావరణ పరిరక్షణ) మరియు రాష్ట్ర PSC పరీక్షలకు అత్యంత ప్రత్యక్ష ప్రాధాన్యత కలిగి ఉంది.
• ఆర్థిక ప్రభావం: గ్రీన్ హైడ్రోజన్ మరియు బ్యాటరీ నిల్వ వ్యవస్థల తయారీ రంగంలోకి భారీ దేశీయ మరియు విదేశీ ప్రత్యక్ష పెట్టుబడులను (FDI) ఆకర్షిస్తుంది.
• ఇంధన భద్రత: నిరంతర హరిత విద్యుత్ సరఫరా (RTC Green Power) ద్వారా శిలాజ ఇంధనాల దిగుమతి భారాన్ని మరియు విదేశీ మారకద్రవ్య వ్యయాన్ని గణనీయంగా తగ్గిస్తుంది.

Historical Background

భారతదేశంలో పునరుత్పాదక ఇంధన రంగం 2010లో ప్రారంభమైన జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ నేషనల్ సోలార్ మిషన్ ద్వారా ఊపందుకుంది. 2015లో పారిస్ ఒప్పందం సందర్భంగా 2022 నాటికి 175 GW పునరుత్పాదక సామర్థ్యాన్ని భారత్ లక్ష్యంగా ప్రకటించింది. అనంతరం 2021లో గ్లాస్గోలో జరిగిన COP26 సదస్సులో 'పంచామృత' కార్యాచరణ కింద 2030 నాటికి 500 GW శిలాజేతర ఇంధన సామర్థ్యాన్ని సాధించాలని లక్ష్యాన్ని విస్తరించింది.

Previous Related Events

• 2023: సంవత్సరానికి 5 MMT గ్రీన్ హైడ్రోజన్ ఉత్పత్తి లక్ష్యంతో ₹19,744 కోట్ల బడ్జెట్‌తో నేషనల్ గ్రీన్ హైడ్రోజన్ మిషన్ ప్రారంభం.
• 2024: 1 కోటి గృహాలకు రూఫ్‌టాప్ సోలార్ అందించే లక్ష్యంతో 'పీఎం-సూర్య ఘర్: ముఫ్త్ బిజిలీ యోజన' ప్రారంభం.
• 2025–2026: పశ్చిమ మరియు ఉత్తర ప్రాంతాల పారిశ్రామిక భాగస్వామ్యం కోసం జైపూర్ మరియు ముంబైలలో ప్రారంభ BRE ప్రాంతీయ సదస్సుల నిర్వహణ.

Static GK Connection

• రాజ్యాంగ నిబంధనలు (ఆర్టికల్ 48A & 51A(g)): పర్యావరణాన్ని పరిరక్షించడం రాష్ట్ర ప్రభుత్వాల ఆదేశిక సూత్రంగా (DPSP) మరియు పౌరుల ప్రాథమిక విధిగా పొందుపరచబడింది.
• విద్యుత్ చట్టం, 2003: పునరుత్పాదక కొనుగోలు బాధ్యత (RPO) మరియు ఓపెన్ యాక్సెస్ విధానం ద్వారా విద్యుత్ పంపిణీ సంస్థలకు స్పష్టమైన చట్టపరమైన నిబంధనలను కల్పిస్తుంది.

India & World Comparison

ప్రపంచ పునరుత్పాదక ఇంధన స్థాపిత సామర్థ్యంలో భారతదేశం 4వ స్థానంలో, పవన విద్యుత్‌లో 4వ స్థానంలో, మరియు సౌర విద్యుత్ సామర్థ్యంలో 5వ స్థానంలో ఉంది. 2015లో భారత్ మరియు ఫ్రాన్స్ సంయుక్తంగా ఇంటర్నేషనల్ సోలార్ అలయన్స్ (ISA)ను స్థాపించాయి, దీని ప్రధాన కార్యాలయం భారతదేశంలోని గురుగ్రామ్‌లో ఉంది.

Future Impact

ఈ సదస్సు రాష్ట్రాల స్వచ్ఛ ఇంధన విధానాలను అంతర్జాతీయ ప్రమాణాలతో అనుసంధానిస్తుంది. గ్రీన్ హైడ్రోజన్ మరియు బ్యాటరీ రంగాల్లో గ్లోబల్ పెట్టుబడులను వేగవంతం చేస్తూ, 2030 నాటికి 500 GW శిలాజేతర ఇంధన మైలురాయిని చేరుకోవడానికి సరఫరా గొలుసుల స్థిరత్వాన్ని నిర్ధారిస్తుంది.

---

🔑 Key Points for Revision

• హైదరాబాద్ నగరం భారత్ రెన్యూవబుల్ ఎనర్జీ సమ్మిట్ 2026 మూడవ ప్రాంతీయ రోడ్‌షోకు ఆతిథ్యమిచ్చింది.
• ప్రధాన BRE సమ్మిట్ 2026 నవంబర్ 2 నుండి 5 వరకు భారత్ మండపంలో జరుగుతుంది.
• సమ్మిట్ అధికారిక నినాదం: "ఇన్వెస్ట్. ఇన్నోవేట్. ఇన్‌స్పైర్." (Invest. Innovate. Inspire.).
• భారతదేశం ఇప్పటికే 300 గిగావాట్లకు పైగా స్థాపిత శిలాజేతర ఇంధన సామర్థ్యాన్ని అధిగమించింది.
• 2030 నాటికి 500 గిగావాట్ల శిలాజేతర ఇంధన సామర్థ్యం సాధించడం జాతీయ లక్ష్యం.
• ఆంధ్రప్రదేశ్ తన సమీకృత విధానం ద్వారా 2029 నాటికి 160 గిగావాట్ల సామర్థ్య జోడింపును లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది.
• తెలంగాణ ప్రభుత్వం క్లీన్ అండ్ గ్రీన్ ఎనర్జీ పాలసీ 2025 కింద నూతన ప్రాజెక్టులను అమలు చేస్తోంది.
• తమిళనాడు పంప్డ్-స్టోరేజ్ హైడ్రో ప్రాజెక్టులు మరియు బ్యాటరీ నిల్వ వ్యవస్థలకు ప్రాధాన్యత ఇస్తోంది.
• ఈ సమ్మిట్‌తో పాటు 9వ ఇంటర్నేషనల్ సోలార్ అలయన్స్ (ISA) అసెంబ్లీ సమావేశం జరగనుంది.
• 4వ ఇంటర్నేషనల్ కాన్ఫరెన్స్ ఆన్ గ్రీన్ హైడ్రోజన్ కూడా ఇదే వేదికపై నిర్వహించబడుతుంది.
• కేంద్ర నూతన మరియు పునరుత్పాదక ఇంధన మంత్రిత్వ శాఖ (MNRE) నోడల్ మంత్రిత్వ శాఖగా వ్యవహరిస్తోంది.
• గత ప్రాంతీయ రోడ్‌షోలు జైపూర్ మరియు ముంబై నగరాలలో విజయవంతంగా ముగిశాయి.
• స్వచ్ఛ ఇంధన పరివర్తనలో ఎలక్ట్రోలైజర్లు మరియు పవర్ ఎలక్ట్రానిక్స్ దేశీయ తయారీ ప్రధాన కీలకం.
• రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 48A పర్యావరణ పరిరక్షణను ఆదేశిక సూత్రాలలో భాగంగా స్పష్టం చేస్తుంది.
• 2070 నాటికి భారతదేశం నికర శూన్య ఉద్గారాల (Net-Zero) స్థాయిని చేరుకోవాలని సంకల్పించింది .

---

🧠 Concept Link (Static GK Deep Dive)

Core Concept: భారతదేశ స్వచ్ఛ ఇంధన పరివర్తన మరియు శిలాజేతర లక్ష్యాలు

• నిర్వచనం: సాంప్రదాయ బొగ్గు మరియు చమురు ఆధారిత ఇంధనాల నుండి సౌర, పవన మరియు గ్రీన్ హైడ్రోజన్ వంటి పునరుత్పాదక వనరులకు మారే ప్రక్రియ.
• రాజ్యాంగ / చట్టపరమైన ఆధారం: ఆర్టికల్ 48A (DPSP), ఆర్టికల్ 51A(g) (ప్రాథమిక విధులు), మరియు ఎనర్జీ కన్జర్వేషన్ యాక్ట్, 2001.
• ఆర్థిక సూత్రం: ఆర్థిక వృద్ధిని కొనసాగిస్తూనే కార్బన్ ఉద్గారాలను తగ్గించడం (Decoupling) మరియు స్థానిక తయారీ రంగంలో ఉపాధిని సృష్టించడం.
• ప్రస్తుత వార్తతో అనుసంధానం: హైదరాబాద్ రోడ్‌షో ద్వారా కేంద్ర-రాష్ట్ర సహకార సమాఖ్య స్ఫూర్తితో జాతీయ లక్ష్యాలను ఆచరణాత్మకంగా అమలు చేస్తున్నారు.
• మూలం మరియు చరిత్ర: 1981లో ఏర్పాటు చేయబడిన కమిషన్ ఫర్ అడిషనల్ సోర్సెస్ ఆఫ్ ఎనర్జీ (CASE) ద్వారా పునరుత్పాదక విధాన ప్రస్థానం ప్రారంభమైంది.
• కీలక మైలురాయి 1: 2006లో సాంప్రదాయేతర ఇంధన వనరుల మంత్రిత్వ శాఖను 'మినిస్ట్రీ ఆఫ్ న్యూ అండ్ రెన్యూవబుల్ ఎనర్జీ'గా పేరు మార్చారు.
• కీలక మైలురాయి 2: 2021 COP26 గ్లాస్గో సదస్సులో 2030 నాటికి 500 GW శిలాజేతర ఇంధన లక్ష్య ప్రకటన.
• సంబంధిత చట్టాలు / పథకాలు: నేషనల్ గ్రీన్ హైడ్రోజన్ మిషన్, పీఎం-కుసుమ్ (PM-KUSUM) పథకం మరియు పారిస్ వాతావరణ ఒప్పందం.
• నోడల్ మంత్రిత్వ శాఖ / సంస్థ: కేంద్ర నూతన మరియు పునరుత్పాదక ఇంధన మంత్రిత్వ శాఖ (MNRE).
• భారతదేశ ప్రాముఖ్యత: పెరుగుతున్న విద్యుత్ డిమాండ్‌ను తీరుస్తూనే వాయు కాలుష్యం మరియు చమురు దిగుమతి వ్యయాన్ని నియంత్రించడం.
• గ్లోబల్ పోలిక: అంతర్జాతీయ సౌర కూటమి (ISA) మరియు 'వన్ సన్, వన్ వరల్డ్, వన్ గ్రిడ్' (OSOWOG) ద్వారా భారత్ ప్రపంచానికి నాయకత్వం వహిస్తోంది.
• డేటా పాయింట్: దేశంలో మొత్తం స్థాపిత శిలాజేతర ఇంధన సామర్థ్యం 300 గిగావాట్లను అధిగమించింది.
• పరీక్షల ప్రాధాన్యత: UPSC మరియు PSC పరీక్షలలో కాలపరిమితులు (2030/2070), ISA నిర్మాణం మరియు ఎనర్జీ కన్జర్వేషన్ చట్ట నిబంధనలపై ప్రశ్నలు అడుగుతారు.
• జ్ఞాపక సాధనం (Memory Hook): "500 by 30" — 2030 నాటికి 500 GW శిలాజేతర ఇంధన విద్యుత్.

---

❓ Practice MCQs

Q1. భారత్ రెన్యూవబుల్ ఎనర్జీ సమ్మిట్ & ఎక్స్‌పో (BRE Summit) 2026 ప్రధాన సదస్సు ఎక్కడ జరగనుంది? [Easy]

A) హైదరాబాద్

B) ముంబై

C) న్యూఢిల్లీ

D) జైపూర్

Answer: C

Explanation: ప్రధాన BRE సమ్మిట్ 2026 నవంబర్ 2 నుండి 5 వరకు న్యూఢిల్లీలోని భారత్ మండపంలో నిర్వహించబడుతుంది.

---

Q2. భారత్ రెన్యూవబుల్ ఎనర్జీ సమ్మిట్ 2026 అధికారిక నినాదం (Theme) ఏమిటి? [Easy]

A) క్లీన్ ఎనర్జీ ఫర్ ఆల్

B) ఇన్వెస్ట్. ఇన్నోవేట్. ఇన్‌స్పైర్.

C) పవరింగ్ సస్టైనబుల్ ఫ్యూచర్

D) గ్రీన్ గ్రిడ్, గ్రీన్ గ్రోత్

Answer: B

Explanation: ఈ సదస్సు "ఇన్వెస్ట్. ఇన్నోవేట్. ఇన్‌స్పైర్." (Invest. Innovate. Inspire.) అనే అధికారిక థీమ్‌తో నిర్వహించబడుతోంది.

---

Q3. BRE సమ్మిట్ 2026తో పాటు ఏ అంతర్జాతీయ సంస్థ యొక్క 9వ అసెంబ్లీ సమావేశం జరగనుంది? [Moderate]

A) ఇంటర్నేషనల్ ఎనర్జీ ఏజెన్సీ

B) ఇంటర్నేషనల్ సోలార్ అలయన్స్

C) ఇంటర్నేషనల్ రెన్యూవబుల్ ఎనర్జీ ఏజెన్సీ

D) క్లీన్ ఎనర్జీ మినిస్టీరియల్

Answer: B

Explanation: ఈ సదస్సుతో పాటు ఇంటర్నేషనల్ సోలార్ అలయన్స్ (ISA) యొక్క 9వ అసెంబ్లీ మరియు 4వ అంతర్జాతీయ గ్రీన్ హైడ్రోజన్ సదస్సు నిర్వహించబడతాయి.

---

Q4. ఆంధ్రప్రదేశ్ సమగ్ర స్వచ్ఛ ఇంధన విధానం 2024 ప్రకారం 2029 నాటికి ఎన్ని గిగావాట్ల పునరుత్పాదక సామర్థ్య జోడింపును లక్ష్యంగా నిర్దేశించింది? [Moderate]

A) 100 GW

B) 120 GW

C) 160 GW

D) 200 GW

Answer: C

Explanation: ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రం 2029 నాటికి 160 గిగావాట్ల పునరుత్పాదక ఇంధన సామర్థ్యాన్ని జోడించాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది.

---

Q5. 2030 నాటికి భారతదేశం సాధించదలచిన మొత్తం శిలాజేతర ఇంధన సామర్థ్య లక్ష్యం ఎంత? [Moderate]

A) 300 GW

B) 450 GW

C) 500 GW

D) 750 GW

Answer: C

Explanation: పంచామృత కార్యాచరణ కింద 2030 నాటికి 500 గిగావాట్ల శిలాజేతర ఇంధన సామర్థ్యాన్ని స్థాపించాలని భారతదేశం ప్రతిజ్ఞ చేసింది.

---

Q6. BRE సమ్మిట్ 2026 సన్నాహకాల్లో భాగంగా హైదరాబాద్ కంటే ముందు మొదటి రెండు ప్రాంతీయ రోడ్‌షోలను నిర్వహించిన నగరాలు ఏవి? [Tricky]

A) బెంగళూరు మరియు చెన్నై

B) జైపూర్ మరియు ముంబై

C) అహ్మదాబాద్ మరియు పూణే

D) లక్నో మరియు కోల్‌కతా

Answer: B

Explanation: హైదరాబాద్‌లో జరిగింది 3వ రోడ్‌షో; అంతకుముందు మొదటి రెండు రోడ్‌షోలు జైపూర్ మరియు ముంబైలలో విజయవంతంగా జరిగాయి.

---

Q7. దక్షిణ భారతదేశ ఇంధన సంస్థలైన TGREDCO, NREDCAP, TNGEL వరుసగా ఏ రాష్ట్రాలకు ప్రాతినిధ్యం వహిస్తున్నాయి? [Tricky]

A) తమిళనాడు, తెలంగాణ, ఆంధ్రప్రదేశ్

B) తెలంగాణ, ఆంధ్రప్రదేశ్, తమిళనాడు

C) ఆంధ్రప్రదేశ్, తెలంగాణ, తమిళనాడు

D) తెలంగాణ, తమిళనాడు, ఆంధ్రప్రదేశ్

Answer: B

Explanation: TGREDCO తెలంగాణకు, NREDCAP ఆంధ్రప్రదేశ్‌కు, మరియు TNGEL తమిళనాడు రాష్ట్రానికి ప్రాతినిధ్యం వహిస్తాయి.

---

Q8. పర్యావరణ పరిరక్షణ మరియు మెరుగుదల కోసం రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలకు స్పష్టమైన ఆదేశాన్ని ఇచ్చే రాజ్యాంగ నిబంధన ఏది? [Tricky]

A) ఆర్టికల్ 39A

B) ఆర్టికల్ 43B

C) ఆర్టికల్ 48A

D) ఆర్టికల్ 50

Answer: C

Explanation: భారత రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 48A పర్యావరణాన్ని కాపాడటం మరియు అభివృద్ధి పరచడం ప్రభుత్వ బాధ్యతగా స్పష్టం చేస్తుంది.

---

📜 Previous Year Question Style (PYQ)

PYQ 1:

భారతదేశ స్వచ్ఛ ఇంధన పరివర్తన లక్ష్యాలకు సంబంధించి కింది వాటిలో సరైన ప్రకటనను గుర్తించండి:

A) భారత్ 2022 నాటికే 500 GW శిలాజేతర సామర్థ్యాన్ని సాధించింది

B) భారతదేశం 2030 నాటికి 500 GW శిలాజేతర ఇంధన సామర్థ్యాన్ని సాధించాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది

C) భారత్ 2030 నాటికి అన్ని బొగ్గు ఆధారిత విద్యుత్ కేంద్రాలను పూర్తిగా మూసివేయాలని తీర్మానించింది

D) భారతదేశ శిలాజేతర ఇంధన సామర్థ్యం కేవలం సౌర విద్యుత్‌కు మాత్రమే పరిమితం

Answer: B

Explanation: COP26 వాతావరణ కట్టుబాట్ల ప్రకారం 2030 నాటికి 500 GW శిలాజేతర ఇంధన సామర్థ్యాన్ని స్థాపించాలని భారతదేశం నిర్ణయించింది.

---

PYQ 2:

భారత్ రెన్యూవబుల్ ఎనర్జీ సమ్మిట్ 2026కు సంబంధించి క్రింది ప్రకటనలను పరిశీలించండి:

1. దీనిని కేంద్ర నూతన మరియు పునరుత్పాదక ఇంధన మంత్రిత్వ శాఖ (MNRE) నిర్వహిస్తోంది.
2. ఈ సదస్సుతో పాటు ఇంటర్నేషనల్ సోలార్ అలయన్స్ 9వ అసెంబ్లీ సమావేశం నిర్వహించబడుతుంది.
3. ఈ సదస్సు కేవలం సౌరశక్తికి మాత్రమే పరిమితమై గ్రీన్ హైడ్రోజన్ మరియు బ్యాటరీ నిల్వ రంగాలను మినహాయించింది.

పై ప్రకటనలలో ఏది/వి సరైనది/వి?

A) 1 మాత్రమే

B) 1 మరియు 2 మాత్రమే

C) 2 మరియు 3 మాత్రమే

D) 1, 2 మరియు 3

Answer: B

Explanation: 1 మరియు 2 ప్రకటనలు సరైనవి. ప్రకటన 3 తప్పు, ఎందుకంటే ఈ సదస్సు సౌరశక్తితో పాటు గ్రీన్ హైడ్రోజన్, పంప్డ్ స్టోరేజ్ మరియు బ్యాటరీ నిల్వ వ్యవస్థలను విస్తృతంగా కవర్ చేస్తుంది.

---

PYQ 3:

జాబితా-I (రాష్ట్రం / సంస్థ)ను జాబితా-II (స్వచ్ఛ ఇంధన చొరవ / ప్రాధాన్యత)తో జతపరచండి:

జాబితా-I:

a. ఆంధ్రప్రదేశ్
b. తమిళనాడు
c. ఇంటర్నేషనల్ సోలార్ అలయన్స్
d. తెలంగాణ

జాబితా-II:

1. క్లీన్ అండ్ గ్రీన్ ఎనర్జీ పాలసీ 2025
2. 2029 నాటికి 160 GW పునరుత్పాదక సామర్థ్య లక్ష్యం
3. పంప్డ్-స్టోరేజ్ ప్రాజెక్టులు మరియు పవన విద్యుత్
4. BRE సమ్మిట్ 2026తో పాటు 9వ అసెంబ్లీ నిర్వహణ

సరైన కోడ్‌ను ఎంచుకోండి:

A) a-2, b-3, c-4, d-1

B) a-1, b-4, c-3, d-2

C) a-2, b-4, c-3, d-1

D) a-3, b-2, c-1, d-4

Answer: A

Explanation: ఆంధ్రప్రదేశ్ 2029 నాటికి 160 GW లక్ష్యాన్ని నిర్దేశించింది, తమిళనాడు పంప్డ్ స్టోరేజ్‌కు ప్రాధాన్యత ఇస్తుంది, ISA 9వ అసెంబ్లీని నిర్వహిస్తుంది, మరియు తెలంగాణ 2025 పాలసీని అమలు చేస్తోంది.

---

✍️ Mains Answer Pointers

Question 1 (150 words): భారతదేశ స్వచ్ఛ ఇంధన పరివర్తన తదుపరి దశను నడపడంలో దక్షిణ భారత రాష్ట్రాల పాత్రను విశ్లేషించండి.

భారతదేశ స్వచ్ఛ ఇంధన పరివర్తన ప్రయాణంలో ఆంధ్రప్రదేశ్, తెలంగాణ, తమిళనాడు వంటి దక్షిణ భారత రాష్ట్రాలు కీలకమైన పారిశ్రామిక మరియు సాంకేతిక చోదక శక్తులుగా నిలుస్తున్నాయి. దేశంలో స్థాపిత శిలాజేతర ఇంధన సామర్థ్యం ఇప్పటికే 300 గిగావాట్లను దాటి, 2030 నాటికి 500 గిగావాట్ల దిశగా సాగుతున్న తరుణంలో ఈ రాష్ట్రాల పాత్ర మరింత బలపడింది.

ఆంధ్రప్రదేశ్ సమగ్ర స్వచ్ఛ ఇంధన విధానం ద్వారా 2029 నాటికి 160 గిగావాట్ల సామర్థ్యాన్ని సాధించడంతో పాటు ప్రత్యేక తయారీ జోన్లను ఏర్పాటు చేస్తోంది. తెలంగాణ రాష్ట్రం తన క్లీన్ అండ్ గ్రీన్ ఎనర్జీ పాలసీ 2025 ద్వారా ఇన్నోవేషన్‌ను ప్రోత్సహిస్తుండగా, తమిళనాడు పంప్డ్ స్టోరేజ్ మరియు ఆఫ్‌షోర్ పవన విద్యుత్‌ను గ్రిడ్‌కు అనుసంధానించడంలో ముందంజలో ఉంది.

కేవలం విద్యుత్ ఉత్పత్తికే పరిమితం కాకుండా ఎలక్ట్రోలైజర్లు, పవర్ ఎలక్ట్రానిక్స్ మరియు బ్యాటరీ నిల్వ పరికరాల తయారీ కేంద్రాలుగా ఈ రాష్ట్రాలు ఎదుగుతున్నాయి. తద్వారా మేక్ ఇన్ ఇండియాకు ఊతమిస్తూ, సహకార సమాఖ్య స్ఫూర్తితో జాతీయ ఇంధన భద్రతను పటిష్టం చేస్తున్నాయి.

---

Question 2 (250 words): "భారతదేశ పునరుత్పాదక ఇంధన వ్యూహం కేవలం విద్యుత్ సామర్థ్య జోడింపు స్థాయి నుండి విశ్వసనీయమైన, సమగ్ర పర్యావరణ వ్యవస్థ నిర్మాణంగా పరిణామం చెందింది." భారత్ రెన్యూవబుల్ ఎనర్జీ సమ్మిట్ 2026 లక్ష్యాల వెలుగులో చర్చించండి.

2010 నాటి నేషనల్ సోలార్ మిషన్ మరియు 175 GW ప్రారంభ లక్ష్యాలతో మొదలైన భారతదేశ పునరుత్పాదక ప్రస్థానం నేడు నూతన శిఖరాలకు చేరింది. దేశంలో స్థాపిత శిలాజేతర ఇంధన సామర్థ్యం 300 GW మైలురాయిని అధిగమించి, 2030 నాటికి 500 GW సాధించే దిశగా అడుగులు వేస్తున్న తరుణంలో ప్రధాన ప్రాధాన్యత ఇంధన ఉత్పత్తితో పాటు గ్రిడ్ స్థిరత్వం మరియు సరఫరా గొలుసుల భద్రత వైపు మళ్లింది.

భారత్ రెన్యూవబుల్ ఎనర్జీ సమ్మిట్ 2026 ఈ వ్యూహాత్మక మార్పును క్రింది అంశాల ద్వారా స్పష్టం చేస్తోంది:

1. ఇంధన నిల్వ మరియు గ్రిడ్ అనుసంధానం: సౌర, పవన విద్యుత్ నిరంతరం ఒకేలా ఉండకపోవడం వల్ల గ్రిడ్ స్థిరత్వాన్ని కాపాడేందుకు బ్యాటరీ నిల్వ వ్యవస్థలు (BESS) మరియు పంప్డ్ స్టోరేజ్ ప్రాజెక్టుల (PSP) అభివృద్ధిపై ప్రధాన దృష్టి సారించారు.
2. గ్రీన్ హైడ్రోజన్ ఎకోసిస్టమ్: స్టీల్, ఎరువులు మరియు రవాణా వంటి కర్బన ఉద్గారాలు అధికంగా ఉండే రంగాలను డీకార్బనైజ్ చేయడానికి 4వ ఇంటర్నేషనల్ కాన్ఫరెన్స్ ఆన్ గ్రీన్ హైడ్రోజన్‌ను ఈ సమ్మిట్‌తో అనుసంధానించారు.
3. దేశీయ పరికరాల తయారీ: విదేశీ దిగుమతులపై ఆధారపడటం తగ్గించేందుకు సోలార్ సెల్స్, వేఫర్స్ మరియు ఎలక్ట్రోలైజర్ల దేశీయ తయారీని వేగవంతం చేస్తున్నారు.
4. సహకార సమాఖ్య స్ఫూర్తి: హైదరాబాద్, జైపూర్, ముంబై రోడ్‌షోల ద్వారా రాష్ట్రాల కార్యాచరణను అంతర్జాతీయ సోలార్ అలయన్స్ (ISA) వంటి గ్లోబల్ వేదికలతో అనుసంధానిస్తున్నారు.

ఈ పరివర్తన విజయవంతం కావడానికి నిరంతర ప్రైవేట్ పెట్టుబడులు మరియు పంపిణీ సంస్థల (డిస్కమ్‌ల) ఆర్థిక స్థితి మెరుగుపడటం అవసరం. ఈ సమగ్ర విధానం భారతదేశ పారిశ్రామిక పోటీతత్వాన్ని పెంచుతూ 2070 నాటి నెట్-జీరో లక్ష్య సాధనకు బలమైన పునాది వేస్తుంది.

---

⚠️ Examiner Trap

• Trap 1: 2030 నాటికి భారత్ పెట్టుకున్న 500 GW లక్ష్యం కేవలం సౌర విద్యుత్ మాత్రమేనని విద్యార్థులు తరచుగా భావిస్తారు. వాస్తవానికి ఈ 500 GW లక్ష్యం సౌర, పవన, జల, అణు మరియు బయోమాస్ వంటి అన్ని శిలాజేతర ఇంధన వనరుల ఉమ్మడి స్థాపిత సామర్థ్యం.
• Trap 2: ఇంటర్నేషనల్ సోలార్ అలయన్స్ (ISA) ఐక్యరాజ్యసమితికి చెందిన ప్రత్యేక ఏజెన్సీ అని చాలామంది పొరబడతారు. వాస్తవానికి ISA అనేది భారతదేశంలోని గురుగ్రామ్ కేంద్రంగా పనిచేసే స్వతంత్ర అంతర్జాతీయ ఒప్పంద ఆధారిత సంస్థ.
• Trap 3: రాష్ట్రాల విధానాల సంవత్సరాలపై అయోమయం చెందుతారు. ఆంధ్రప్రదేశ్ తన సమీకృత స్వచ్ఛ ఇంధన విధానాన్ని 2024లో (2029 నాటికి 160 GW లక్ష్యం) నోటిఫై చేయగా, తెలంగాణ ప్రభుత్వం 'క్లీన్ అండ్ గ్రీన్ ఎనర్జీ పాలసీ 2025'ను అమలు చేస్తోంది.

---

🧭 Exam Tip

• ప్రిలిమ్స్ కోణం: ప్రాజెక్టుల లక్ష్య సంవత్సరాలు (2030 నాటికి 500 GW, 2070 నాటికి నెట్-జీరో), సదస్సుల వేదికలు మరియు అంతర్జాతీయ సౌర కూటమి (ISA) ప్రధాన కార్యాలయంపై దృష్టి పెట్టాలి.
• మెయిన్స్ కోణం: గ్రీన్ ఎనర్జీ రంగంలో గ్రిడ్ సమతుల్యత, పంప్డ్ స్టోరేజ్ ప్రాజెక్టులు మరియు స్వదేశీ ఎలక్ట్రోలైజర్ల తయారీపై విశ్లేషణాత్మక ప్రశ్నలు ఎక్కువగా అడుగుతారు.
• ఇంటర్వ్యూ కోణం: సాంప్రదాయ బొగ్గు ఆధారిత పవర్ ప్లాంట్ల దశలవారీ తొలగింపు మరియు పునరుత్పాదక ఇంధన విస్తరణ మధ్య సమతుల్యతను అభ్యర్థులు స్పష్టంగా వివరించగలగాలి.
• హై-ప్రాబబిలిటీ ప్రిడిక్షన్: రాబోయే పరీక్షలలో నేషనల్ గ్రీన్ హైడ్రోజన్ మిషన్ లక్ష్యాలు మరియు 9వ ISA అసెంబ్లీ ఫలితాలను అనుసంధానించే ప్రశ్నలు వచ్చే అవకాశం చాలా ఎక్కువగా ఉంది.