ఆఫ్‌షోర్ చమురు డ్రిల్లింగ్ వివాదంలో బ్రిటన్‌తో ఫాక్‌లాండ్స్ వివాదాన్ని తీవ్రం చేసిన అర్జెంటీనా

What Happened

2026 సెప్టెంబర్ 4న అర్జెంటీనా అధ్యక్షుడు జేవియర్ మిలీ ఫాక్‌లాండ్ దీవుల సమీపంలో చమురు వెలికితీత జరుపుతున్న అంతర్జాతీయ సంస్థలపై ఆంక్షలు ప్రకటించడంతో బ్రిటన్-అర్జెంటీనా మధ్య దౌత్య ఉద్రిక్తతలు పెరిగాయి. అర్జెంటీనా ఆర్థిక మంత్రిత్వ శాఖ అనుమతి లేకుండా నార్త్ ఫాక్‌లాండ్ బేసిన్‌లో పనిచేసే విదేశీ కంపెనీలను నేరపూరిత సంస్థలుగా పరిగణిస్తామని ప్రకటించారు. దీనిపై సెప్టెంబర్ 4న లండన్‌లో స్పందించిన బ్రిటిష్ రక్షణ మంత్రి వెస్ స్ట్రీటింగ్, అర్జెంటీనా వాదనలను తిరస్కరిస్తూ ఫాక్‌లాండ్ దీవుల రక్షణ బాధ్యత బ్రిటన్‌దేనని తేల్చిచెప్పారు.

When & Where

ఈ పరిణామాలు 2026 సెప్టెంబర్ 4న చోటుచేసుకున్నాయి. ఈ వివాదాస్పద దీవుల సమూహం దక్షిణ అట్లాంటిక్ మహాసముద్రంలో, దక్షిణ అర్జెంటీనా తీరానికి తూర్పున సుమారు 480 కి.మీ దూరంలో, అంటార్కిటికాకు సమీపంలో ఉంది.

Who Is Involved

• అర్జెంటీనా ప్రభుత్వం (అధ్యక్షుడు జేవియర్ మిలీ నేతృత్వంలో).
• యునైటెడ్ కింగ్‌డమ్ (బ్రిటన్) ప్రభుత్వం (రక్షణ మంత్రి వెస్ స్ట్రీటింగ్).
• ఫాక్‌లాండ్ ఐలాండ్స్ స్థానిక ప్రభుత్వం (స్టాన్లీ కేంద్రంగా గల ఎన్నికైన యంత్రాంగం).
• రాక్‌హాపర్ ఎక్స్‌ప్లోరేషన్ (బ్రిటన్) మరియు నవితాస్ పెట్రోలియం (ఇజ్రాయెల్) - చమురు సంస్థలు.
• ఐక్యరాజ్యసమితి డీకలనైజేషన్ కమిటీ (C-24).

How It Works

1. హైడ్రోకార్బన్ వివాదం: నార్త్ ఫాక్‌లాండ్ బేసిన్‌లోని సీ లయన్ చమురు క్షేత్రంలో వందల మిలియన్ల బ్యారెళ్ల ముడిచమురు నిల్వలు ఉన్నాయి. బ్రిటన్ చట్టాల ప్రకారం ఫాక్‌లాండ్ ప్రభుత్వం వీటికి లైసెన్సులు ఇవ్వగా, అర్జెంటీనా తన సముద్ర గర్భంలో భాగమని వాదిస్తోంది.
2. ఆర్థిక, చట్టపరమైన ఆంక్షలు: అర్జెంటీనా హైడ్రోకార్బన్ల చట్టం అనుమతి లేని మైనింగ్‌ను నిషేధిస్తుంది, కాబట్టి లాటిన్ అమెరికా వ్యాప్తంగా ఈ సంస్థల కార్యకలాపాలపై ఆంక్షలు విధించేందుకు అర్జెంటీనా సిద్ధమైంది.
3. సైనిక మోహరింపు: దక్షిణ సముద్ర మార్గాలు, డ్రేక్ పాసేజ్‌లపై పర్యవేక్షణ పెంచేందుకు టియెర్రా డెల్ ఫ్యూగోలోని ఉషువయా వద్ద నూతన నేవీ బేస్‌ను అర్జెంటీనా నిర్మిస్తోంది.
4. బ్రిటిష్ రక్షణ హామీ: దాడులను నిరోధించేందుకు బ్రిటన్ ఫాక్‌లాండ్స్‌లోని మౌంట్ ప్లెజెంట్ ఎయిర్‌ఫీల్డ్ వద్ద రాయల్ ఎయిర్‌ఫోర్స్, నౌకాదళ దళాలను శాశ్వతంగా మోహరించింది.

Why It Matters

• ప్రపంచ భౌతిక & రాజకీయ భూగోళశాస్త్రం (GS పేపర్ 1): దక్షిణ అట్లాంటిక్ ప్రాంతం, అట్లాంటిక్-పసిఫిక్ మహాసముద్రాలను కలిపే డ్రేక్ పాసేజ్ మరియు సముద్ర గర్భ ఖనిజ వనరుల భౌగోళిక ప్రాధాన్యత.
• అంతర్జాతీయ చట్టం & సార్వభౌమాధికారం (GS పేపర్ 2): 'ప్రాదేశిక సమగ్రత' (అర్జెంటీనా వాదన) మరియు 'ప్రజల స్వయం నిర్ణయాధికారం' (2013 లో 99.8% ప్రజలు బ్రిటన్‌తో ఉంటామని ఓటు వేశారు) సిద్ధాంతాల మధ్య ఘర్షణ.
• ఇంధన భౌగోళిక రాజకీయం (GS పేపర్ 2): సముద్రంలో చమురు నిల్వల అన్వేషణ పురాతన ప్రాదేశిక వివాదాలను ఎలా తిరిగి రాజేస్తుందో ఇది స్పష్టం చేస్తుంది.

Historical Background

• 1833: ఫాక్‌లాండ్ దీవులను బ్రిటన్ తమ ఆధీనంలోకి తీసుకుంది; దీనిని అర్జెంటీనా అక్రమ ఆక్రమణగా పేర్కొంటోంది.
• 1982: అర్జెంటీనా సైన్యం దీవులను ఆక్రమించడంతో బ్రిటన్‌తో 74 రోజుల ఫాక్‌లాండ్స్ యుద్ధం జరిగింది; బ్రిటన్ తిరిగి దీవులను స్వాధీనం చేసుకుంది.
• 2013: ఫాక్‌లాండ్స్ ప్రజల కోసం నిర్వహించిన ప్రజాభిప్రాయ సేకరణలో 99.8% మంది బ్రిటిష్ ఓవర్‌సీస్ టెరిటరీగానే కొనసాగుతామని ఓటు వేశారు.

Previous Related Events

• 2023: చమురు, చేపల వేటపై సంయుక్త అన్వేషణ కోసం 2016 లో చేసుకున్న ద్వైపాక్షిక ఒప్పందం నుండి అర్జెంటీనా వైదొలిగింది.
• 2024: G20 విదేశాంగ మంత్రుల సదస్సు సందర్భంగా బ్రిటన్ తన సార్వభౌమత్వాన్ని పునరుద్ఘాటించింది.
• 2025: సీ లయన్ ప్రాజెక్ట్ మొదటి దశ పర్యావరణ అనుమతులను స్థానిక ప్రభుత్వం ఆమోదించింది.

Static GK Connection

• UNCLOS ఒప్పందం, 1982: ఐక్యరాజ్యసమితి సముద్ర చట్టాల ఒప్పందం ప్రకారం ప్రాదేశిక జలాలు (12 నాటికల్ మైళ్లు), ప్రత్యేక ఆర్థిక మండలి - EEZ (200 నాటికల్ మైళ్లు) మరియు ఖండాంతర షెల్ఫ్ (Continental Shelf) పరిధిలోని ఖనిజాలపై హక్కులు నిర్దేశించబడతాయి.
• డ్రేక్ పాసేజ్ (Drake Passage): దక్షిణ అమెరికాలోని కేప్ హార్న్ (టియెర్రా డెల్ ఫ్యూగో) మరియు అంటార్కిటికా మధ్య అట్లాంటిక్, పసిఫిక్ మహాసముద్రాలను కలిపే అత్యంత కీలకమైన సముద్ర మార్గం.

India & World Comparison

భారతదేశం ఫాక్‌లాండ్స్ అంశంపై ఐక్యరాజ్యసమితి తీర్మానం 2065 కు అనుగుణంగా ఇరు దేశాలు శాంతియుత ద్వైపాక్షిక చర్చల ద్వారా సమస్యను పరిష్కరించుకోవాలని సమతుల్య వైఖరిని అవలంబిస్తోంది. ఇటు లండన్, అటు బ్యూనస్ ఎయిర్స్‌లతో భారత్‌కు సత్సంబంధాలు ఉన్నాయి.

Future Impact

• పెట్టుబడుల అనిశ్చితి: అర్జెంటీనా ఆంక్షల వల్ల సీ లయన్ ప్రాజెక్టుకు అవసరమైన అంతర్జాతీయ బీమా, బ్యాంకింగ్ రుణాలు పొందడం కష్టతరం కావచ్చు.
• ఐరాసలో చర్చ: ఐక్యరాజ్యసమితి డీకలనైజేషన్ కమిటీలో ఈ వివాదంపై త్వరలో చర్చ జరగనుంది.
• నౌకాదళ మోహరింపు: దక్షిణ అట్లాంటిక్ సముద్రంలో అర్జెంటీనా, బ్రిటన్ నౌకాదళాల నిఘా కార్యకలాపాలు పెరగనున్నాయి.

---

🔑 Key Points for Revision

• 2026 సెప్టెంబర్ 4న ఫాక్‌లాండ్ దీవుల సార్వభౌమాధికార వివాదాన్ని అర్జెంటీనా తీవ్రం చేసింది.
• అర్జెంటీనా అనుమతి లేని విదేశీ చమురు కంపెనీలపై అధ్యక్షుడు జేవియర్ మిలీ ఆంక్షలు ప్రకటించారు.
• వివాదంలో ఉన్న ముఖ్య ఆస్తి నార్త్ ఫాక్‌లాండ్ బేసిన్‌లోని 'సీ లయన్' ఆఫ్‌షోర్ ఆయిల్ ప్రాజెక్ట్.
• బ్రిటన్‌కు చెందిన రాక్‌హాపర్, ఇజ్రాయెల్‌కు చెందిన నవితాస్ ఈ ప్రాజెక్టులో భాగస్వాములు.
• బ్రిటిష్ రక్షణ మంత్రి వెస్ స్ట్రీటింగ్ అర్జెంటీనా ప్రకటనలను 2026 సెప్టెంబర్ 4న తిరస్కరించారు.
• ఫాక్‌లాండ్ దీవులు దక్షిణ అట్లాంటిక్ మహాసముద్రంలో స్వయం పాలన గల బ్రిటిష్ ఓవర్‌సీస్ టెరిటరీ.
• అర్జెంటీనాలో వీటిని 'లాస్ మాల్వినాస్' అని పిలుస్తారు.
• 1982 లో జరిగిన ఫాక్‌లాండ్స్ యుద్ధంలో బ్రిటన్ విజయం సాధించింది.
• డ్రేక్ పాసేజ్ వద్ద గల టియెర్రా డెల్ ఫ్యూగోలో అర్జెంటీనా నావికాదళ స్థావరాన్ని నిర్మిస్తోంది.
• అర్జెంటీనా యుద్ధ అనుభవజ్ఞులు సెప్టెంబర్ 1న స్థానిక న్యాయస్థానంలో పిటిషన్ దాఖలు చేశారు.
• 2013 నాటి ప్రజాభిప్రాయ సేకరణలో 99.8% మంది ప్రజలు బ్రిటన్‌తో ఉండటానికే ఓటు వేశారు.
• ఖండాంతర షెల్ఫ్ చమురు అన్వేషణ 1982 UNCLOS నిబంధనల ప్రకారం జరుగుతుంది.
• ఈ దీవులు అర్జెంటీనా తీరానికి తూర్పున 480 కి.మీ దూరంలో ఉన్నాయి.
• ఐరాస జనరల్ అసెంబ్లీ తీర్మానం 2065 శాంతియుత చర్చలకు పిలుపునిచ్చింది.
• అర్జెంటీనాలోని ఉషువయా నగరం అంటార్కిటికా యాత్రలకు ప్రధాన ప్రవేశ ద్వారంగా ఉంది.

---

🧠 Concept Link (Static GK Deep Dive)

Core Concept: Maritime Sovereignty, Continental Shelf, and UNCLOS Framework

• నిర్వచనం: తీరప్రాంత దేశానికి తమ ప్రాదేశిక జలాలు, ప్రత్యేక ఆర్థిక మండలి (EEZ) మరియు ఖండాంతర షెల్ఫ్ సముద్రగర్భ వనరులపై గల చట్టపరమైన సార్వభౌమ అధికారం.
• రాజ్యాంగ / చట్టపరమైన ప్రాతిపదిక: ఐక్యరాజ్యసమితి సముద్ర చట్టాల ఒప్పందం (UNCLOS), 1982 (ఆర్టికల్స్ 56, 76, 77); UN చార్టర్ ఆర్టికల్ 2(4) మరియు ఆర్టికల్ 73.
• శాస్త్రీయ / ఆర్థిక సూత్రం: సముద్ర గర్భ పెట్రోలియం భూగర్భ శాస్త్రం, ఆఫ్‌షోర్ డ్రిల్లింగ్ మరియు ఖండాంతర మార్జిన్ సరిహద్దుల సిద్ధాంతం.
• ప్రస్తుత అంశంతో సంబంధం: సీ లయన్ ప్రాజెక్ట్ వివాదం నార్త్ ఫాక్‌లాండ్ బేసిన్‌లోని సముద్రగర్భ ఖండాంతర షెల్ఫ్ లైసెన్సింగ్ హక్కులపై ఆధారపడి ఉంది.
• చరిత్ర & నేపథ్యం: 1833 లో బ్రిటన్ పాలన ప్రారంభమైంది; 1965 లో ఐరాస తీర్మానం 2065 ద్వారా ఇది ఒక వలసవాద సమస్యగా గుర్తించబడింది.
• ముఖ్య మైలురాయి 1: 1982 నాటి ఫాక్‌లాండ్స్ యుద్ధం మరియు బ్రిటన్ తిరిగి స్వాధీనం చేసుకోవడం.
• ముఖ్య మైలురాయి 2: 1982 లో UNCLOS ఆమోదం ద్వారా 200 నాటికల్ మైళ్ల ప్రత్యేక ఆర్థిక మండలి నియమాలు ఏర్పడటం.
• సంబంధిత చట్టాలు / పథకాలు: UNCLOS, 1982; అంటార్కిటిక్ ఒప్పందం, 1959; UNGA తీర్మానం 2065.
• నోడల్ మంత్రిత్వ శాఖ: ఇంటర్నేషనల్ సీబెడ్ అథారిటీ (ISA); UN కాంటినెంటల్ షెల్ఫ్ లిమిట్స్ కమిషన్ (CLCS); అర్జెంటీనా, బ్రిటన్ విదేశాంగ విభాగాలు.
• భారతదేశానికి ప్రాముఖ్యత: అరేబియా సముద్రం, బంగాళాఖాతంలో భారతదేశ ఖండాంతర షెల్ఫ్ సరిహద్దుల నిర్ణయానికి UNCLOS నిబంధనలే ఆధారం.
• అంతర్జాతీయ పోలిక: దక్షిణ చైనా సముద్రం, తూర్పు మధ్యధరా సముద్ర వివాదాల తరహాలోనే ఇది కూడా ఆఫ్‌షోర్ ఇంధన వనరుల వివాదం.
• గణాంక వివరాలు: అర్జెంటీనా నుండి 480 కి.మీ దూరం; 1982 యుద్ధం; 2013 లో 99.8% ఓటింగ్; సీ లయన్ ప్రాజెక్ట్‌లో రాక్‌హాపర్, నవితాస్ సంస్థలు.
• పరీక్షల కోణం: UNCLOS సముద్ర మండలాలు (టెరిటోరియల్ జలాలు, కంటిగ్యుయస్ జోన్, EEZ); డ్రేక్ పాసేజ్ మరియు మెగెల్లాన్ జలసంధి భౌగోళిక అంశాలు.
• జ్ఞాపక సంకేతం (Memory Hook): FALK-OIL (Falklands, Argentina, Law of the Sea, King's territory, Offshore oil, Island dispute, Las Malvinas).

---

❓ Practice MCQs

Q1. బ్రిటిష్ ఓవర్‌సీస్ టెరిటరీ అయిన ఫాక్‌లాండ్ దీవులను అర్జెంటీనా మరియు స్పానిష్ దేశాలలో ఏ పేరుతో పిలుస్తారు? [Easy]

A) గాలాపాగోస్ దీవులు

B) లాస్ మాల్వినాస్

C) టియెర్రా డెల్ ఫ్యూగో

D) సౌత్ జార్జియా

Answer: B

Explanation: అర్జెంటీనా మరియు స్పానిష్ భాషా దేశాలలో ఫాక్‌లాండ్ దీవులను అధికారికంగా 'లాస్ మాల్వినాస్' (Las Malvinas) అని పిలుస్తారు.

---

Q2. వివాదాస్పద ఫాక్‌లాండ్ దీవులు ఏ మహాసముద్రంలో భౌగోళికంగా ఉన్నాయి? [Easy]

A) ఉత్తర అట్లాంటిక్ మహాసముద్రం

B) దక్షిణ అట్లాంటిక్ మహాసముద్రం

C) దక్షిణ పసిఫిక్ మహాసముద్రం

D) హిందూ మహాసముద్రం

Answer: B

Explanation: ఫాక్‌లాండ్ దీవులు దక్షిణ అట్లాంటిక్ మహాసముద్రంలో అర్జెంటీనా తీరానికి తూర్పున ఉన్నాయి.

---

Q3. 2026 సెప్టెంబర్‌లో అర్జెంటీనా ఆంక్షలకు దారితీసిన నార్త్ ఫాక్‌లాండ్ బేసిన్‌లోని ఆఫ్‌షోర్ చమురు ప్రాజెక్ట్ పేరు ఏమిటి? [Moderate]

A) బ్రెంట్ స్పార్ ప్రాజెక్ట్

B) సీ లయన్ ప్రాజెక్ట్ (Sea Lion Project)

C) డీప్‌వాటర్ హారిజన్

D) థండర్ హార్స్ ప్రాజెక్ట్

Answer: B

Explanation: నార్త్ ఫాక్‌లాండ్ బేసిన్‌లోని 'సీ లయన్' (Sea Lion) ఆఫ్‌షోర్ ఆయిల్ ఫీల్డ్ డ్రిల్లింగ్ లైసెన్సులపై వివాదం తలెత్తింది.

---

Q4. అర్జెంటీనా మరియు బ్రిటన్ మధ్య ఫాక్‌లాండ్స్ యుద్ధం ఏ సంవత్సరంలో జరిగింది? [Moderate]

A) 1971

B) 1982

C) 1991

D) 1999

Answer: B

Explanation: 1982 లో అర్జెంటీనా సైన్యం దీవులను ఆక్రమించినప్పుడు బ్రిటన్ దళాలు ప్రతిదాడి చేసి యుద్ధంలో విజయం సాధించాయి.

---

Q5. అధ్యక్షుడు జేవియర్ మిలీ అర్జెంటీనాలోని ఏ దక్షిణ ప్రావిన్స్‌లో సంయుక్త నావికాదళ స్థావరాన్ని నిర్మిస్తున్నట్లు ప్రకటించారు? [Moderate]

A) శాంటా క్రూజ్

B) చుబుట్

C) టియెర్రా డెల్ ఫ్యూగో

D) న్యూక్వెన్

Answer: C

Explanation: అర్జెంటీనా యొక్క అత్యంత దక్షిణ ప్రావిన్స్ అయిన టియెర్రా డెల్ ఫ్యూగో (Tierra del Fuego) లో నూతన నావికాదళ కేంద్రాన్ని ఏర్పాటు చేస్తున్నారు.

---

Q6. 1982 నాటి UNCLOS ఒప్పందం ప్రకారం ఒక దేశం యొక్క ప్రత్యేక ఆర్థిక మండలి (EEZ) తీరప్రాంతం నుండి ఎంత దూరం వరకు విస్తరించి ఉంటుంది? [Tricky]

A) 12 నాటికల్ మైళ్లు

B) 24 నాటికల్ మైళ్లు

C) 200 నాటికల్ మైళ్లు

D) 350 నాటికల్ మైళ్లు

Answer: C

Explanation: UNCLOS ప్రకారం ఒక తీరప్రాంత దేశానికి బేస్‌లైన్ నుండి 200 నాటికల్ మైళ్ల (సుమారు 370 కి.మీ) వరకు ప్రత్యేక ఆర్థిక మండలి (EEZ) ఉంటుంది.

---

Q7. సీ లయన్ ఆఫ్‌షోర్ చమురు ప్రాజెక్టును నిర్వహిస్తున్న బ్రిటిష్ మరియు ఇజ్రాయెల్ సంస్థలు ఏవి? [Tricky]

A) బీపీ మరియు డెలెక్ గ్రూప్

B) రాక్‌హాపర్ ఎక్స్‌ప్లోరేషన్ మరియు నవితాస్ పెట్రోలియం

C) షెల్ మరియు ఎనర్జియన్

D) టల్లో ఆయిల్ మరియు రేషియో ఎనర్జీస్

Answer: B

Explanation: రాక్‌హాపర్ ఎక్స్‌ప్లోరేషన్ (బ్రిటన్) మరియు నవితాస్ పెట్రోలియం (ఇజ్రాయెల్) కలిసి సీ లయన్ చమురు క్షేత్రాన్ని అభివృద్ధి చేస్తున్నాయి.

---

Q8. దక్షిణ అమెరికాలోని కేప్ హార్న్ మరియు అంటార్కిటికా మధ్య అట్లాంటిక్, పసిఫిక్ మహాసముద్రాలను కలిపే జలమార్గం ఏది? [Tricky]

A) బేరింగ్ జలసంధి

B) డ్రేక్ పాసేజ్ (Drake Passage)

C) మలక్కా జలసంధి

D) డేవిస్ జలసంధి

Answer: B

Explanation: డ్రేక్ పాసేజ్ అనేది దక్షిణ అమెరికాలోని టియెర్రా డెల్ ఫ్యూగో మరియు అంటార్కిటికా మధ్య అట్లాంటిక్, పసిఫిక్ మహాసముద్రాలను కలిపే ప్రముఖ జలమార్గం.

---

📜 Previous Year Question Style (PYQ)

PYQ 1:

డ్రేక్ పాసేజ్ (Drake Passage) కు సంబంధించి క్రింది వాటిలో సరైన ప్రకటన ఏది?

A) ఇది ఎర్ర సముద్రాన్ని మధ్యధరా సముద్రంతో కలిపే మానవ నిర్మిత కాలువ.

B) ఇది దక్షిణ అమెరికాలోని కేప్ హార్న్ మరియు అంటార్కిటికా మధ్య అట్లాంటిక్, పసిఫిక్ మహాసముద్రాలను కలిపే సహజ జలమార్గం.

C) ఇది న్యూజిలాండ్‌లోని ఉత్తర, దక్షిణ ద్వీపాలను వేరుచేస్తుంది.

D) ఇది పర్షియన్ గల్ఫ్‌ను ఒమన్ గల్ఫ్‌తో కలుపుతుంది.

Answer: B

Explanation: డ్రేక్ పాసేజ్ దక్షిణ అమెరికా మరియు అంటార్కిటికా మధ్య ఉండే అత్యంత ప్రసిద్ధ సముద్ర మార్గం.

---

PYQ 2:

UNCLOS 1982 సముద్ర మండలాలు మరియు హక్కులపై క్రింది ప్రకటనలను పరిశీలించండి:

1. తీరప్రాంత దేశానికి తమ ప్రాదేశిక జలాలపై (12 నాటికల్ మైళ్ల వరకు) సంపూర్ణ సార్వభౌమాధికారం ఉంటుంది.

2. ప్రత్యేక ఆర్థిక మండలి (EEZ) లోని నీరు, సముద్ర గర్భ సహజ వనరులను అన్వేషించే, వినియోగించుకునే సార్వభౌమ హక్కులు తీరప్రాంత దేశానికే ఉంటాయి.

3. తీరప్రాంత దేశం యొక్క ప్రాదేశిక జలాల గుండా ఇతర దేశాల నౌకలు 'ఇన్నోసెంట్ పాసేజ్' (హానిచేయని ప్రయాణం) చేసుకునే హక్కును కలిగి ఉంటాయి.

పై ప్రకటనలలో ఏవి సరైనవి?

A) 1 మరియు 2 మాత్రమే

B) 2 మరియు 3 మాత్రమే

C) 1 మరియు 3 మాత్రమే

D) 1, 2 మరియు 3

Answer: D

Explanation: పై మూడు ప్రకటనలూ UNCLOS 1982 ప్రకారం ప్రాదేశిక జలాలు, ఇన్నోసెంట్ పాసేజ్ మరియు EEZ ల హక్కులను సరిగ్గా తెలియజేస్తున్నాయి.

---

PYQ 3:

జాబితా I ను జాబితా II తో జతపరచండి:

జాబితా I (భౌగోళిక అంశం) a. ఫాక్‌లాండ్ దీవులు (మాల్వినాస్) b. టియెర్రా డెల్ ఫ్యూగో c. సీ లయన్ ఫీల్డ్ d. డ్రేక్ పాసేజ్

జాబితా II (వివరణ)

1. నార్త్ ఫాక్‌లాండ్ బేసిన్‌లోని ఆఫ్‌షోర్ చమురు క్షేత్రం
2. దక్షిణ అట్లాంటిక్‌లోని బ్రిటిష్ ఓవర్‌సీస్ టెరిటరీ
3. కేప్ హార్న్ మరియు అంటార్కిటికా మధ్య గల జలమార్గం
4. అర్జెంటీనా యొక్క అత్యంత దక్షిణ ప్రావిన్స్

సరైన కోడ్‌ను ఎంచుకోండి:

A) a-2, b-4, c-1, d-3

B) a-4, b-2, c-1, d-3

C) a-2, b-1, c-4, d-3

D) a-3, b-4, c-2, d-1

Answer: A

Explanation: ఫాక్‌లాండ్స్ బ్రిటిష్ ఓవర్‌సీస్ టెరిటరీ (2); టియెర్రా డెల్ ఫ్యూగో అర్జెంటీనా ప్రావిన్స్ (4); సీ లయన్ చమురు క్షేత్రం (1); డ్రేక్ పాసేజ్ జలమార్గం (3).

---

✍️ Mains Answer Pointers

Question 1 (150 words): దక్షిణ అట్లాంటిక్ మహాసముద్రంలో ఫాక్‌లాండ్ దీవుల భౌగోళిక మరియు వ్యూహాత్మక ప్రాముఖ్యతను వివరిస్తూ, తాజా ఆఫ్‌షోర్ చమురు వివాద నేపథ్యాన్ని చర్చించండి.

దక్షిణ అర్జెంటీనా తీరానికి తూర్పున 480 కి.మీ దూరంలో దక్షిణ అట్లాంటిక్ మహాసముద్రంలో ఉన్న ఫాక్‌లాండ్ దీవులు (లాస్ మాల్వినాస్) అత్యంత వ్యూహాత్మక కేంద్రాలు.

భౌగోళికంగా ఇవి అట్లాంటిక్ మరియు పసిఫిక్ మహాసముద్రాల మధ్య గల డ్రేక్ పాసేజ్ జలమార్గాన్ని పర్యవేక్షించడంతో పాటు, అంటార్కిటికా ఖండానికి కీలక రవాణా స్థావరంగా పనిచేస్తాయి. బ్రిటన్ ఇక్కడ మౌంట్ ప్లెజెంట్ వద్ద సైనిక స్థావరాన్ని కొనసాగిస్తూ దక్షిణ అర్ధగోళంలో తన నావికాదళ పట్టును కాపాడుకుంటోంది.

నార్త్ ఫాక్‌లాండ్ బేసిన్‌లో 'సీ లయన్' ప్రాజెక్ట్ ద్వారా భారీ ముడిచమురు నిల్వలు బయటపడటంతో వివాదం తీవ్రమైంది. UNCLOS నిబంధనల ప్రకారం ఖండాంతర షెల్ఫ్‌పై హక్కుల కోసం అర్జెంటీనా విదేశీ సంస్థలపై ఆంక్షలు విధించడం, టియెర్రా డెల్ ఫ్యూగో వద్ద నేవీ బేస్ నిర్మించడం చమురు వనరుల కోసం ప్రాదేశిక ఘర్షణలు ఎలా తిరిగి రాజుకుంటాయో తెలియజేస్తోంది.

---

Question 2 (250 words): "ప్రాదేశిక సమగ్రత మరియు ప్రజల స్వయం నిర్ణయాధికార సూత్రాల మధ్య వైరుధ్యం అంతర్జాతీయ చట్టంలో అత్యంత క్లిష్టమైన సమస్యగా మిగిలిపోయింది." ఫాక్‌లాండ్ దీవుల వివాదం ఆధారంగా ఈ ప్రకటనను విమర్శనాత్మకంగా విశ్లేషించండి.

ఫాక్‌లాండ్ దీవుల (లాస్ మాల్వినాస్) పై అర్జెంటీనా మరియు బ్రిటన్ మధ్య కొనసాగుతున్న సార్వభౌమాధికార వివాదం ఐక్యరాజ్యసమితి చార్టర్‌లోని రెండు ప్రాథమిక సూత్రాలైన 'ప్రాదేశిక సమగ్రత' మరియు 'స్వయం నిర్ణయాధికారం' ల మధ్య ఘర్షణను ప్రతిబింబిస్తుంది.

అర్జెంటీనా వాదన (ప్రాదేశిక సమగ్రత): అర్జెంటీనా స్పానిష్ సామ్రాజ్యం నుండి వారసత్వంగా వచ్చిన హక్కులను (uti possidetis juris) మరియు భౌగోళిక సామీప్యాన్ని ప్రాతిపదికగా తీసుకుంటోంది. 1833 లో బ్రిటన్ అక్రమంగా దీవులను ఆక్రమించి తమ దేశ ప్రాదేశిక సమగ్రతను దెబ్బతీసిందని పేర్కొంటోంది. ఐరాస జనరల్ అసెంబ్లీ తీర్మానం 2065 ప్రకారం ఇది ఒక వలసవాద సమస్య అని, బయటి నుండి వలసవచ్చిన ప్రజలకు ఒక దేశ సార్వభౌమ భూభాగాన్ని వేరుచేసే స్వయం నిర్ణయాధికారం ఉండదని అర్జెంటీనా వాదిస్తుంది.

బ్రిటన్ వాదన (స్వయం నిర్ణయాధికారం): యూఎన్ చార్టర్‌లోని ఆర్టికల్ 73 ప్రకారం ఆ భూభాగంలో నివసించే ప్రజల అభీష్టమే పరమావధి అని బ్రిటన్ వాదిస్తోంది. రెండు శతాబ్దాలుగా అక్కడే నివసిస్తున్న ప్రజలు 2013 నాటి ప్రజాభిప్రాయ సేకరణలో 99.8% మంది బ్రిటన్‌తోనే ఉంటామని ప్రజాస్వామ్యబద్ధంగా తీర్పు ఇచ్చారు. ప్రజల ఇష్టానికి వ్యతిరేకంగా వారిని విదేశీ పాలన కిందకు నెట్టడం ఆధునిక ప్రజాస్వామ్య సూత్రాలకు విరుద్ధమని లండన్ పేర్కొంటోంది.

ఇంధన వనరుల ప్రభావం: నార్త్ ఫాక్‌లాండ్ బేసిన్‌లోని 'సీ లయన్' ప్రాజెక్ట్ ద్వారా చమురు నిల్వలు బయటపడటంతో, ఖండాంతర షెల్ఫ్ వనరుల లైసెన్సింగ్ హక్కుల కోసం ఆర్థిక ఆంక్షలు మరియు సైనిక మోహరింపులు మళ్లీ తెరపైకి వచ్చాయి.

ముగింపు: ఈ సంక్షోభ పరిష్కారానికి ఐక్యరాజ్యసమితి ఆధ్వర్యంలో ద్వైపాక్షిక చర్చలు జరుపుతూనే, వనరుల రక్షణ మరియు పర్యావరణ పరిరక్షణలో ఇరుదేశాలు పరస్పర సహకారం అందించుకోవాలి.

---

⚠️ Examiner Trap

• Trap 1: ఫాక్‌లాండ్స్ యుద్ధం ఎప్పుడు జరిగిందో విద్యార్థులు తప్పుగా గుర్తిస్తారు. ఈ యుద్ధం 1982 లో జరిగింది (ప్రపంచ యుద్ధాల కాలంలో కాదు).
• Trap 2: ఫాక్‌లాండ్ దీవులు యునైటెడ్ కింగ్‌డమ్‌లో అంతర్భాగమైన రాష్ట్రాలు అని పొరబడతారు. అవి స్వయం పాలన గల బ్రిటిష్ ఓవర్‌సీస్ టెరిటరీ (రక్షణ, విదేశీ వ్యవహారాలు మాత్రమే లండన్ చూస్తుంది).
• Trap 3: సీ లయన్ చమురు ప్రాజెక్ట్ భూమిపై ఉందని అనుకుంటారు. ఇది నార్త్ ఫాక్‌లాండ్ బేసిన్‌లోని సముద్రగర్భ ఆఫ్‌షోర్ డ్రిల్లింగ్ ప్రాజెక్ట్.

---

🧭 Exam Tip

• Prelims Focus: ప్రాజెక్ట్ పేరు (సీ లయన్), కంపెనీలు (రాక్‌హాపర్, నవితాస్), నాయకులు (జేవియర్ మిలీ, వెస్ స్ట్రీటింగ్), భౌగోళిక ప్రదేశం (దక్షిణ అట్లాంటిక్, డ్రేక్ పాసేజ్), మరియు UNCLOS పరిమితులు (12 నాటికల్ మైళ్లు, 200 నాటికల్ మైళ్లు) గుర్తుంచుకోండి.
• Mains Focus: GS పేపర్ 1 లో భౌతిక భూగోళశాస్త్రం/ఖనిజ వనరులు మరియు GS పేపర్ 2 లో అంతర్జాతీయ వివాదాలు, సముద్ర చట్టాలు (UNCLOS) విభాగంలో ఈ కేస్ స్టడీని ఉపయోగించండి.
• Interview Angle: అంతర్జాతీయ చట్టంలో 'ప్రాదేశిక సమగ్రత' మరియు 'ప్రజాభిప్రాయ సేకరణ ద్వారా స్వయం నిర్ణయాధికారం' మధ్య సమతుల్యతను ఎలా సాధించవచ్చో విశ్లేషించేందుకు సిద్ధంగా ఉండండి.
• Next Cycle Prediction: డ్రేక్ పాసేజ్, మెగెల్లాన్ జలసంధి లేదా UNCLOS సముద్ర మండలాలపై ప్రిలిమ్స్ మ్యాప్ ఆధారిత ప్రశ్న రావచ్చు.

---