Udyo Logo

Udyo

Get the Udyo Mobile App

Sign in to save your progress and access all features.

రూ. 37,500 కోట్ల బొగ్గు గ్యాసిఫికేషన్ పథకం రౌండ్ 1 ముగింపు

8 September 2026న, Ministry of Coal, రూ. 37,500 కోట్ల "Scheme for Promotion of Surface Coal/Lignite Gasification Projects" యొక్క రౌండ్ 1, Adani Enterprises, NTPC సహా ప్రధాన ప్రభుత్వ, ప్రైవేట్ కంపెనీల నుండి ఏడు దరఖాస్తులతో ముగిసిందని ప్రకటించింది. May 2026లో Union Cabinet ఆమోదించిన ఈ పథకం, సుమారు 75 మిలియన్ టన్నుల బొగ్గు, లిగ్నైట్‌ను గ్యాసిఫై చేయడం, భారత్ యొక్క గ్యాస్-ఆధారిత ఉత్పత్తుల దిగుమతి బిల్లును తగ్గించడం, బొగ్గును మరింత శుభ్రంగా వాడేందుకు తోడ్పడటం లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది. ఇది భారత్ ఇంధన భద్రత, క్లీన్-కోల్ పరివర్తనకు ముఖ్యమైన పరిణామం, GS Paper 3కు సంబంధించినది.

What Happened

8 September 2026న, Ministry of Coal, Scheme for Promotion of Surface Coal/Lignite Gasification Projects యొక్క రౌండ్ 1 ముగిసిందని, ప్రధాన ప్రభుత్వ, ప్రైవేట్ రంగ కంపెనీల నుండి ఏడు దరఖాస్తులు వచ్చాయని ప్రకటించింది. రూ. 37,500 కోట్ల ఆర్థిక వ్యయంతో కూడిన ఈ పథకాన్ని Union Cabinet 13 May 2026న ఆమోదించింది. మొదటి రౌండ్‌లోనే ఏడు దరఖాస్తులు రావడాన్ని ఒక సీనియర్ మంత్రిత్వ శాఖ అధికారి "పథకంపై స్పష్టమైన నమ్మకానికి నిదర్శనం" అని అభివర్ణించారు.

When & Where

Cabinet ఆమోదం 13 May 2026న వచ్చింది, రౌండ్ 1 కోసం request for proposals 7 July 2026న జారీ చేశారు, రౌండ్ 1 ముగింపు — రౌండ్ 2 ప్రారంభంతో పాటు — 8 September 2026న ప్రకటించారు. ఈ పథకం దేశవ్యాప్తంగా, భారత్‌లోని బొగ్గు, లిగ్నైట్ గ్యాసిఫికేషన్ ప్రాజెక్టులకు వర్తిస్తుంది.

Who Is Involved

  • Ministry of Coal — ఈ పథకాన్ని నిర్వహించే నోడల్ మంత్రిత్వ శాఖ.
  • Adani Enterprises Ltd — యూరియా ఉత్పత్తికి మూడు ప్రతిపాదనలు సమర్పించింది.
  • Gallantt Ispat Ltd — direct reduced iron (DRI), syngas కోసం ప్రతిపాదన.
  • NTPC Ltd — synthetic natural gas (SNG) కోసం ప్రతిపాదన.
  • Shyam Sel & Power Ltd — syngas కోసం ప్రతిపాదన.
  • Talcher Fertilisers Ltd — యూరియా ఉత్పత్తికి ప్రతిపాదన.

How It Works

  1. కంపెనీలు పారదర్శక, పోటీ బిడ్డింగ్ ప్రక్రియ ద్వారా గ్యాసిఫికేషన్ ప్రాజెక్టు ప్రతిపాదనలు సమర్పిస్తాయి.
  2. ఎంపికైన ప్రాజెక్టులకు వాటి Plant and Machinery ఖర్చులో 20% వరకు ఆర్థిక ప్రోత్సాహకం లభిస్తుంది.
  3. ఈ ప్రోత్సాహకాన్ని నాలుగు సమాన వాయిదాల్లో చెల్లిస్తారు, ప్రతి వాయిదా నిర్దిష్ట ప్రాజెక్టు మైలురాళ్ల సాధనకు అనుసంధానించబడి ఉంటుంది, తద్వారా ప్రాజెక్టు పురోగతికి అనుగుణంగానే నిధులు అందుతాయి.
  4. ప్రయోజనాలు విస్తృతంగా అందేలా మద్దతుకు గరిష్ఠ పరిమితులు పెట్టారు — ఒక ప్రాజెక్టుకు రూ. 5,000 కోట్లు, ఒక ఉత్పత్తి కేటగిరీకి రూ. 9,000 కోట్లు, ఒక సంస్థల సమూహానికి రూ. 12,000 కోట్లు.
  5. ఎంపికైన ప్రాజెక్టులకు Non-Regulated Sector ఫ్రేమ్‌వర్క్ కింద 30 సంవత్సరాల పొడిగించిన బొగ్గు-లింకేజ్ కాలవ్యవధి కూడా లభిస్తుంది, ఇది దీర్ఘకాలిక ముడిసరుకు భరోసా ఇస్తుంది.

Why It Matters

  • Economic (ఆర్థికం): ఈ పథకం రూ. 2.5-3 లక్ష కోట్ల పెట్టుబడులను, సుమారు 50,000 ప్రత్యక్ష, పరోక్ష ఉద్యోగాలను సృష్టిస్తుందని, చివరికి ఏటా సుమారు రూ. 6,300 కోట్ల ప్రభుత్వ ఆదాయాన్ని జోడిస్తుందని అంచనా.
  • Energy Security (ఇంధన భద్రత): బొగ్గు గ్యాసిఫికేషన్ ద్వారా, భారత్ దేశీయ బొగ్గును యూరియా, అమ్మోనియా, మిథనాల్, సింథటిక్ నేచురల్ గ్యాస్ వంటి దిగుమతి గ్యాస్-ఆధారిత ఉత్పత్తులకు ప్రత్యామ్నాయంగా మార్చుకోగలదు, తద్వారా దిగుమతులపై ఆధారపడటం తగ్గుతుంది — ఇది GS Paper 3 (Economy and Energy Security)కు నేరుగా సంబంధించినది.
  • Environmental/Technological (పర్యావరణం/సాంకేతికత): గ్యాసిఫికేషన్‌ను నేరుగా దహనం చేయడం కన్నా బొగ్గును శుభ్రంగా వాడే మార్గంగా భావిస్తారు, ఇది భారత్ యొక్క విస్తృత క్లీన్-కోల్, ఇంధన-పరివర్తన లక్ష్యాలకు అనుసంధానం అవుతుంది.

Historical Background

  • ఈ పథకానికి ముందు, రూ. 8,500 కోట్ల వ్యయంతో కూడిన మరో బొగ్గు గ్యాసిఫికేషన్ మద్దతు పథకాన్ని ఆమోదించారు, దాని కింద ప్రాజెక్టులు ఇప్పటికే అమలులో ఉన్నాయి.
  • Union Cabinet ప్రస్తుత, పెద్దదైన రూ. 37,500 కోట్ల పథకాన్ని 13 May 2026న ఆమోదించింది.
  • Cabinet ఆమోదం తర్వాత సుమారు రెండు నెలలకు, Ministry of Coal, రౌండ్ 1 request for proposalsను 7 July 2026న జారీ చేసింది.

Previous Related Events

  • ఇంతకుముందు ఆమోదించిన రూ. 8,500 కోట్ల బొగ్గు గ్యాసిఫికేషన్ పథకం కింద ఇప్పటికే ప్రాజెక్టులు అమలులో ఉన్నాయి, ఇది ఈ పెద్ద పథకానికి ముందు ఒక ట్రాక్ రికార్డును అందిస్తుంది.
  • రౌండ్ 1 గడువుకు ముందు పరిశ్రమ ఆసక్తిని పెంచేందుకు, Ministry of Coal, New Delhi, Hyderabad వంటి నగరాల్లో Scheme for Promotion of Surface Coal/Lignite Gasification Projectsపై రోడ్‌షోలు నిర్వహించింది.
  • (ఈ రెండింటికి మించిన మూడో నిర్దిష్ట, తేదీ గల మునుపటి మైలురాయిని ఈ రన్‌లో స్వతంత్రంగా ధృవీకరించలేకపోయాం కాబట్టి వదిలివేయబడింది — Editor Notes చూడండి.)

Static GK Connection

  • Coal Gasification (బొగ్గు గ్యాసిఫికేషన్): బొగ్గును synthesis gas (syngas)గా మార్చే ఒక రసాయన ప్రక్రియ — ఇది ప్రధానంగా కార్బన్ మోనాక్సైడ్, హైడ్రోజన్‌ల మిశ్రమం — దీన్ని యూరియా, అమ్మోనియా, మిథనాల్ లేదా synthetic natural gas తయారీకి వాడవచ్చు.
  • Non-Regulated Sector (NRS) coal linkage: పవర్ సెక్టార్ కాకుండా ఇతర పరిశ్రమలకు (ఎరువులు, స్టీల్, సిమెంట్ వంటివి) బొగ్గు సరఫరా లింకేజీలు కేటాయించే ఫ్రేమ్‌వర్క్, ఇది పవర్ జనరేటర్లకు ఇచ్చే regulated లింకేజీల నుండి వేరైనది.

India & World Comparison

భారత్‌లో ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద బొగ్గు నిల్వల్లో కొన్ని ఉన్నప్పటికీ, దేశీయ బొగ్గు-ఆధారిత సామర్థ్యం తీర్చలేని డిమాండ్‌ను తీర్చేందుకు యూరియా, అమ్మోనియా, మిథనాల్, సహజ వాయువు వంటి గ్యాస్-ఆధారిత ఉత్పత్తులను చారిత్రకంగా పెద్ద మొత్తంలో దిగుమతి చేసుకుంటోంది. బొగ్గు గ్యాసిఫికేషన్‌ను ప్రోత్సహించడం ద్వారా, సమృద్ధిగా ఉన్న దేశీయ బొగ్గును ప్రత్యామ్నాయ రసాయన ముడిసరుకుగా మార్చుకునే మార్గాన్ని ఇతర బొగ్గు-సంపన్న ఆర్థిక వ్యవస్థలు అన్వేషించిన విధంగానే భారత్ కూడా అనుసరిస్తోంది, తద్వారా దిగుమతి గ్యాస్-ఆధారిత ముడిసరుకులపై ఆధారపడటాన్ని తగ్గించుకుంటూ, జాతీయ బొగ్గు గ్యాసిఫికేషన్ సామర్థ్యాన్ని పెంచుకునే విస్తృత లక్ష్యం దిశగా పనిచేస్తోంది.

Future Impact

  • ఈ పథకం రౌండ్ 2, 8 September 2026న ప్రారంభమైంది, Ministry of Coal రెండు నెలల వ్యవధిలో మరిన్ని దరఖాస్తు విండోలను ప్రణాళిక చేస్తోంది.
  • ఈ పథకం విజయవంతమైతే, యూరియా, అమ్మోనియా, మిథనాల్, సింథటిక్ నేచురల్ గ్యాస్ వంటి గ్యాస్-ఆధారిత ఉత్పత్తులపై భారత్ దిగుమతి బిల్లు తగ్గుతుందని అంచనా.
  • రాబోయే సంవత్సరాల్లో మైలురాయి-అనుసంధానిత చెల్లింపు నిర్మాణం ద్వారా ప్రాజెక్టులు పురోగతి సాధిస్తున్న కొద్దీ, ఈ పథకాన్ని క్రమానుగతంగా సమీక్షిస్తారని భావిస్తున్నారు.

🔑 Key Points for Revision

  • Cabinet, Scheme for Promotion of Surface Coal/Lignite Gasification Projectsను 13 May 2026న ఆమోదించింది.
  • మొత్తం ఆర్థిక వ్యయం: రూ. 37,500 కోట్లు.
  • రౌండ్ 1, 8 September 2026న ఏడు దరఖాస్తులతో ముగిసింది.
  • దరఖాస్తుదారులు: Adani Enterprises (3 ప్రతిపాదనలు), Gallantt Ispat, NTPC, Shyam Sel & Power, Talcher Fertilisers.
  • ఈ పథకం సుమారు 75 మిలియన్ టన్నుల బొగ్గు/లిగ్నైట్ గ్యాసిఫికేషన్‌ను లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది.
  • ప్రోత్సాహకం: Plant and Machinery ఖర్చులో 20% వరకు, మైలురాళ్లకు అనుసంధానించిన నాలుగు వాయిదాల్లో.
  • గరిష్ఠ పరిమితులు: ప్రాజెక్టుకు రూ. 5,000 కోట్లు; ఉత్పత్తి కేటగిరీకి రూ. 9,000 కోట్లు; సంస్థల సమూహానికి రూ. 12,000 కోట్లు.
  • ఈ పథకం సాంకేతికత-తటస్థమైనది, దేశీయ సాంకేతికతకు మొగ్గు చూపుతుంది.
  • Non-Regulated Sector ఫ్రేమ్‌వర్క్ కింద బొగ్గు-లింకేజ్ కాలవ్యవధి 30 సంవత్సరాలకు పొడిగించారు.
  • అంచనా పెట్టుబడి: రూ. 2.5-3 లక్ష కోట్లు; అంచనా ఉద్యోగాలు: సుమారు 50,000.
  • అంచనా వార్షిక ప్రభుత్వ ఆదాయం: సుమారు రూ. 6,300 కోట్లు.
  • ఇంతకుముందు అమలులో ఉన్న రూ. 8,500 కోట్ల బొగ్గు గ్యాసిఫికేషన్ పథకం తర్వాతే ఇది వచ్చింది.
  • రౌండ్ 1 RFP 7 July 2026న జారీ; రౌండ్ 2, 8 September 2026న ప్రారంభం.
  • నోడల్ మంత్రిత్వ శాఖ: Ministry of Coal.
  • ఈ పథకం కింద బొగ్గు-లింకేజ్ కేటాయింపును Ministry of Coal, భారత ప్రభుత్వం నిర్వహిస్తుంది.

🧠 Concept Link (Static GK Deep Dive)

Core Concept: Coal Gasification మరియు భారత్ యొక్క Clean-Coal వ్యూహం

  • Definition: బొగ్గు గ్యాసిఫికేషన్ అంటే బొగ్గును దహనం చేయకుండా, నియంత్రిత రసాయన చర్య ద్వారా synthesis gas (syngas)గా — ప్రధానంగా కార్బన్ మోనాక్సైడ్, హైడ్రోజన్‌ల మిశ్రమంగా — మార్చడం.
  • Constitutional / Legal Basis: వర్తించదు; ఇది Union Cabinet ఆమోదించి, Ministry of Coal నిర్వహించే ఒక కార్యనిర్వాహక పథకం.
  • Scientific / Economic Principle: గ్యాసిఫికేషన్ ద్వారా బొగ్గు నుండి వచ్చే syngas, యూరియా, అమ్మోనియా, మిథనాల్, synthetic natural gas ఉత్పత్తికి ముడిసరుకుగా దిగుమతి సహజ వాయువుకు ప్రత్యామ్నాయంగా మారుతుంది, తద్వారా ఇంధన దిగుమతిపై ఆధారపడటం తగ్గుతుంది.
  • Link to this event: రూ. 37,500 కోట్ల పథకం, కంపెనీలు ఇలాంటి గ్యాసిఫికేషన్ సామర్థ్యాన్ని ఏర్పాటు చేసేలా ఆర్థికంగా ప్రోత్సహిస్తుంది, రౌండ్ 1లోని ఏడు దరఖాస్తులు పరిశ్రమ నుండి వచ్చిన మొదటి నిర్దిష్ట స్పందన.
  • Origin & History: భారత్ ఇంతకుముందు రూ. 8,500 కోట్ల చిన్న పథకం ద్వారా బొగ్గు గ్యాసిఫికేషన్‌కు మద్దతు ఇచ్చింది, దాని కింద ప్రాజెక్టులు ఇప్పటికే అమలులో ఉన్నాయి.
  • Key milestone 1: రూ. 37,500 కోట్ల పథకానికి Union Cabinet ఆమోదం, 13 May 2026.
  • Key milestone 2: ఏడు దరఖాస్తులతో రౌండ్ 1 ముగింపు, 8 September 2026న ప్రకటన.
  • Related Acts / Schemes: Scheme for Promotion of Surface Coal/Lignite Gasification Projects (ప్రస్తుతం); ఇంతకుముందటి రూ. 8,500 కోట్ల బొగ్గు గ్యాసిఫికేషన్ పథకం.
  • Nodal Ministry / Body: Ministry of Coal, భారత ప్రభుత్వం.
  • India-specific relevance: భారత్, తన యూరియా, అమ్మోనియా, మిథనాల్, సహజ వాయువు అవసరాల్లో పెద్ద భాగానికి దిగుమతులపై ఆధారపడుతోంది; దేశీయ బొగ్గు గ్యాసిఫికేషన్, భారత్ యొక్క పెద్ద బొగ్గు నిల్వలను వాడి ఈ దిగుమతుల్లో కొన్నింటికి ప్రత్యామ్నాయంగా మారగలదు.
  • Global comparison: ఇతర బొగ్గు-సంపన్న ఆర్థిక వ్యవస్థలు కూడా, కేవలం విద్యుత్తు కోసం దహనంపై ఆధారపడకుండా, దేశీయ బొగ్గును అధిక-విలువ రసాయన ఉత్పత్తులుగా మార్చే మార్గంగా గ్యాసిఫికేషన్‌ను అన్వేషించాయి.
  • Common exam angle: బొగ్గు గ్యాసిఫికేషన్ (syngas ఉత్పత్తి చేసే రసాయన మార్పిడి ప్రక్రియ)ను బొగ్గు లిక్విఫికేషన్ (బొగ్గును ద్రవ ఇంధనాలుగా మార్చడం) నుండి వేరు చేయడం తరచుగా అడిగే ప్రశ్న.
  • Easy memory hook: "గ్యాసిఫై చేయండి, కేవలం కాల్చొద్దు — బొగ్గు నుండి వచ్చే syngas యూరియా, అమ్మోనియా, మిథనాల్ లేదా గ్యాస్‌గానే మారగలదు."

❓ Practice MCQs

Q1. Scheme for Promotion of Surface Coal/Lignite Gasification Projects యొక్క మొత్తం ఆర్థిక వ్యయం ఎంత? [Easy]

A) రూ. 8,500 కోట్లు

B) రూ. 23,731 కోట్లు

C) రూ. 37,500 కోట్లు

D) రూ. 100 కోట్లు

Answer: C

Explanation: Union Cabinet ఈ పథకాన్ని మొత్తం రూ. 37,500 కోట్ల ఆర్థిక వ్యయంతో ఆమోదించింది.

Q2. Scheme for Promotion of Surface Coal/Lignite Gasification Projectsను ఏ మంత్రిత్వ శాఖ నిర్వహిస్తుంది? [Easy]

A) Ministry of Power

B) Ministry of Coal

C) Ministry of Petroleum and Natural Gas

D) Ministry of Steel

Answer: B

Explanation: ఈ పథకాన్ని Ministry of Coal నిర్వహిస్తుంది, ఇది 8 September 2026న రౌండ్ 1 ముగింపును ప్రకటించింది.

Q3. ఈ పథకం సుమారు ఎంత బొగ్గు/లిగ్నైట్ గ్యాసిఫికేషన్ సామర్థ్యాన్ని లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది? [Moderate]

A) 25 మిలియన్ టన్నులు

B) 75 మిలియన్ టన్నులు

C) 150 మిలియన్ టన్నులు

D) 500 మిలియన్ టన్నులు

Answer: B

Explanation: ఈ పథకం సుమారు 75 మిలియన్ టన్నుల బొగ్గు, లిగ్నైట్ గ్యాసిఫికేషన్‌ను లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది.

Q4. ఈ పథకం కింద, ఎంపికైన ప్రాజెక్టులకు ఆర్థిక ప్రోత్సాహకాన్ని ఎలా చెల్లిస్తారు? [Moderate]

A) ఆమోదం వచ్చిన వెంటనే ఒకేసారి పూర్తి మొత్తంగా

B) ప్రాజెక్టు మైలురాళ్లకు అనుసంధానించిన నాలుగు సమాన వాయిదాల్లో

C) ఒకసారి పన్ను మినహాయింపుగా మాత్రమే

D) ప్రాజెక్టు పూర్తయిన తర్వాత మాత్రమే

Answer: B

Explanation: Plant and Machinery ఖర్చులో 20% వరకు ఉండే ప్రోత్సాహకాన్ని, ప్రాజెక్టు మైలురాళ్ల సాధనకు అనుసంధానించిన నాలుగు సమాన వాయిదాల్లో చెల్లిస్తారు.

Q5. రౌండ్ 1లో యూరియా ఉత్పత్తి కోసం మూడు ప్రతిపాదనలు సమర్పించిన కంపెనీ ఏది? [Moderate]

A) NTPC Ltd

B) Talcher Fertilisers Ltd

C) Adani Enterprises Ltd

D) Shyam Sel & Power Ltd

Answer: C

Explanation: Adani Enterprises Ltd, యూరియా ఉత్పత్తి కోసం మూడు వేర్వేరు ప్రతిపాదనలను ఈ పథకం కింద సమర్పించింది.

Q6. ఈ పథకం కింద ఒక ప్రాజెక్టుకు గరిష్ఠ మద్దతు పరిమితి ఎంత? [Tricky]

A) రూ. 5,000 కోట్లు

B) రూ. 9,000 కోట్లు

C) రూ. 12,000 కోట్లు

D) రూ. 37,500 కోట్లు

Answer: A

Explanation: మద్దతు ఒక ప్రాజెక్టుకు రూ. 5,000 కోట్లు, ఒక ఉత్పత్తి కేటగిరీకి రూ. 9,000 కోట్లు, ఒక సంస్థల సమూహానికి రూ. 12,000 కోట్లుగా నిర్ణయించారు — విద్యార్థులు ఈ మూడు వేర్వేరు పరిమితులను తరచుగా గందరగోళపరుస్తారు.

Q7. ఎంపికైన ప్రాజెక్టులకు ఇచ్చే 30 సంవత్సరాల పొడిగించిన బొగ్గు-లింకేజ్ కాలవ్యవధి ఏ ఫ్రేమ్‌వర్క్ కిందకు వస్తుంది? [Tricky]

A) Regulated Sector ఫ్రేమ్‌వర్క్

B) Non-Regulated Sector ఫ్రేమ్‌వర్క్

C) Captive Mining ఫ్రేమ్‌వర్క్

D) Commercial Mining Auction ఫ్రేమ్‌వర్క్

Answer: B

Explanation: ఎంపికైన ప్రాజెక్టులకు, పవర్ జనరేషన్ కాకుండా ఇతర పరిశ్రమలను కవర్ చేసే Non-Regulated Sector (NRS) ఫ్రేమ్‌వర్క్ కిందే 30 సంవత్సరాల పొడిగించిన బొగ్గు-లింకేజ్ కాలవ్యవధి లభిస్తుంది.

Q8. భారత్ యొక్క ఇంధన భద్రతకు బొగ్గు గ్యాసిఫికేషన్ వ్యూహాత్మకంగా ఎందుకు ముఖ్యమైనది? [Tricky]

A) భారత్‌లో బొగ్గు తవ్వకం అవసరాన్ని పూర్తిగా తొలగిస్తుంది

B) దేశీయ బొగ్గు, యూరియా, అమ్మోనియా వంటి దిగుమతి గ్యాస్-ఆధారిత ఉత్పత్తులకు ప్రత్యామ్నాయంగా మారేందుకు వీలు కల్పిస్తుంది

C) దహనం కంటే బొగ్గును నేరుగా విద్యుత్తుగా మరింత సమర్థంగా మారుస్తుంది

D) భారత్ యొక్క WTO వాణిజ్య నిబద్ధతల కింద తప్పనిసరి

Answer: B

Explanation: బొగ్గు గ్యాసిఫికేషన్, బొగ్గును syngasగా మారుస్తుంది, ఇది యూరియా, అమ్మోనియా, మిథనాల్, synthetic natural gas ఉత్పత్తికి ముడిసరుకుగా దిగుమతి సహజ వాయువుకు ప్రత్యామ్నాయంగా మారగలదు, తద్వారా దిగుమతులపై ఆధారపడటం తగ్గుతుంది.

📜 Previous Year Question Style (PYQ)

PYQ 1:

2026లో Union Cabinet ఆమోదించిన Scheme for Promotion of Surface Coal/Lignite Gasification Projectsను కిందివాటిలో ఎవరు నిర్వహిస్తారు?

A) NITI Aayog

B) Ministry of Coal

C) Ministry of Environment, Forest and Climate Change

D) Coal India Limited స్వతంత్రంగా

Answer: B

Explanation: ఈ పథకాన్ని Ministry of Coal నిర్వహిస్తుంది, ఇది 8 September 2026న రౌండ్ 1 ముగింపు, రౌండ్ 2 ప్రారంభాన్ని ప్రకటించింది.

PYQ 2:

Scheme for Promotion of Surface Coal/Lignite Gasification Projects గురించి కింది ప్రకటనలను పరిగణించండి:

  1. దీని మొత్తం ఆర్థిక వ్యయం రూ. 37,500 కోట్లు.

  2. ఇది Plant and Machinery ఖర్చులో 20% వరకు ఆర్థిక ప్రోత్సాహకాన్ని అందిస్తుంది.

  3. ఎంపికైన ప్రాజెక్టులు మొత్తం ప్రోత్సాహకాన్ని ఒకేసారి ముందస్తు చెల్లింపుగా పొందుతాయి.

పైన పేర్కొన్న ప్రకటనల్లో ఏది/ఏవి సరైనవి?

A) 1 మాత్రమే

B) 1 మరియు 2 మాత్రమే

C) 2 మరియు 3 మాత్రమే

D) పైవన్నీ

Answer: B

Explanation: ప్రకటనలు 1, 2 సరైనవి. ప్రకటన 3 తప్పు — ప్రోత్సాహకాన్ని ఒకేసారి ముందస్తు చెల్లింపుగా కాకుండా, ప్రాజెక్టు మైలురాళ్లకు అనుసంధానించిన నాలుగు సమాన వాయిదాల్లో చెల్లిస్తారు.

PYQ 3:

Assertion (A): బొగ్గు గ్యాసిఫికేషన్ పథకం రౌండ్ 1ను Ministry of Coal "అద్భుతమైన స్పందన" పొందిందని అభివర్ణించింది.

Reason (R): Adani Enterprises, NTPC సహా ప్రధాన ప్రభుత్వ, ప్రైవేట్ కంపెనీల నుండి రౌండ్ 1లో ఏడు దరఖాస్తులు వచ్చాయి.

A) A మరియు R రెండూ సరైనవి, మరియు R అనేది A కు సరైన వివరణ

B) A మరియు R రెండూ సరైనవి, కానీ R అనేది A కు సరైన వివరణ కాదు

C) A సరైనది, కానీ R తప్పు

D) A తప్పు, కానీ R సరైనది

Answer: A

Explanation: స్పందనను బలంగా అభివర్ణించడం (A), మొదటి రౌండ్‌లోనే ప్రధాన కంపెనీల నుండి ఏడు దరఖాస్తులు రావడం (R) అనే వాస్తవం ద్వారానే నేరుగా వివరించబడుతుంది.

✍️ Mains Answer Pointers

Question 1 (150 words): Scheme for Promotion of Surface Coal/Lignite Gasification Projects, భారత్ ఇంధన భద్రతకు ఎలాంటి ప్రాముఖ్యత కలిగి ఉంది?

Ministry of Coal నిర్వహించే రూ. 37,500 కోట్ల Scheme for Promotion of Surface Coal/Lignite Gasification Projects, సమృద్ధిగా ఉన్న దేశీయ బొగ్గును synthesis gas (syngas)గా మార్చేందుకు వీలు కల్పిస్తుంది కాబట్టి, ఇది భారత్ ఇంధన భద్రతకు ముఖ్యమైనది — ఈ syngas, యూరియా, అమ్మోనియా, మిథనాల్, synthetic natural gas వంటి దిగుమతి గ్యాస్-ఆధారిత ఉత్పత్తులకు ప్రత్యామ్నాయంగా మారగలదు. దీనివల్ల ఈ ఉత్పత్తుల దిగుమతులపై భారత్ ఆధారపడటం తగ్గుతుంది. సుమారు 75 మిలియన్ టన్నుల బొగ్గు, లిగ్నైట్ గ్యాసిఫికేషన్‌ను లక్ష్యంగా పెట్టుకున్న ఈ పథకం, Plant and Machinery ఖర్చులో 20% వరకు ప్రోత్సాహకాలను, మైలురాళ్లకు అనుసంధానించిన వాయిదాల్లో అందిస్తుంది, ఎంపికైన ప్రాజెక్టులకు బొగ్గు-లింకేజ్ కాలవ్యవధిని 30 సంవత్సరాలకు పొడిగిస్తుంది. Adani Enterprises, NTPC సహా కంపెనీల నుండి ఏడు దరఖాస్తులతో రౌండ్ 1, 8 September 2026న ముగియడంతో, ఈ పథకం రూ. 2.5-3 లక్ష కోట్ల పెట్టుబడులను, గణనీయమైన ఉపాధిని సృష్టిస్తుందని, బొగ్గు వినియోగానికి మరింత శుభ్రమైన మార్గానికి కూడా తోడ్పడుతుందని అంచనా.

Question 2 (250 words): ఇటీవలి Scheme for Promotion of Surface Coal/Lignite Gasification Projects రౌండ్ 1 ఫలితాల నేపథ్యంలో, భారత్‌లో బొగ్గు గ్యాసిఫికేషన్‌ను ప్రోత్సహించడం వెనుక ఆర్థిక, పర్యావరణ హేతువును చర్చించండి.

బొగ్గు గ్యాసిఫికేషన్, బొగ్గును నేరుగా కాల్చకుండా synthesis gasగా మారుస్తుంది, తద్వారా వచ్చే syngasను యూరియా, అమ్మోనియా, మిథనాల్, synthetic natural gas వంటి ఉత్పత్తులకు ముడిసరుకుగా వాడవచ్చు — ప్రస్తుతం భారత్ ఈ ఉత్పత్తులను గణనీయమైన పరిమాణంలో దిగుమతి చేసుకుంటోంది. 13 May 2026న Union Cabinet ఆమోదించిన రూ. 37,500 కోట్ల Scheme for Promotion of Surface Coal/Lignite Gasification Projectsలో ప్రతిబింబించే ఆర్థిక హేతువు ఏమిటంటే, భారత్ యొక్క పెద్ద దేశీయ బొగ్గు నిల్వలను వాడి ఈ దిగుమతి ఆధారపడటాన్ని తగ్గించడం, అదే సమయంలో అంచనా రూ. 2.5-3 లక్ష కోట్ల పెట్టుబడులను, సుమారు 50,000 ప్రత్యక్ష, పరోక్ష ఉద్యోగాలను సృష్టించడం. ప్రాజెక్టుకు, ఉత్పత్తి కేటగిరీకి, సంస్థల సమూహానికి గరిష్ఠ పరిమితులతో కూడిన Plant and Machinery ఖర్చులో 20% వరకు మైలురాయి-అనుసంధానిత వాయిదాల ప్రోత్సాహకాలు, Non-Regulated Sector ఫ్రేమ్‌వర్క్ కింద 30 సంవత్సరాల పొడిగించిన బొగ్గు-లింకేజ్ వంటి పథకం నిర్మాణం, భారత్‌లో ఇంకా పరిణతి చెందుతున్న, మూలధన-ఇంటెన్సివ్ సాంకేతికతలో ప్రైవేట్ పెట్టుబడి రిస్క్‌ను తగ్గించేలా రూపొందించారు. బొగ్గును విద్యుత్తు కోసం నేరుగా దహనం చేయడం కంటే గ్యాసిఫికేషన్‌ను తులనాత్మకంగా శుభ్రమైన మార్గంగా భావించడంపై పర్యావరణ హేతువు ఆధారపడి ఉంది. Adani Enterprises, Gallantt Ispat, NTPC, Shyam Sel & Power, Talcher Fertilisers సహా ప్రధాన కంపెనీల నుండి ఏడు దరఖాస్తులతో రౌండ్ 1, 8 September 2026న ముగియడం, అదే రోజు రౌండ్ 2 ప్రారంభం కావడం, పరిశ్రమ నుండి సహేతుకమైన ఆసక్తిని సూచిస్తున్నా, ఈ పథకం అంతిమ విజయం, ఈ ప్రాజెక్టులు నిజంగా కార్యరూపం దాల్చడం, కాలక్రమేణా దిగుమతి ప్రత్యామ్నాయాలతో ఖర్చు పరంగా పోటీపడగలగడంపై ఆధారపడి ఉంటుంది.

⚠️ Examiner Trap

  • Trap 1: విద్యార్థులు coal gasificationను coal liquefactionతో గందరగోళపరుస్తారు. సరైన విషయం ఏమిటంటే, గ్యాసిఫికేషన్ బొగ్గును synthesis gas (syngas)గా మారుస్తుంది, లిక్విఫికేషన్ బొగ్గును ద్రవ ఇంధనాలుగా మారుస్తుంది — ఈ పథకం ప్రత్యేకంగా గ్యాసిఫికేషన్ గురించే.
  • Trap 2: పథకం ఆర్థిక ప్రోత్సాహకాన్ని పూర్తిగా ముందుగానే చెల్లిస్తారని ఒక సాధారణ తప్పు అభిప్రాయం. వాస్తవం ఏమిటంటే, దీన్ని నాలుగు సమాన వాయిదాల్లో చెల్లిస్తారు, ప్రతి ఒక్కటి ప్రాజెక్టు మైలురాళ్ల సాధనకు అనుసంధానించబడి ఉంటుంది.
  • Trap 3: ఈ రూ. 37,500 కోట్ల పథకం భారత్ యొక్క మొదటి బొగ్గు గ్యాసిఫికేషన్ మద్దతు పథకం కాదని చాలా మంది విద్యార్థులు గమనించరు. ఇంతకుముందటి, చిన్నదైన రూ. 8,500 కోట్ల పథకం కింద ఇప్పటికే ప్రాజెక్టులు అమలులో ఉన్నాయని ఎల్లప్పుడూ గుర్తుంచుకోండి.

🧭 Exam Tip

Prelims పరీక్షలో పథకం పేరు, దాని ఆర్థిక వ్యయం (రూ. 37,500 కోట్లు), లక్ష్య గ్యాసిఫికేషన్ సామర్థ్యం (సుమారు 75 మిలియన్ టన్నులు), నోడల్ మంత్రిత్వ శాఖ (Ministry of Coal) వంటి అంశాలపై ప్రశ్నలు వచ్చే అవకాశం ఉంది. Mains పరీక్షకు ఇంధన-భద్రత, క్లీన్-కోల్-పరివర్తన కోణం ముఖ్యం, ఇది భారత్ ఇంధన విధానం లేదా దిగుమతి ఆధారపడటాన్ని తగ్గించడంపై GS Paper 3 సమాధానానికి అనువైనది. ఈ అంశానికి స్వతంత్రంగా Interview రౌండ్‌లో ప్రత్యక్ష ప్రాముఖ్యత తక్కువే అయినా, భారత్ బొగ్గు రంగ సంస్కరణలు, ఇంధన వైవిధ్యీకరణపై విస్తృత చర్చకు తోడ్పడవచ్చు. రౌండ్ 1 ముగిసిన అదే రోజు రౌండ్ 2 ప్రారంభం కావడంతో, రాబోయే పరీక్షా చక్రాల్లో ప్రాజెక్టు ఆమోదాలు లేదా అదనపు దరఖాస్తు రౌండ్ల వంటి తదుపరి అప్‌డేట్‌లు వచ్చే అవకాశం ఉంది.