RBI గవర్నర్ సంజయ్ మల్హోత్రా 10 సెప్టెంబర్ 2026న ముంబైలో జరిగిన గ్లోబల్ ఫిన్టెక్ ఫెస్ట్ (GFF) 2026లో NPCI రూపొందించిన రెండు కొత్త UPI ఫీచర్లను ప్రారంభించారు — UPI Tap & Pay మరియు My UPI. UPI Tap & Pay వినియోగదారుడి సొంత మొబైల్ డేటా లేకుండానే పనిచేసే NFC ఆధారిత కాంటాక్ట్లెస్ చెల్లింపులను అందిస్తుంది. My UPI అనేది NPCI సొంత చిన్న భాషా మోడల్పై నిర్మించిన AI ఆధారిత ప్లాట్ఫారమ్, ఇది వినియోగదారుడి UPI కార్యకలాపాలను ఒకేచోట చూపిస్తూ కొత్త భద్రతా నియంత్రణలను జోడిస్తుంది. బయోమెట్రిక్-ధృవీకరణతో జరిగిన UPI లావాదేవీలు 6.29 బిలియన్లు దాటిన కొద్ది రోజుల తర్వాతే ఈ ప్రారంభోత్సవం జరిగింది.
10 సెప్టెంబర్ 2026న, RBI గవర్నర్ సంజయ్ మల్హోత్రా NPCI రూపొందించిన రెండు కొత్త UPI అనుబంధ ఉత్పత్తులను ఆవిష్కరించారు: కాంటాక్ట్లెస్ చెల్లింపు విధానమైన UPI Tap & Pay, మరియు UPI కార్యకలాపాలను నిర్వహించడానికి AI ఆధారిత ప్లాట్ఫారమ్ అయిన My UPI. ఈ రెండింటినీ ముంబైలో జరిగిన గ్లోబల్ ఫిన్టెక్ ఫెస్ట్ (GFF) 2026లో ప్రారంభించారు.
ఈ ప్రారంభోత్సవం 10 సెప్టెంబర్ 2026న జరిగింది — ఇది 8 నుండి 11 సెప్టెంబర్ 2026 వరకు ముంబైలో జరిగిన నాలుగు రోజుల GFF 2026, అంటే 7వ ఎడిషన్ సందర్భంగా జరిగింది.
ఈ ప్రారంభోత్సవాన్ని RBI గవర్నర్ సంజయ్ మల్హోత్రా ప్రకటించారు. UPIని నిర్వహించే నాన్-ప్రాఫిట్ అంబ్రెల్లా సంస్థ అయిన NPCI (National Payments Corporation of India) ఈ రెండు ఫీచర్లను రూపొందించి ప్రారంభించింది. UPI అనేది RBI నియంత్రణ కింద పనిచేసే రియల్-టైమ్ చెల్లింపు వ్యవస్థగా కొనసాగుతోంది.
UPIని IMF ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద రియల్-టైమ్ చెల్లింపు వ్యవస్థగా గుర్తించింది; జూలై 2026లో ఒక్క నెలలోనే ఇది 2,365.8 కోట్ల లావాదేవీలను, ₹29.88 లక్ష కోట్ల విలువతో ప్రాసెస్ చేసింది.
Core Concept: Unified Payments Interface (UPI) and NPCI
Q1. గ్లోబల్ ఫిన్టెక్ ఫెస్ట్ 2026లో UPI Tap & Pay, My UPIని ఎవరు ప్రారంభించారు? [Easy]
A) RBI గవర్నర్ సంజయ్ మల్హోత్రా
B) కేంద్ర ఆర్థిక మంత్రి నిర్మలా సీతారామన్
C) NPCI MD & CEO
D) ప్రధానమంత్రి నరేంద్ర మోదీ
Answer: A
Explanation: RBI గవర్నర్ సంజయ్ మల్హోత్రా 10 సెప్టెంబర్ 2026న GFF 2026లో UPI Tap & Pay, My UPI రెండింటినీ ఆవిష్కరించారు.
Q2. UPI Tap & Pay, My UPIని ఏ సంస్థ రూపొందించి ప్రారంభించింది? [Easy]
A) రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా
B) ఎలక్ట్రానిక్స్ & ఇన్ఫర్మేషన్ టెక్నాలజీ మంత్రిత్వ శాఖ
C) నేషనల్ పేమెంట్స్ కార్పొరేషన్ ఆఫ్ ఇండియా (NPCI)
D) పేమెంట్స్ కౌన్సిల్ ఆఫ్ ఇండియా
Answer: C
Explanation: UPIని నిర్వహించే అంబ్రెల్లా సంస్థ అయిన NPCI ఈ రెండు కొత్త ఫీచర్లను రూపొందించింది.
Q3. UPI Tap & Pay కింద PIN-లేని లావాదేవీ పరిమితి ఎంత? [Moderate]
A) ₹10,000
B) ₹1,000
C) ₹2,000
D) ₹5,000
Answer: D
Explanation: UPI Tap & Pay లావాదేవీలు ₹5,000 వరకు UPI PIN నమోదు చేయకుండానే పూర్తవుతాయి.
Q4. My UPI సంభాషణాత్మక AI ఫీచర్లు NPCI రూపొందించిన ఏ మోడల్పై నిర్మించబడ్డాయి? [Moderate]
A) UPI-GPT
B) FiMI (Finance Model for India)
C) BharatLLM
D) Digi-AI
Answer: B
Explanation: My UPI FiMIపై నడుస్తుంది, దీన్ని ఆర్థిక సేవల కోసం NPCI సొంత చిన్న భాషా మోడల్గా పేర్కొన్నారు.
Q5. వినియోగదారుడి సొంత మొబైల్ డేటా లేకుండానే UPI Tap & Pay పనిచేయడానికి ఏ సాంకేతికత దోహదపడుతుంది? [Moderate]
A) బ్లూటూత్ లో ఎనర్జీ
B) శాటిలైట్ కనెక్టివిటీ
C) USSD కోడ్లు
D) టెర్మినల్ ఇంటర్నెట్ కనెక్షన్ను ఉపయోగించే Near Field Communication (NFC)
Answer: D
Explanation: UPI Tap & Pay POS టెర్మినల్తో సంభాషించడానికి NFCని ఉపయోగిస్తుంది, లావాదేవీకి అవసరమైన ఇంటర్నెట్ కనెక్షన్ను టెర్మినలే అందిస్తుంది.
Q6. My UPI ప్లాట్ఫారమ్లో పేర్కొనబడని ఫీచర్ ఏది? [Tricky]
A) అనుమానాస్పద మోసపూరిత లావాదేవీలను బ్లాక్ చేసే Safety Switch
B) వినియోగదారులకు కొత్త RuPay క్రెడిట్ కార్డులను జారీ చేయడం
C) UPI చెల్లింపులు స్వీకరించకుండా మొబైల్ నంబర్ను డీలింక్ చేయడం
D) బ్యాంకుల వారీగా AutoPay మాండేట్ల ఏకీకృత వీక్షణ
Answer: B
Explanation: My UPI లావాదేవీ వీక్షణలు, మాండేట్లు, భద్రతా సాధనాలను ఒకేచోట చేరుస్తుంది; కార్డులు జారీ చేయడం దీని పేర్కొనబడిన ఫీచర్లలో లేదు.
Q7. ఈ ప్రారంభోత్సవం సమయంలో పేర్కొన్న ప్రకారం, బయోమెట్రిక్-ధృవీకరణతో జరిగిన UPI లావాదేవీలు ఎప్పటికి 6.29 బిలియన్లు దాటాయి? [Tricky]
A) 31 ఆగస్టు 2026
B) 31 డిసెంబర్ 2025
C) 10 సెప్టెంబర్ 2026
D) 31 మార్చి 2026
Answer: A
Explanation: బయోమెట్రిక్-ధృవీకరణతో జరిగిన 6.29 బిలియన్ UPI లావాదేవీల గణాంకం 31 ఆగస్టు 2026 నాటికి నివేదించబడింది.
Q8. UPI Tap & Pay ప్రారంభమైన గ్లోబల్ ఫిన్టెక్ ఫెస్ట్ 2026 ఏ నగరంలో జరిగింది? [Tricky]
A) న్యూఢిల్లీ
B) బెంగళూరు
C) ముంబై
D) హైదరాబాద్
Answer: C
Explanation: 7వ గ్లోబల్ ఫిన్టెక్ ఫెస్ట్ 2026, 8 నుండి 11 సెప్టెంబర్ 2026 వరకు ముంబైలో జరిగింది.
PYQ1. భారతదేశంలో Unified Payments Interface (UPI)ని ఏ సంస్థ నియంత్రిస్తుంది?
A) నేషనల్ పేమెంట్స్ కార్పొరేషన్ ఆఫ్ ఇండియా
B) సెక్యూరిటీస్ అండ్ ఎక్స్ఛేంజ్ బోర్డ్ ఆఫ్ ఇండియా
C) రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా
D) ఆర్థిక మంత్రిత్వ శాఖ
Answer: C
Explanation: UPI అనేది RBI నియంత్రణలో ఉండే రియల్-టైమ్ చెల్లింపు వ్యవస్థ, దీన్ని NPCI నిర్వహిస్తుంది.
PYQ2. సెప్టెంబర్ 2026లో ప్రారంభమైన UPI Tap & Payకు సంబంధించి కింది ప్రకటనలను పరిశీలించండి:
1. ఇది Near Field Communication సాంకేతికతను ఉపయోగించి కాంటాక్ట్లెస్ చెల్లింపులను అనుమతిస్తుంది.
2. మొత్తంతో సంబంధం లేకుండా అన్ని UPI Tap & Pay లావాదేవీలకు UPI PIN నమోదు తప్పనిసరి.
పైన ఇచ్చిన ప్రకటనలలో ఏది/ఏవి సరైనవి?
A) 1 మాత్రమే
B) 2 మాత్రమే
C) 1 మరియు 2 రెండూ
D) 1, 2 రెండూ కాదు
Answer: A
Explanation: ప్రకటన 1 సరైనది; ప్రకటన 2 తప్పు, ఎందుకంటే ₹5,000 వరకు లావాదేవీలకు PIN అవసరం లేదు.
PYQ3. Assertion (A): సెప్టెంబర్ 2026లో ప్రారంభమైన My UPIని AI ఆధారిత సంభాషణాత్మక ప్లాట్ఫారమ్గా పేర్కొన్నారు.
Reason (R): My UPI NPCI సొంత చిన్న భాషా మోడల్ అయిన FiMIపై నిర్మించబడింది.
A) A మరియు R రెండూ సరైనవి, మరియు R అనేది A యొక్క సరైన వివరణ
B) A మరియు R రెండూ సరైనవి, కానీ R అనేది A యొక్క సరైన వివరణ కాదు
C) A సరైనది, కానీ R తప్పు
D) A తప్పు, కానీ R సరైనది
Answer: A
Explanation: My UPI సంభాషణాత్మక, AI ఆధారిత స్వభావం నేరుగా దాని ఆధారమైన FiMI మోడల్ వల్లే సాధ్యమైంది.
Question 1 (150 words): సెప్టెంబర్ 2026లో ప్రారంభమైన UPI Tap & Pay, భారతదేశ Unified Payments Interface పరిధిని ఎలా విస్తరిస్తుందో చర్చించండి.
10 సెప్టెంబర్ 2026న NPCI ప్రారంభించిన UPI Tap & Pay, UPIని దాని అసలైన QR/యాప్-ఆధారిత విధానం నుండి కాంటాక్ట్లెస్, తాకి-చెల్లించే విధానానికి విస్తరిస్తుంది. ఇది Near Field Communicationను ఉపయోగిస్తుంది, తద్వారా ప్రతి లావాదేవీకి UPI యాప్ తెరవకుండానే వినియోగదారుడు అనుకూలమైన స్మార్ట్ఫోన్ను అన్లాక్ చేసి, పాయింట్-ఆఫ్-సేల్ టెర్మినల్పై తాకిస్తే సరిపోతుంది.
ఇక్కడ గుర్తించదగిన డిజైన్ నిర్ణయం ఏమిటంటే, ఈ లావాదేవీ POS టెర్మినల్ సొంత ఇంటర్నెట్ కనెక్షన్పై నడుస్తుంది, దీనివల్ల చెల్లింపుదారుడు తన సొంత మొబైల్ డేటాపై ఆధారపడాల్సిన అవసరం తొలగిపోతుంది — తక్కువ కనెక్టివిటీ ఉన్న ప్రాంతాల్లో ఇది ఉపయోగకరం. సౌలభ్యం, భద్రత మధ్య సమతుల్యత కోసం, NPCI PIN-లేని చెల్లింపులను ₹5,000కు పరిమితం చేసింది, ఆ పైన PIN నమోదును తప్పనిసరి చేసింది.
పాయింట్-ఆఫ్-సేల్వద్ద ఘర్షణను తగ్గిస్తూనే రిస్క్-ఆధారిత భద్రతా పరిమితిని కొనసాగించడం ద్వారా, UPI Tap & Pay భారతదేశ ప్రధాన రిటైల్ డిజిటల్-చెల్లింపు వ్యవస్థగా UPI స్థానాన్ని బలోపేతం చేస్తుంది, తక్కువ-నగదు ఆర్థిక వ్యవస్థ వైపు విస్తృత ముందడుగుకు తోడ్పడుతుంది.
Question 2 (250 words): NPCI కొత్త డిజిటల్-చెల్లింపు కార్యక్రమాలైన UPI Tap & Pay, My UPI — భారతదేశ ఆర్థిక చేర్పు, డిజిటల్-చెల్లింపు భద్రతకు వాటి ప్రాముఖ్యతను పరిశీలించండి, అందులో ఉన్న సవాళ్లను చర్చించండి.
2016లో NPCI ప్రారంభించి, RBI నియంత్రించే UPI, IMF గుర్తింపు ప్రకారం ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద రియల్-టైమ్ చెల్లింపు వ్యవస్థగా ఎదిగింది — జూలై 2026లో ఒక్క నెలలోనే 2,365.8 కోట్ల లావాదేవీలను, ₹29.88 లక్ష కోట్ల విలువతో ప్రాసెస్ చేసింది. ఈ నేపథ్యంలో, 10 సెప్టెంబర్ 2026న GFF 2026లో RBI గవర్నర్ సంజయ్ మల్హోత్రా UPI Tap & Pay, My UPIని ప్రారంభించడం UPI పరిణామంలో తదుపరి దశను సూచిస్తుంది.
ఆర్థిక కోణంలో, UPI Tap & Pay చెల్లింపుదారుడి సొంత మొబైల్ డేటాపై ఆధారపడటం అనే ఆచరణాత్మక అడ్డంకిని తగ్గిస్తుంది, లావాదేవీలను POS టెర్మినల్ కనెక్షన్ ద్వారా నడిపిస్తుంది, ఇది బలహీన మొబైల్ నెట్వర్క్లు ఉన్న ప్రాంతాల్లో కాంటాక్ట్లెస్ చెల్లింపు వినియోగాన్ని విస్తరించగలదు. ఇది వ్యక్తిగత వినియోగదారుడి కనెక్టివిటీపై డిజిటల్ చెల్లింపు స్వీకరణ ఆధారపడటాన్ని తగ్గించడం ద్వారా ఆర్థిక చేర్పుకు తోడ్పడుతుంది.
సాంకేతికత, భద్రతా కోణంలో, My UPIలోని Safety Switch, మొబైల్ నంబర్ డీలింక్ సాధనాలు వినియోగదారులకు అనుమానాస్పద మోసాన్ని అరికట్టడానికి నేరుగా, AI-సహాయిత నియంత్రణను ఇస్తాయి — 31 ఆగస్టు 2026 నాటికి బయోమెట్రిక్-ధృవీకరణతో జరిగిన లావాదేవీలే 6.29 బిలియన్లు దాటిన నేపథ్యంలో పెరుగుతున్న UPI-సంబంధిత మోసాల ఆందోళనలను ఇది పరిష్కరిస్తుంది. NPCI సొంత చిన్న భాషా మోడల్ అయిన FiMI కూడా కీలకమైన ఆర్థిక మౌలిక సదుపాయాల్లో దేశీయ AI సామర్థ్యం వైపు అడుగు వేస్తున్నట్లు సూచిస్తుంది.
అయితే సవాళ్లు కూడా మిగిలే ఉన్నాయి: వ్యాపారుల వద్ద NFC-అనుకూల POS టెర్మినళ్లను పెద్ద ఎత్తున విస్తరించాలి, గందరగోళం నివారించడానికి ₹5,000 PIN-లేని పరిమితిపై వినియోగదారులకు అవగాహన కల్పించాలి, మారుతున్న మోసం విధానాలకు వ్యతిరేకంగా AI-ఆధారిత భద్రతా సాధనాలను కఠినంగా పరీక్షించాలి. నిరంతర వ్యాపారి-వైపు మౌలిక సదుపాయాల పెట్టుబడి, ప్రజా అవగాహనే ఈ ఫీచర్లు తమ చేర్పు, భద్రతా లక్ష్యాలను ఎంత సమర్థంగా నెరవేరుస్తాయో నిర్ణయిస్తాయి.
Prelims తరచుగా ఖచ్చితమైన PIN-లేని పరిమితి (₹5,000), NPCI-RBI మధ్య నిర్వాహక-వర్సెస్-నియంత్రణ సంస్థ తేడాను పరీక్షిస్తుంది — రెండింటినీ కచ్చితంగా గుర్తుంచుకోండి. Mains కోసం, ఈ ప్రారంభోత్సవాన్ని డిజిటల్ ఆర్థిక చేర్పు, చెల్లింపు-భద్రతా ఆవిష్కరణలు, రియల్-టైమ్ చెల్లింపు వ్యవస్థల్లో భారతదేశ నాయకత్వం వంటి విస్తృత అంశాలతో అనుసంధానించండి. ప్రత్యేకంగా ఇంటర్వ్యూ ఔచిత్యం పరిమితమే, అయినా భారతదేశ డిజిటల్ పబ్లిక్ ఇన్ఫ్రాస్ట్రక్చర్ చర్చకు ఇది తోడ్పడగలదు. తదుపరి పరీక్షా చక్రంలో GFF 2026లోని ఇతర ప్రకటనలు (బాండ్ టోకనైజేషన్ లేదా ఫిన్టెక్ల కోసం కొత్త స్వీయ-నియంత్రణ సంస్థల వంటివి) కూడా దీనితో పాటు పరీక్షించే అవకాశం ఉంది.