Udyo Logo

Udyo

Get the Udyo Mobile App

Sign in to save your progress and access all features.

ఆయుష్మాన్ భారత్ PM-JAY కి 8 ఏళ్లు నిండాయి, 60 కోట్ల మందికి పైగా కవరేజీ

ఆయుష్మాన్ భారత్ ప్రధాన మంత్రి జన్ ఆరోగ్య యోజనకు 2026 సెప్టెంబరు 23 నాటికి 8 ఏళ్లు నిండాయి. ఈ scheme ను 2018 సెప్టెంబరు 23న ఝార్ఖండ్ లోని రాంచీ నుంచి మొదలుపెట్టారు. ఇప్పుడు 60 కోట్ల మందికి పైగా ఈ scheme పరిధిలో ఉన్నారు. ప్రభుత్వ నిధులతో నడిచే ప్రపంచంలో అతి పెద్ద health assurance scheme ఇదే. కేంద్ర ఆరోగ్య మంత్రి జగత్ ప్రకాశ్ నడ్డా, ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ ఈ సందర్భాన్ని గుర్తు చేశారు. కార్డులు, చికిత్సలు, ఖర్చు గురించి కొత్త లెక్కలు బయటికి వచ్చాయి. Exams లో health policy, welfare delivery ప్రశ్నలకు ఇది ముఖ్యమైన అంశం.

What Happened

2026 సెప్టెంబరు 23న ఆయుష్మాన్ భారత్ PM-JAY కి 8 ఏళ్లు నిండాయి. ఆ రోజున కొత్త లెక్కలు విడుదల చేశారు. కేంద్ర ఆరోగ్య మంత్రి జగత్ ప్రకాశ్ నడ్డా మాట్లాడారు. ఈ scheme కోట్లాది మందికి ఆరోగ్య సేవలను చేరువ చేసిందని ఆయన చెప్పారు. అర బిలియన్ మందికి పైగా ఇది కవర్ చేస్తోందని కూడా అన్నారు. ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ ఒక సందేశం ఇచ్చారు. ప్రతి భారతీయుడికి నాణ్యమైన, అందుబాటు ధరలో ఆరోగ్య సేవలు అందాలనే ఆలోచనతో ఈ scheme మొదలైందని ఆయన చెప్పారు.

When & Where

ఈ వార్షికోత్సవం 2026 సెప్టెంబరు 23న వచ్చింది. scheme ను 2018 సెప్టెంబరు 23న మొదలుపెట్టారు. ఝార్ఖండ్ రాజధాని రాంచీ నుంచి దీన్ని ప్రారంభించారు. ఇప్పుడు ఇది దేశంలోని 36 రాష్ట్రాలు, కేంద్రపాలిత ప్రాంతాల్లో నడుస్తోంది. అంటే ఇది ఒక ప్రాంతానికి పరిమితమైన scheme కాదు.

Who Is Involved

  • Ministry of Health and Family Welfare — ఈ scheme కు nodal ministry ఇదే.
  • National Health Authority — దేశ స్థాయిలో PM-JAY ను ఇది అమలు చేస్తుంది.
  • State Health Agencies — ప్రతి రాష్ట్రంలో, కేంద్రపాలిత ప్రాంతంలో scheme ను ఇవి నడుపుతాయి.
  • జగత్ ప్రకాశ్ నడ్డా — కేంద్ర ఆరోగ్య మంత్రి. 8 ఏళ్ల మైలురాయిని ఈయన గుర్తు చేశారు.
  • నరేంద్ర మోదీ — ప్రధాన మంత్రి. 2018లో ఈ scheme ను ఈయన ప్రారంభించారు.
  • Empanelled ఆసుపత్రులు — 38,000కు పైగా ప్రభుత్వ, ప్రైవేటు ఆసుపత్రులు చికిత్స ఇస్తాయి.

How It Works

  1. లేమి, వృత్తి ఆధారంగా అర్హత ఉన్న కుటుంబాలను ఎంపిక చేస్తారు. అందుకే పేద కుటుంబాలు ముందు లోపలికి వస్తాయి.

  2. ఆ కుటుంబానికి ఒక ఆయుష్మాన్ కార్డు ఇస్తారు. ఆ కార్డు అర్హతకు రుజువు. దాంతో counter వద్ద డబ్బు కట్టాల్సిన పని ఉండదు.

  3. ఏటా 5 లక్షల రూపాయల వరకు కవర్ వాడుకోవచ్చు. ఇది కుటుంబానికి కలిపి ఇచ్చే మొత్తం. ఒక్క పెద్ద జబ్బుతోనే ఈ మొత్తం అయిపోవచ్చు.

  4. దేశంలో ఎక్కడైనా empanelled ఆసుపత్రిలో చికిత్స తీసుకోవచ్చు. వలస కూలీలకు ఈ portability ఎక్కువగా ఉపయోగపడుతుంది.

  5. ఆసుపత్రి ముందు cashless చికిత్స ఇస్తుంది. తర్వాత ప్రభుత్వం నుంచి డబ్బు తీసుకుంటుంది. అందుకే రోగి జబ్బు సమయంలో ఏమీ కట్టడు.

  6. 27 specialties లో 1,961 procedures కు ధరలు ముందే నిర్ణయించారు. అందుకే ఆసుపత్రులు ఇష్టం వచ్చినట్టు వసూలు చేయలేవు.

Why It Matters

  • సామాజిక కోణం: ఆసుపత్రి బిల్లుల వల్ల కుటుంబాలు పేదరికంలోకి జారిపోతాయి. 5 లక్షల కవర్ ఆ దెబ్బను చాలా వరకు తగ్గిస్తుంది.
  • ఆర్థిక కోణం: 8 ఏళ్లలో ప్రభుత్వం 2 లక్షల కోట్ల రూపాయలకు పైగా చికిత్సల కోసం ఖర్చు చేసింది. ఇది ఆరోగ్య రంగానికి పెద్ద బదిలీ.
  • విధాన కోణం: Universal Health Coverage కోసం భారత్ వాడే ప్రధాన సాధనం ఇదే. Sustainable Development Goal 3 కు ఇది తోడ్పడుతుంది.
  • రాజ్యాంగ కోణం: ప్రజారోగ్యాన్ని మెరుగుపరచడం రాజ్య బాధ్యత అని Article 47 చెబుతుంది. జీవించే హక్కులోనే ఆరోగ్య హక్కును కోర్టులు చేర్చాయి.

Historical Background

ప్రభుత్వ నిధులతో ఆరోగ్య బీమా భారత్ లో చిన్నగా మొదలైంది. 2008లో రాష్ట్రీయ స్వాస్థ్య బీమా యోజన వచ్చింది. దాన్ని Ministry of Labour and Employment నడిపింది. BPL కుటుంబాలకు అది చాలా తక్కువ కవర్ ఇచ్చింది. తర్వాత 2017 National Health Policy ఒక సూచన చేసింది. secondary, tertiary care ను ప్రభుత్వం కొనాలని అది చెప్పింది. ఆ దారిలోనే 2018లో ఆయుష్మాన్ భారత్ వచ్చింది. దీనికి రెండు ప్రధాన భాగాలు ఉన్నాయి. ఆసుపత్రి చికిత్సకు PM-JAY, ప్రాథమిక సేవలకు Health and Wellness Centres. ఆ centres పేరును ఇప్పుడు ఆయుష్మాన్ ఆరోగ్య మందిరాలుగా మార్చారు.

Previous Related Events

  • 70 ఏళ్లు దాటిన వారందరికీ ఆదాయంతో సంబంధం లేకుండా కవర్ ఇచ్చారు. వారి కోసం ఆయుష్మాన్ వయ వందన కార్డులు తెచ్చారు.
  • ASHA, అంగన్‌వాడీ కార్యకర్తల 37 లక్షల కుటుంబాలను scheme లోకి చేర్చారు.
  • ఆయుష్మాన్ కార్డులు ముందు 41 కోట్లు దాటాయి. 8 ఏళ్ల నాటికి 48 కోట్ల 54 లక్షలకు చేరాయి.

Static GK Connection

  • Article 47 — ఇది ఒక Directive Principle. పౌష్టికాహారం, జీవన ప్రమాణాలు పెంచాలని, ప్రజారోగ్యం మెరుగుపరచాలని ఇది రాజ్యానికి చెబుతుంది.
  • Article 21 — జీవించే హక్కు. ఆరోగ్యం, వైద్య సేవల హక్కును కోర్టులు దీనిలో చేర్చాయి.
  • Universal Health Coverage — ఆర్థిక ఇబ్బంది లేకుండా అందరికీ కావాల్సిన ఆరోగ్య సేవలు అందాలి. ఈ ఆలోచనలో ఆర్థిక రక్షణ భాగం PM-JAY.
  • Sustainable Development Goal 3 — మంచి ఆరోగ్యం, శ్రేయస్సు. Universal Health Coverage దీనిలో ఒక target.

India & World Comparison

ప్రభుత్వ నిధులతో నడిచే ప్రపంచంలో అతి పెద్ద health assurance scheme ఇదే. ఒకే scheme కింద 60 కోట్ల మందికి పైగా అర్హులు ఉన్నారు. బ్రిటన్ లో పన్నుల డబ్బుతో national health service నడుస్తుంది. అది అందరికీ నేరుగా సేవలు ఇస్తుంది. థాయ్‌లాండ్, మెక్సికో పెద్ద ప్రభుత్వ బీమా నమూనాలను కట్టాయి. భారత్ పద్ధతి వేరు. ఇక్కడ ప్రభుత్వం ప్రభుత్వ, ప్రైవేటు ఆసుపత్రుల నుంచి చికిత్సను కొంటుంది. అభివృద్ధి చెందిన దేశాలతో పోలిస్తే భారత్ లో out-of-pocket ఆరోగ్య ఖర్చు ఎక్కువ. ఆ ఖాళీని పూరించడమే ఈ scheme లక్ష్యం.

Future Impact

  • ఇప్పుడు 48 కోట్ల 54 లక్షల కార్డులు ఉన్నాయి. అర్హులు 60 కోట్ల మందికి పైగా ఉన్నారు. అందుకే కార్డుల సంఖ్య ఇంకా పెరుగుతుంది.
  • 70 ఏళ్లు దాటిన వారి నమోదు ఇంకా విస్తరిస్తుంది. ఇప్పటికే 1.36 కోట్లకు పైగా వయ వందన కార్డులు ఇచ్చారు.
  • 38,000 ఆసుపత్రుల కంటే ఎక్కువ empanel అయితేనే చిన్న పట్టణాలకు, గ్రామాలకు కవర్ చేరుతుంది.
  • ఖర్చు 2 లక్షల కోట్లు దాటింది. అందుకే ఖర్చు నియంత్రణ, claim మోసాల అడ్డుకట్ట ప్రధాన సవాళ్లు అవుతాయి.

🔑 Key Points for Revision

  • ఆయుష్మాన్ భారత్ PM-JAY కి 2026 సెప్టెంబరు 23 నాటికి 8 ఏళ్లు నిండాయి.
  • 2018 సెప్టెంబరు 23న ఝార్ఖండ్ లోని రాంచీ నుంచి ఇది మొదలైంది.
  • 60 కోట్ల మందికి పైగా ఈ scheme పరిధిలో ఉన్నారు.
  • 48 కోట్ల 54 లక్షల ఆయుష్మాన్ కార్డులు ఇచ్చారు.
  • సుమారు 13 కోట్ల మంది cashless చికిత్స పొందారు.
  • ప్రభుత్వ ఖర్చు 2 లక్షల కోట్ల రూపాయలు దాటింది.
  • కుటుంబానికి ఏటా 5 లక్షల రూపాయల కవర్ వస్తుంది.
  • 27 specialties లో 1,961 procedures కవర్ అవుతాయి.
  • 38,000కు పైగా ప్రభుత్వ, ప్రైవేటు ఆసుపత్రులు empanel అయ్యాయి.
  • 36 రాష్ట్రాలు, కేంద్రపాలిత ప్రాంతాల్లో ఇది అమలవుతోంది.
  • ఆయుష్మాన్ ఆరోగ్య మందిరాల్లో 500 కోట్ల సందర్శనలు దాటాయి.
  • 70 ఏళ్లు దాటిన వారికి ఆదాయంతో సంబంధం లేకుండా కవర్ ఉంటుంది.
  • 1.36 కోట్లకు పైగా ఆయుష్మాన్ వయ వందన కార్డులు ఇచ్చారు.
  • nodal ministry అంటే Ministry of Health and Family Welfare. National Health Authority దీన్ని అమలు చేస్తుంది.
  • ఆయుష్మాన్ భారత్ కు నాలుగు భాగాలు — PM-JAY, ఆయుష్మాన్ ఆరోగ్య మందిరాలు, ABDM, PM-ABHIM.

🧠 Concept Link (Static GK Deep Dive)

Core Concept: Universal Health Coverage మరియు ప్రభుత్వ నిధుల ఆరోగ్య బీమా

  • Definition: ఆర్థిక ఇబ్బంది లేకుండా ప్రతి ఒక్కరికీ కావాల్సిన ఆరోగ్య సేవలు అందడమే Universal Health Coverage.
  • Constitutional / Legal Basis: ప్రజారోగ్యంపై Directive Principle అంటే Article 47. జీవించే హక్కు అయిన Article 21 లో ఆరోగ్య హక్కును కోర్టులు చేర్చాయి. ప్రజారోగ్యం, ఆసుపత్రులు State List లో ఉన్నాయి. అందుకే కేంద్రం centrally sponsored schemes ద్వారా పని చేస్తుంది.
  • Economic Principle: బీమా ప్రమాదాన్ని పంచుతుంది. చాలా మంది కొంచెం కట్టడం వల్ల, జబ్బు పడిన కొద్ది మంది పెద్ద బిల్లును ఒంటరిగా మోయరు.
  • Link to this event: Universal Health Coverage లో ఆర్థిక రక్షణ భాగం PM-JAY. 8 ఏళ్ల లెక్కలు ఆ రక్షణ ఎంత విస్తరించిందో చూపుతాయి.
  • Origin & History: పెద్ద స్థాయిలో ప్రభుత్వ ఆరోగ్య బీమా 2008లో రాష్ట్రీయ స్వాస్థ్య బీమా యోజనతో మొదలైంది. ఆయుష్మాన్ భారత్ 2018లో వచ్చింది.
  • Key milestone 1: 2017 National Health Policy ఒక సూచన చేసింది. ప్రభుత్వ, ప్రైవేటు ఆసుపత్రుల నుంచి secondary, tertiary care కొనాలని అది చెప్పింది.
  • Key milestone 2: Health and Wellness Centres పేరును ఆయుష్మాన్ ఆరోగ్య మందిరాలుగా మార్చారు. ఇవి ఆయుష్మాన్ భారత్ ప్రాథమిక సేవల భాగం.
  • Related Acts / Schemes / Treaties: రాష్ట్రీయ స్వాస్థ్య బీమా యోజన, Ayushman Bharat Digital Mission, PM-ABHIM, National Health Mission.
  • Nodal Ministry / Body: Ministry of Health and Family Welfare. అమలు సంస్థ National Health Authority. రాష్ట్ర స్థాయిలో State Health Agencies.
  • India-specific relevance: out-of-pocket ఖర్చు వల్ల ఏటా కుటుంబాలు పేదరికంలోకి జారిపోతాయి. అందుకే cashless కవర్ ఇక్కడ ఎక్కువ ముఖ్యం.
  • Global comparison: బ్రిటన్ పన్నుల డబ్బుతో national health service నడుపుతుంది. థాయ్‌లాండ్, మెక్సికో పెద్ద ప్రభుత్వ బీమా schemes కట్టాయి. భారత్ ప్రభుత్వ, ప్రైవేటు ఆసుపత్రుల నుంచి చికిత్స కొంటుంది.
  • Data point: 8 ఏళ్లలో 2 లక్షల కోట్ల రూపాయలకు పైగా చికిత్సలకు ఖర్చు అయింది. సుమారు 13 కోట్ల cashless చికిత్సలు జరిగాయి.
  • Common exam angle: ప్రారంభ తేదీ, కవర్ మొత్తం, ఆయుష్మాన్ భారత్ భాగాల సంఖ్య, ప్రాథమిక సేవల భాగం ఏదో అని examiners అడుగుతారు.
  • Easy memory hook: "5 లక్షల కవర్, 60 కోట్ల మంది, 2018 ప్రారంభం" — ఈ మూడు లెక్కలు scheme మొత్తాన్ని పట్టుకుంటాయి.

❓ Practice MCQs

Q1. ఆయుష్మాన్ భారత్ ప్రధాన మంత్రి జన్ ఆరోగ్య యోజనను ఏ తేదీన ప్రారంభించారు? [Easy]

A) 2014 అక్టోబరు 2

B) 2018 సెప్టెంబరు 23

C) 2018 ఏప్రిల్ 1

D) 2019 ఆగస్టు 15

Answer: B

Explanation: ఈ scheme 2018 సెప్టెంబరు 23న మొదలైంది. అందుకే 8వ వార్షికోత్సవం 2026 సెప్టెంబరు 23న వచ్చింది.

Q2. AB PM-JAY కింద ఒక కుటుంబానికి ఏటా ఎంత cashless కవర్ వస్తుంది? [Easy]

A) 2 లక్షల రూపాయలు

B) 3 లక్షల రూపాయలు

C) 5 లక్షల రూపాయలు

D) 10 లక్షల రూపాయలు

Answer: C

Explanation: అర్హత ఉన్న ప్రతి కుటుంబానికి secondary, tertiary చికిత్సల కోసం ఏటా 5 లక్షల రూపాయల కవర్ వస్తుంది.

Q3. ఆయుష్మాన్ భారత్ లో ప్రాథమిక ఆరోగ్య సేవల భాగం ఏది? [Moderate]

A) ఆయుష్మాన్ ఆరోగ్య మందిరాలు

B) ప్రధాన మంత్రి జన్ ఆరోగ్య యోజన

C) Ayushman Bharat Digital Mission

D) PM Ayushman Bharat Health Infrastructure Mission

Answer: A

Explanation: ఆయుష్మాన్ ఆరోగ్య మందిరాలు ప్రాథమిక సేవలు ఇస్తాయి. ఇక్కడ 500 కోట్లకు పైగా సందర్శనలు నమోదయ్యాయి.

Q4. 8 ఏళ్ల నాటికి ఎన్ని ఆయుష్మాన్ కార్డులు ఇచ్చారు? [Moderate]

A) 30 కోట్లు

B) 41 కోట్లు

C) 45 కోట్లు

D) 48 కోట్ల 54 లక్షలు

Answer: D

Explanation: అర్హులు 60 కోట్ల మందికి పైగా ఉన్నారు. వారిలో 48 కోట్ల 54 లక్షల మందికి కార్డులు ఇచ్చారు.

Q5. AB PM-JAY కు nodal ministry ఏది? [Moderate]

A) Ministry of Labour and Employment

B) Ministry of Health and Family Welfare

C) Ministry of Social Justice and Empowerment

D) Ministry of Women and Child Development

Answer: B

Explanation: nodal ministry అంటే Ministry of Health and Family Welfare. National Health Authority ఈ scheme ను అమలు చేస్తుంది.

Q6. 2018లో AB PM-JAY ను ఏ నగరం నుంచి ప్రారంభించారు? [Tricky]

A) న్యూఢిల్లీ

B) వారణాసి

C) రాంచీ

D) అహ్మదాబాద్

Answer: C

Explanation: 2018 సెప్టెంబరు 23న ఝార్ఖండ్ రాజధాని రాంచీ నుంచి ఈ scheme మొదలైంది.

Q7. వృద్ధులకు ఇచ్చే కవర్ గురించి ఏ వాక్యం సరైనది? [Tricky]

A) 70 ఏళ్లు దాటిన వారందరికీ ఆదాయంతో సంబంధం లేకుండా కవర్ ఉంటుంది

B) 70 ఏళ్లు దాటిన BPL వారికే కవర్ ఉంటుంది

C) 60 ఏళ్లు దాటిన వారందరికీ ఆదాయంతో సంబంధం లేకుండా కవర్ ఉంటుంది

D) ముందే ఆయుష్మాన్ కార్డు ఉన్న వృద్ధులకే కవర్ ఉంటుంది

Answer: A

Explanation: 70 ఏళ్లు దాటిన వారికి ఆదాయంతో సంబంధం లేదు. ఇప్పటికే 1.36 కోట్లకు పైగా ఆయుష్మాన్ వయ వందన కార్డులు ఇచ్చారు.

Q8. మొదటి 8 ఏళ్లలో PM-JAY చికిత్సల కోసం ప్రభుత్వం ఎంత ఖర్చు చేసింది? [Tricky]

A) 20,000 కోట్ల రూపాయలు

B) 50,000 కోట్ల రూపాయలు

C) 1 లక్ష కోట్ల రూపాయలు

D) 2 లక్షల కోట్ల రూపాయలకు పైగా

Answer: D

Explanation: 8 ఏళ్లలో ఈ scheme చికిత్సలపై ఖర్చు 2 లక్షల కోట్ల రూపాయలు దాటింది.

📜 Previous Year Question Style (PYQ)

PYQ 1:

దేశ స్థాయిలో ఆయుష్మాన్ భారత్ ప్రధాన మంత్రి జన్ ఆరోగ్య యోజనను అమలు చేసే సంస్థ ఏది?

A) NITI Aayog

B) Indian Council of Medical Research

C) National Health Authority

D) Central Bureau of Health Intelligence

Answer: C

Explanation: PM-JAY ను National Health Authority అమలు చేస్తుంది. రాష్ట్రాల్లో State Health Agencies తో కలిసి పని చేస్తుంది.

PYQ 2:

కింది వాక్యాలను పరిశీలించండి:

  1. AB PM-JAY secondary, tertiary ఆసుపత్రి చికిత్సలకు cashless కవర్ ఇస్తుంది.

  2. ఆయుష్మాన్ ఆరోగ్య మందిరాలను ముందు Health and Wellness Centres అని పిలిచేవారు.

  3. AB PM-JAY పూర్తిగా లబ్ధిదారుల premium డబ్బుతో నడుస్తుంది.

పైన ఇచ్చిన వాక్యాల్లో ఏవి సరైనవి?

A) 1 మాత్రమే

B) 1, 2 మాత్రమే

C) 2, 3 మాత్రమే

D) అన్నీ సరైనవి

Answer: B

Explanation: 1, 2 వాక్యాలు సరైనవి. 3వ వాక్యం తప్పు. ఈ scheme ప్రభుత్వ నిధులతో నడుస్తుంది. లబ్ధిదారులు premium కట్టరు.

PYQ 3:

Assertion (A): ప్రభుత్వ నిధులతో నడిచే ప్రపంచంలో అతి పెద్ద health assurance scheme AB PM-JAY.

Reason (R): ఇది 60 కోట్ల మందికి పైగా కవర్ చేస్తుంది. ప్రతి కుటుంబానికి ఏటా 5 లక్షల రూపాయల cashless కవర్ ఇస్తుంది.

A) A, R రెండూ సరైనవి. A ను R సరిగ్గా వివరిస్తుంది

B) A, R రెండూ సరైనవి. కానీ A ను R వివరించదు

C) A సరైనది. R తప్పు

D) A తప్పు. R సరైనది

Answer: A

Explanation: రెండు వాక్యాలూ సరైనవి. ఒకే ప్రభుత్వ scheme కింద 60 కోట్ల మందికి పైగా ఉండటమే ఆ claim ను నిజం చేస్తుంది.

✍️ Mains Answer Pointers

Question 1 (150 words): భారత ఆరోగ్య రంగంలో ఆర్థిక రక్షణకు ఆయుష్మాన్ భారత్ PM-JAY ఇచ్చిన తోడ్పాటును అంచనా వేయండి.

భారత కుటుంబానికి, పెద్ద ఆసుపత్రి బిల్లుకు మధ్య నిలిచే ప్రధాన కవచం AB PM-JAY. ఈ scheme 2018 సెప్టెంబరు 23న మొదలైంది. ఆ 8 ఏళ్లలో సుమారు 13 కోట్ల cashless చికిత్సలకు నిధులు ఇచ్చింది. ఇందుకు 2 లక్షల కోట్ల రూపాయలకు పైగా ఖర్చు చేసింది.

కుటుంబానికి ఏటా 5 లక్షల రూపాయల కవర్ ఉంటుంది. చాలా secondary, tertiary చికిత్సలను ఈ మొత్తం భరిస్తుంది. 38,000కు పైగా empanelled ఆసుపత్రుల్లో ఎక్కడైనా చికిత్స తీసుకోవచ్చు. అందుకే వలస కూలీ తన సొంత జిల్లాకు కట్టుబడి ఉండాల్సిన పని లేదు.

లాభాలు నిజమే. కానీ అవి అంతటా సమానంగా లేవు. గ్రామీణ మండలాల్లో empanelment తక్కువ. package ధరలపై ప్రైవేటు ఆసుపత్రులు అభ్యంతరం చెబుతాయి. claim పరిశీలన భారం ఎక్కువ. మందులు, outpatient ఖర్చులు ఈ కవర్ బయటే ఉంటాయి.

ముందుకు వెళ్లే దారి ఒకటే. ఆయుష్మాన్ ఆరోగ్య మందిరాల ద్వారా ప్రాథమిక సేవలను బలపరచాలి. అప్పుడు తక్కువ జబ్బులే ఆసుపత్రి దశకు చేరుతాయి.

Question 2 (250 words): Universal Health Coverage కోసం భారత్ వాడే ప్రధాన సాధనం ఆయుష్మాన్ భారత్ అని అంటారు. దీని రూపకల్పన, 8 ఏళ్ల రికార్డు, ఆరోగ్యంపై రాజ్యాంగ బాధ్యతల పంపిణీ ఆధారంగా ఈ వాదనను పరిశీలించండి.

ఆర్థిక ఇబ్బంది లేకుండా అందరికీ కావాల్సిన చికిత్స అందాలి. అదే Universal Health Coverage లక్ష్యం. దాన్ని అందుకోవడానికి భారత్ చేసిన అతి పెద్ద ప్రయత్నం ఆయుష్మాన్ భారత్. ఈ వాదన నిలబడుతుంది. కానీ మూడు కోణాల్లో కొన్ని మెలికలు ఉన్నాయి.

రాజ్యాంగ కోణం ముందు చూడాలి. ప్రజారోగ్యం, ఆసుపత్రులు State List లో ఉన్నాయి. కేంద్రం centrally sponsored schemes ద్వారానే పని చేస్తుంది. ప్రజారోగ్యం మెరుగుపరచడం రాజ్య బాధ్యత అని Article 47 చెబుతుంది. జీవించే హక్కు అయిన Article 21 లో ఆరోగ్య హక్కును కోర్టులు చేర్చాయి. అందుకే ఈ scheme కేంద్రం, రాష్ట్రాల భాగస్వామ్యంగా నడుస్తుంది. పైన National Health Authority, కింద State Health Agencies ఉంటాయి. 36 రాష్ట్రాలు, కేంద్రపాలిత ప్రాంతాల్లో ఇది నడవడం సహకార సమాఖ్య విజయం.

రూపకల్పన కోణంలో దీనికి రెండు చేతులు ఉన్నాయి. PM-JAY 60 కోట్ల మందికి పైగా secondary, tertiary care కొంటుంది. 27 specialties లో 1,961 procedures కవర్ అవుతాయి. ఆయుష్మాన్ ఆరోగ్య మందిరాలు ప్రాథమిక సేవలు ఇస్తాయి. అక్కడ 500 కోట్ల సందర్శనలు దాటాయి. Universal Health Coverage కు ఈ రెండూ కావాలి.

రికార్డు కోణంలో లెక్కలు బలంగా ఉన్నాయి. 48 కోట్ల 54 లక్షల కార్డులు ఇచ్చారు. సుమారు 13 కోట్ల cashless చికిత్సలు జరిగాయి. ఖర్చు 2 లక్షల కోట్ల రూపాయలు దాటింది. అయినా అర్హత అందరికీ కాదు. ఇది లక్ష్యిత scheme. outpatient ఖర్చు కవర్ బయటే ఉంటుంది.

నిజాయితీగా చెప్పాలంటే ఇది Universal Health Coverage వైపు భారత్ వేసిన ప్రధాన అడుగు. ముగింపు కాదు. మందులు, outpatient సేవలను కవర్ లోకి తేవడమే తర్వాతి సహజమైన మెట్టు.

⚠️ Examiner Trap

  • Trap 1: విద్యార్థులు ఆయుష్మాన్ భారత్ ను PM-JAY తో కలిపేస్తారు. నిజం ఇది — ఆయుష్మాన్ భారత్ ఒక గొడుగు కార్యక్రమం. దీనికి నాలుగు భాగాలు ఉన్నాయి. అవి PM-JAY, ఆయుష్మాన్ ఆరోగ్య మందిరాలు, Ayushman Bharat Digital Mission, PM-ABHIM. PM-JAY అందులో ఆసుపత్రి బీమా భాగం మాత్రమే.
  • Trap 2: 5 లక్షల కవర్ కుటుంబంలో ఒక్కొక్కరికీ వస్తుంది అని చాలా మంది పొరపాటుగా అనుకుంటారు. నిజం ఇది — ఆ 5 లక్షలు కుటుంబం మొత్తానికి కలిపి, ఏటా ఇచ్చే మొత్తం. అందరూ దాన్ని పంచుకుంటారు.
  • Trap 3: కవర్ అయిన వారి సంఖ్యకు, ఇచ్చిన కార్డుల సంఖ్యకు మధ్య తేడాను చాలా మంది గుర్తించరు. ఇది గుర్తుంచుకోండి — 60 కోట్ల మందికి పైగా కవర్ అయ్యారు. కానీ ఇచ్చిన కార్డులు 48 కోట్ల 54 లక్షలు.