H2 FY 2026-27 ప్రభుత్వ రుణ ప్రణాళిక: dated securities ద్వారా Rs 7.86 లక్షల కోట్లు

కేంద్ర ఆర్థిక మంత్రిత్వ శాఖ 2026 సెప్టెంబర్ 25న ఒక ప్రకటన చేసింది. FY 2026-27 రెండో అర్ధభాగానికి ప్రభుత్వ రుణ ప్రణాళికను విడుదల చేసింది. దీన్ని రిజర్వ్ బ్యాంక్‌తో సంప్రదించి రూపొందించారు. 2026 అక్టోబర్ నుంచి 2027 మార్చి వరకు 23 వారపు auctions ద్వారా Rs 7,86,000 కోట్లు సమీకరిస్తారు. ఏడాది మొత్తానికి dated securities ద్వారా రుణం Rs 15,99,506 కోట్లుగా ఉంటుందని అంచనా. బడ్జెట్ అంచనా Rs 17,20,000 కోట్లు. దీంతో పాటు issuance calendar, Treasury Bill auction calendar కూడా విడుదలయ్యాయి.

What Happened

కేంద్ర ఆర్థిక మంత్రిత్వ శాఖ 2026 సెప్టెంబర్ 25న FY 2026-27 రెండో అర్ధభాగ మార్కెట్ రుణ కార్యక్రమాన్ని విడుదల చేసింది. దీన్ని రిజర్వ్ బ్యాంక్‌తో సంప్రదించి ఖరారు చేశారు. 2026 అక్టోబర్ నుంచి 2027 మార్చి వరకు dated securities ద్వారా Rs 7,86,000 కోట్లు సమీకరిస్తారు. అదే రోజు dated securities కోసం issuance calendar ను కూడా ఇచ్చారు. అక్టోబర్ నుంచి డిసెంబర్ త్రైమాసికానికి Treasury Bills auction calendar ను విడిగా విడుదల చేశారు.

When & Where

ఈ ప్రకటన 2026 సెప్టెంబర్ 25న వచ్చింది. ఆర్థిక సంవత్సరం రెండో అర్ధభాగం 2026 అక్టోబర్ 1న మొదలవుతుంది. అంటే దీనికి కొన్ని రోజుల ముందే ప్రకటన వచ్చింది. రుణ కాలం 2026 అక్టోబర్ 1 నుంచి 2027 మార్చి 31 వరకు ఉంటుంది. Auctions ను రిజర్వ్ బ్యాంక్ నిర్వహిస్తుంది. దాని debt management కార్యకలాపాలు ముంబై నుంచి సాగుతాయి. విధాన నిర్ణయం మాత్రం న్యూఢిల్లీలోని ఆర్థిక మంత్రిత్వ శాఖదే.

Who Is Involved

Ministry of Finance — రుణ పరిమాణాన్ని నిర్ణయించి calendar ను విడుదల చేస్తుంది.
Department of Economic Affairs — బడ్జెట్, మార్కెట్ రుణ విధానాన్ని చూసే శాఖ ఇదే.
Reserve Bank of India — ప్రభుత్వానికి debt manager గా పనిచేసి auctions నిర్వహిస్తుంది.
Primary Dealers — ప్రతి auction లో బిడ్ వేయాల్సిన, issues ను underwrite చేయాల్సిన మధ్యవర్తులు.
బ్యాంకులు, బీమా సంస్థలు, పెన్షన్ నిధులు — ప్రభుత్వ సెక్యూరిటీలను ఎక్కువగా కొనే సంస్థలు ఇవే.
రిటైల్ పెట్టుబడిదారులు — non-competitive bidding facility ద్వారా వీరికి ప్రతి issue లో 5 శాతం కేటాయిస్తారు.

How It Works

బడ్జెట్ ద్వారా fiscal deficit ను నిర్ణయిస్తారు. ఆదాయానికి, వ్యయానికి మధ్య అంతరాన్ని ప్రధానంగా dated securities జారీ ద్వారా భర్తీ చేస్తారు. అందుకే బడ్జెట్ లెక్కల నుంచే రుణ calendar వస్తుంది.
మొత్తాన్ని ఏడాదిలో రెండు అర్ధభాగాలుగా విడగొడతారు. రెండో అర్ధభాగ గణాంకాన్ని సెప్టెంబర్‌లో ప్రకటిస్తారు. దీనివల్ల మార్కెట్ ముందుగానే ప్రణాళిక వేసుకోగలుగుతుంది.
ఈ మొత్తాన్ని 23 వారపు auctions లో, ఎనిమిది maturity buckets లో పంచుతారు. దీనివల్ల ఏ ఒక్క వారంలోనూ, ఏ ఒక్క tenor లోనూ పెద్ద సరఫరా షాక్ రాదు.
30, 40, 50 ఏళ్ల దీర్ఘకాలిక tenors వాడతారు. దీనివల్ల రుణం సగటు కాలపరిమితి పెరుగుతుంది. ఏ ఒక్క ఏడాదిలోనూ పెద్ద మొత్తాన్ని తిరిగి తీర్చాల్సిన ప్రమాదం తగ్గుతుంది.
ఒక్కో security కి Rs 2,000 కోట్ల వరకు greenshoe option ఉంటుంది. డిమాండ్ ఎక్కువగా ఉంటే ప్రభుత్వం అదనపు subscription ను ఉంచుకోవచ్చు. కొత్త issue ప్రకటించాల్సిన అవసరం ఉండదు.
ప్రతి నెల మూడో సోమవారం switch, buyback auctions జరుగుతాయి. త్వరలో మెచ్యూర్ అయ్యే బాండ్లను దీర్ఘకాలిక బాండ్లతో మార్చుకోవచ్చు. దీనివల్ల చెల్లింపుల భారం సమానంగా పంపిణీ అవుతుంది.
రిజర్వ్ బ్యాంక్ నుంచి Ways and Means Advances తీసుకోవచ్చు. ఈ అర్ధభాగానికి దాని పరిమితి Rs 50,000 కోట్లు. ఇది ఆదాయ, చెల్లింపుల మధ్య తాత్కాలిక అంతరాన్ని మాత్రమే పూడుస్తుంది. ఇది deficit financing కాదు.

Why It Matters

ద్రవ్య కోణం: ఏడాది మొత్తం అంచనా Rs 15,99,506 కోట్లు. ఇది బడ్జెట్ అంచనా Rs 17,20,000 కోట్ల కంటే తక్కువ. అంటే మార్కెట్‌పై భారం అనుకున్నదాని కంటే తక్కువగా ఉంటుంది.
మానిటరీ కోణం: ప్రభుత్వ రుణ పరిమాణం, tenor మిశ్రమం బాండ్ yields ను ప్రభావితం చేస్తాయి. అవి ఆర్థిక వ్యవస్థలో రుణ రేట్లపై ప్రభావం చూపుతాయి.
బ్యాంకింగ్ కోణం: statutory liquidity ratio ను తీర్చడానికి బ్యాంకులు ప్రధానంగా ప్రభుత్వ సెక్యూరిటీలనే వాడతాయి. అందుకే ఈ calendar బ్యాంకుల బ్యాలెన్స్ షీట్లకు ముఖ్యం.
పర్యావరణ కోణం: 30-year Sovereign Green Bonds చేర్చడం వల్ల రుణ జారీ వాతావరణ సంబంధిత వ్యయంతో ముడిపడుతుంది.

Historical Background

1990ల సంస్కరణల తర్వాతే భారత మార్కెట్ రుణ చట్రం ప్రస్తుత రూపానికి వచ్చింది. అప్పుడు ప్రభుత్వ రుణంపై నిర్ణీత వడ్డీ రేట్ల స్థానంలో auction పద్ధతి వచ్చింది. ad hoc Treasury Bills ద్వారా జరిగే automatic monetisation ను 1990లలో ఆపేశారు. దాని స్థానంలో Ways and Means Advances ఏర్పాటు వచ్చింది. దీనికి ఒక గరిష్ఠ పరిమితి ఉంటుంది. Fiscal Responsibility and Budget Management Act, 2003 లోటును పరిమితం చేసే చట్టపరమైన చట్రాన్ని ఇచ్చింది. పార్లమెంటుకు రుణ సమాచారం ఇవ్వడాన్ని కూడా తప్పనిసరి చేసింది. Government Securities Act, 2006 పాత Public Debt Act, 1944 స్థానంలో వచ్చింది. ప్రభుత్వ సెక్యూరిటీల జారీ, బదిలీకి కొత్త చట్టపరమైన ఆధారాన్ని ఇచ్చింది. 2023 జనవరిలో భారత్ తొలిసారి Sovereign Green Bonds జారీ చేసింది.

Previous Related Events

2023 జనవరిలో భారత్ తొలి Sovereign Green Bonds ను జారీ చేసింది. ఇప్పుడు H2 FY 2026-27 calendar లో కనిపించే సాధనం అదే.
రిజర్వ్ బ్యాంక్ 2021లో Retail Direct పథకాన్ని ప్రారంభించింది. దీనివల్ల వ్యక్తిగత పెట్టుబడిదారులు gilt ఖాతా తెరిచి ప్రభుత్వ సెక్యూరిటీలను నేరుగా కొనవచ్చు.
అర్ధసంవత్సర issuance calendar ప్రచురించే పద్ధతి చాలా ఏళ్లుగా కొనసాగుతోంది. H2 FY 2026-27 calendar కూడా అదే పద్ధతిని కొనసాగిస్తోంది.

Static GK Connection

Dated securities: ఇవి దీర్ఘకాలిక ప్రభుత్వ బాండ్లు. వీటికి fixed లేదా floating coupon ఉంటుంది. కాలపరిమితి ఒక సంవత్సరం కంటే ఎక్కువ. వీటిని ప్రభుత్వం తరఫున రిజర్వ్ బ్యాంక్ జారీ చేస్తుంది.
Treasury Bills: ఇవి స్వల్పకాలిక సాధనాలు. ముఖ విలువ కంటే తక్కువ ధరకు జారీ చేసి, ముఖ విలువకు తిరిగి చెల్లిస్తారు. కాలపరిమితులు 91, 182, 364 రోజులు. వీటికి coupon ఉండదు.
Ways and Means Advances: ఇవి రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఇచ్చే తాత్కాలిక అడ్వాన్సులు. నగదు రాక, చెల్లింపుల మధ్య సమయ అంతరాన్ని పూడ్చడానికే వీటిని వాడతారు. వీటికి ముందుగానే ప్రకటించిన పరిమితి ఉంటుంది.
Statutory Liquidity Ratio: బ్యాంకు net demand and time liabilities లో ఎంత భాగాన్ని ఆమోదిత ఆస్తుల్లో ఉంచాలో ఇది చెబుతుంది. ఆ ఆస్తుల్లో ఎక్కువ భాగం ప్రభుత్వ సెక్యూరిటీలే.
Greenshoe option: ప్రకటించిన మొత్తం కంటే ఎక్కువ subscription ను స్వీకరించే వెసులుబాటు ఇది. ఇక్కడ ఒక్కో security కి Rs 2,000 కోట్ల వరకు వాడవచ్చు.

India & World Comparison

భారత రుణ calendar ఎంత దూరం వరకు వెళ్తుందో గమనించాలి. 40, 50 ఏళ్ల tenors ను చేర్చడం విశేషం. ఇంత దీర్ఘకాలిక maturities జారీ చేసే దేశాలు తక్కువ. కొన్ని యూరోపియన్ దేశాలు, జపాన్ కూడా ఇలా చేస్తాయి. పెద్ద sovereign issuers చాలామంది ఇలాంటి indicative calendars ప్రచురిస్తారు. ముందే తెలిస్తే పెట్టుబడిదారులు తక్కువ yield కు సరిపెట్టుకుంటారు. భారత మార్కెట్‌లో దేశీయ సంస్థాగత కొనుగోలుదారులదే ఆధిపత్యం. చాలా అభివృద్ధి చెందిన దేశాల్లో ప్రభుత్వ రుణంలో విదేశీ వాటా చాలా ఎక్కువ. sovereign రుణ కార్యక్రమాలపై ధ్రువీకరించిన ప్రపంచ ర్యాంకింగ్ ఏదీ లేదు. కాబట్టి ఈ పోలికను సాధనాలు, tenor నిర్మాణం ఆధారంగానే చూడాలి.

Future Impact

Rs 7,86,000 కోట్ల ప్రణాళికకు వ్యతిరేకంగా నిజమైన రుణ సమీకరణను 2027 మార్చి 31 వరకు auction వారీగా గమనిస్తారు.
2027 జనవరి నుంచి మార్చి త్రైమాసికానికి Treasury Bill calendar ను తర్వాత విడిగా విడుదల చేస్తారు.
2026 అక్టోబర్ నుంచి 2027 మార్చి మధ్య బాండ్ yields tenor మిశ్రమానికి స్పందిస్తాయి. 10-year bucket లో 26.3 శాతం కేంద్రీకరణ ఇందులో కీలకం.
30-year tenor లో Sovereign Green Bond జారీ భవిష్యత్ green రుణానికి ధర ప్రమాణాన్ని నిర్ణయిస్తుంది.

🔑 Key Points for Revision

H2 FY 2026-27 రుణ ప్రణాళికను ఆర్థిక మంత్రిత్వ శాఖ 2026 సెప్టెంబర్ 25న ప్రకటించింది.
FY 2026-27 రెండో అర్ధభాగంలో dated securities ద్వారా Rs 7,86,000 కోట్లు సమీకరిస్తారు.
ఈ ప్రణాళికను రిజర్వ్ బ్యాంక్‌తో సంప్రదించి ఖరారు చేశారు.
ఏడాది మొత్తం gross రుణం Rs 15,99,506 కోట్లుగా ఉంటుందని అంచనా.
FY 2026-27 బడ్జెట్ అంచనా Rs 17,20,000 కోట్లు.
H2 మొత్తాన్ని ఎనిమిది maturity buckets లో 23 వారపు auctions ద్వారా సమీకరిస్తారు.
10-year bucket వాటా అత్యధికం, 26.3 శాతం.
15-year bucket వాటా 17.6 శాతం, ఇది రెండో స్థానం.
3-year bucket వాటా అత్యల్పం, 6.9 శాతం.
30-year maturity ఉన్న Sovereign Green Bonds calendar లో భాగం.
ఒక్కో security కి Rs 2,000 కోట్ల వరకు greenshoe option వర్తిస్తుంది.
non-competitive bidding కింద ప్రతి issue లో 5 శాతం రిటైల్ పెట్టుబడిదారులకు కేటాయిస్తారు.
ప్రతి నెల మూడో సోమవారం switch, buyback auctions జరుగుతాయి.
2026 అక్టోబర్ నుంచి డిసెంబర్ త్రైమాసికంలో ప్రతి వారం Rs 23,000 కోట్ల Treasury Bills auction చేస్తారు.
H2 FY 2026-27 కి Ways and Means Advances పరిమితి Rs 50,000 కోట్లు.

🧠 Concept Link (Static GK Deep Dive)

Core Concept: ప్రభుత్వ మార్కెట్ రుణం, Public Debt Management

Definition: dated securities, Treasury Bills జారీ ద్వారా ప్రభుత్వం ఆర్థిక మార్కెట్ నుంచి నిధులు సమీకరించడమే market borrowing.
Constitutional / Legal Basis: ప్రభుత్వ సెక్యూరిటీల జారీ, బదిలీని Government Securities Act, 2006 నియంత్రిస్తుంది. ద్రవ్య క్రమశిక్షణ చట్రాన్ని Fiscal Responsibility and Budget Management Act, 2003 నిర్దేశిస్తుంది.
Scientific / Economic Principle: దీని ఆధారం deficit financing. ఆదాయానికి, వ్యయానికి మధ్య అంతరాన్ని ప్రభుత్వం భవిష్యత్ ఆదాయంపై అప్పు తీసుకుని పూడుస్తుంది. డబ్బు ముద్రించి కాదు.
Link to this event: H2 FY 2026-27 ప్రణాళిక Rs 7,86,000 కోట్లు సరిగ్గా అలాంటి రుణ కార్యక్రమమే. దీన్ని 23 వారపు auctions లో పంచారు.
Origin & History: 1990ల ఆర్థిక రంగ సంస్కరణల్లో భాగంగా ప్రభుత్వ రుణానికి auction పద్ధతి వచ్చింది.
Key milestone 1: లోటుపై చట్టపరమైన పరిమితుల కోసం 2003లో Fiscal Responsibility and Budget Management Act తెచ్చారు.
Key milestone 2: Government Securities Act, 2006 పాత Public Debt Act, 1944 స్థానంలో వచ్చింది.
Related Acts / Schemes / Treaties: Reserve Bank of India Act, 1934; 2021లో ప్రారంభించిన Retail Direct పథకం; Sovereign Green Bond చట్రం.
Nodal Ministry / Body: విధానాన్ని ఆర్థిక మంత్రిత్వ శాఖలోని Department of Economic Affairs నిర్ణయిస్తుంది. auctions ను debt manager గా రిజర్వ్ బ్యాంక్ నిర్వహిస్తుంది.
India-specific relevance: statutory liquidity ratio, బీమా, పెన్షన్ పోర్ట్‌ఫోలియోలు, benchmark yield curve అన్నీ ప్రభుత్వ సెక్యూరిటీలపైనే ఆధారపడతాయి.
Global comparison: పెద్ద sovereign issuers చాలామంది indicative calendars ప్రచురిస్తారు. భారత ప్రత్యేకత 40, 50 ఏళ్ల అతి దీర్ఘకాలిక జారీ.
Data point: H2 FY 2026-27 issuance లో 10-year maturity bucket వాటా 26.3 శాతం.
Common exam angle: auctions ఎవరు నిర్వహిస్తారు, Treasury Bills కాలపరిమితులు ఏవి, Ways and Means Advances కు market borrowing కు తేడా ఏమిటి అని అడుగుతారు.
Easy memory hook: "bills కు 91, 182, 364 రోజులు; bonds కు ఒక ఏడాది కంటే ఎక్కువ."

❓ Practice MCQs

Q1. FY 2026-27 రెండో అర్ధభాగంలో dated securities ద్వారా కేంద్ర ప్రభుత్వం ఎంత రుణం తీసుకుంటుంది? [Easy]

A) Rs 5,60,000 కోట్లు

B) Rs 11,20,000 కోట్లు

C) Rs 7,86,000 కోట్లు

D) Rs 15,99,506 కోట్లు

Answer: C

Explanation: Rs 7,86,000 కోట్లు H2 గణాంకం; Rs 15,99,506 కోట్లు ఏడాది మొత్తం అంచనా.

Q2. భారత్‌లో ప్రభుత్వ dated securities auctions ను ఏ సంస్థ నిర్వహిస్తుంది? [Easy]

A) Securities and Exchange Board of India

B) Reserve Bank of India

C) National Stock Exchange

D) Department of Financial Services

Answer: B

Explanation: ప్రభుత్వానికి debt manager గా రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా ఈ auctions నిర్వహిస్తుంది.

Q3. H2 FY 2026-27 dated securities issuance లో ఏ maturity bucket వాటా అత్యధికం? [Moderate]

A) 5-year

B) 10-year

C) 15-year

D) 30-year

Answer: B

Explanation: 10-year bucket వాటా 26.3 శాతం; 15-year bucket వాటా 17.6 శాతం.

Q4. FY 2026-27 రెండో అర్ధభాగానికి Ways and Means Advances పరిమితి ఎంత? [Moderate]

A) Rs 20,000 కోట్లు

B) Rs 35,000 కోట్లు

C) Rs 50,000 కోట్లు

D) Rs 75,000 కోట్లు

Answer: C

Explanation: తాత్కాలిక నగదు అంతరాలను పూడ్చడానికి ఈ పరిమితిని Rs 50,000 కోట్లుగా నిర్ణయించారు.

Q5. H2 FY 2026-27 dated securities రుణాన్ని ఎన్ని వారపు auctions లో పూర్తి చేస్తారు? [Moderate]

A) 13

B) 18

C) 23

D) 26

Answer: C

Explanation: Rs 7,86,000 కోట్లను ఎనిమిది maturity buckets లో 23 వారపు auctions ద్వారా సమీకరిస్తారు.

Q6. భారత్‌లో Treasury Bills గురించి కింది వాటిలో ఏది సరైనది? [Tricky]

A) వీటిని 91, 182, 364 రోజుల కాలపరిమితుల్లో జారీ చేస్తారు; వీటికి coupon ఉండదు

B) వీటిని 1, 3, 5 ఏళ్ల కాలపరిమితుల్లో జారీ చేస్తారు; వీటికి fixed coupon ఉంటుంది

C) వీటిని విదేశీ సంస్థాగత పెట్టుబడిదారులకు మాత్రమే జారీ చేస్తారు

D) రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు తమ లోటును పూడ్చడానికి వీటిని జారీ చేస్తాయి

Answer: A

Explanation: Treasury Bills zero-coupon సాధనాలు. వీటిని తక్కువ ధరకు అమ్మి ముఖ విలువకు తిరిగి చెల్లిస్తారు.

Q7. ఒక్కో security కి Rs 2,000 కోట్ల వరకు ఉండే greenshoe option ఉద్దేశం ఏమిటి? [Tricky]

A) డిమాండ్ తక్కువగా ఉంటే auction ను రద్దు చేసుకోవడం

B) డిమాండ్ ఎక్కువగా ఉంటే ప్రకటించిన మొత్తం కంటే ఎక్కువ subscription ను ఉంచుకోవడం

C) అమ్ముడుపోని భాగాన్ని రిజర్వ్ బ్యాంక్ తప్పనిసరిగా కొనేలా చేయడం

D) issue లో కొంత భాగాన్ని green ప్రాజెక్టులకే కేటాయించడం

Answer: B

Explanation: కొత్త issue ప్రకటించకుండానే అదనపు subscription ను స్వీకరించే వెసులుబాటును ఇది ఇస్తుంది.

Q8. Ways and Means Advances కు market borrowing కు తేడాను కింది వాటిలో ఏది సరిగ్గా చెబుతుంది? [Tricky]

A) Ways and Means Advances దీర్ఘకాలిక రుణాలు; fiscal deficit ను వీటితో భర్తీ చేస్తారు

B) Ways and Means Advances ను అందరికీ తెరిచిన వారపు auctions ద్వారా సమీకరిస్తారు

C) Ways and Means Advances రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఇచ్చే గ్రాంట్లు; వీటిని తిరిగి చెల్లించనక్కర్లేదు

D) Ways and Means Advances రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఇచ్చే తాత్కాలిక అడ్వాన్సులు; ఇవి నగదు అంతరాలను పూడుస్తాయి, వీటికి పరిమితి ఉంటుంది

Answer: D

Explanation: H2 FY 2026-27 కి ఈ పరిమితి Rs 50,000 కోట్లు. ఇవి లోటును కాదు, సమయ అంతరాన్ని పూడుస్తాయి.

📜 Previous Year Question Style (PYQ)

PYQ 1:

భారత్‌లో ప్రభుత్వ సెక్యూరిటీల జారీ, బదిలీకి సంబంధించి Public Debt Act, 1944 స్థానంలో ఏ చట్టం వచ్చింది?

A) Fiscal Responsibility and Budget Management Act, 2003

B) Securities Contracts (Regulation) Act, 1956

C) Government Securities Act, 2006

D) Banking Regulation Act, 1949

Answer: C

Explanation: Government Securities Act, 2006 పాత Public Debt Act, 1944 స్థానంలో వచ్చి చట్రాన్ని ఆధునీకరించింది.

PYQ 2:

H2 FY 2026-27 రుణ ప్రణాళిక గురించి కింది వాక్యాలను పరిశీలించండి:

ఏడాది రెండో అర్ధభాగంలో dated securities ద్వారా ప్రభుత్వం Rs 7,86,000 కోట్లు సమీకరిస్తుంది.
30-year maturity ఉన్న Sovereign Green Bonds issuance calendar లో భాగం.
ఏడాది మొత్తం gross రుణం బడ్జెట్ అంచనా Rs 17,20,000 కోట్లను మించుతుందని ఇప్పుడు అంచనా.

పైవాటిలో ఏవి సరైనవి?

A) 1 మాత్రమే

B) 1, 2 మాత్రమే

C) 2, 3 మాత్రమే

D) పైవన్నీ

Answer: B

Explanation: 1, 2 వాక్యాలు సరైనవి. 3వ వాక్యం తప్పు, ఎందుకంటే అంచనా Rs 15,99,506 కోట్లు బడ్జెట్ అంచనా కంటే తక్కువ.

PYQ 3:

Assertion (A): ప్రభుత్వం తన రుణాన్ని 23 వారపు auctions లో, ఎనిమిది maturity buckets లో పంచుతుంది.

Reason (R): ఒకే వారంలో లేదా ఒకే tenor లో పెద్ద issue పెడితే yields బాగా పెరుగుతాయి.

A) A, R రెండూ సరైనవి; A కు R సరైన వివరణ

B) A, R రెండూ సరైనవి; కానీ A కు R సరైన వివరణ కాదు

C) A సరైనది, R తప్పు

D) A తప్పు, R సరైనది

Answer: A

Explanation: సరఫరాను పంచడం ద్వారానే debt manager ఏ ఒక్క వారంలోనూ సరఫరా షాక్ రాకుండా చూస్తాడు.

✍️ Mains Answer Pointers

Question 1 (150 words): ప్రభుత్వ అర్ధసంవత్సర రుణ calendar క్రమబద్ధమైన debt management కు ఎలా తోడ్పడుతుందో వివరించండి.

2026 సెప్టెంబర్ 25న FY 2026-27 రెండో అర్ధభాగం కోసం ప్రకటించిన calendar ఈ పద్ధతిని స్పష్టంగా చూపుతుంది. dated securities ద్వారా Rs 7,86,000 కోట్లు సమీకరిస్తారు. దీన్ని 23 వారపు auctions లో, ఎనిమిది maturity buckets లో పంచారు.

మొదటి లాభం ముందస్తు స్పష్టత. ఎంత paper వస్తుందో, ఏ tenor లో వస్తుందో పెట్టుబడిదారులకు ముందే తెలుస్తుంది. అప్పుడు వారు తక్కువ అనిశ్చితితో ధర నిర్ణయిస్తారు. risk premium తగ్గితే ప్రభుత్వానికి రుణ వ్యయం తగ్గుతుంది.

రెండో లాభం పంపిణీ. 10-year bucket 26.3 శాతం, 15-year bucket 17.6 శాతం. 30, 40, 50 ఏళ్ల tenors కూడా ఉన్నాయి. అందువల్ల సరఫరా ఒకే విభాగంలో గుమిగూడదు.

మూడో లాభం సర్దుబాటు. ఒక్కో security కి Rs 2,000 కోట్ల greenshoe option ఉంది. ప్రతి నెల switch, buyback auctions ఉన్నాయి. ప్రకటించిన ప్రణాళిక లోపలే ప్రభుత్వం సర్దుబాటు చేసుకోగలదు. మార్కెట్‌కు ఆకస్మిక షాక్ ఉండదు.

Question 2 (250 words): H2 FY 2026-27 ప్రణాళికను ఉదాహరణగా తీసుకుని ప్రభుత్వ మార్కెట్ రుణ కార్యక్రమం విస్తృత ఆర్థిక వ్యవస్థకు ఎందుకు ముఖ్యమో చర్చించండి.

కేంద్ర ప్రభుత్వం తన fiscal deficit ను ప్రధానంగా మార్కెట్ రుణం ద్వారానే భర్తీ చేస్తుంది. 2026 సెప్టెంబర్ 25న ప్రకటించిన ప్రణాళిక దీని పరిమాణాన్ని, పరిధిని చూపుతుంది. 2026 అక్టోబర్ నుంచి 2027 మార్చి మధ్య dated securities ద్వారా Rs 7,86,000 కోట్లు సమీకరిస్తారు. ఏడాది మొత్తం రుణం Rs 15,99,506 కోట్లుగా ఉంటుందని అంచనా. బడ్జెట్ అంచనా Rs 17,20,000 కోట్లు.

మొదటి ప్రభావం వడ్డీ రేట్లపై. ప్రభుత్వ సెక్యూరిటీలే benchmark yield curve ను నిర్ణయిస్తాయి. tenor మిశ్రమం దాన్ని నేరుగా ప్రభావితం చేస్తుంది. issuance లో 26.3 శాతం 10-year bucket లోనే ఉంది. మార్కెట్ ఎక్కువగా గమనించే విభాగం అదే. కార్పొరేట్ బాండ్లు, బ్యాంకు రుణ రేట్లు ఈ curve ఆధారంగానే నిర్ణయమవుతాయి. కాబట్టి ఈ calendar ప్రతి రుణగ్రహీతను తాకుతుంది.

రెండో ప్రభావం బ్యాంకింగ్ వ్యవస్థపై. statutory liquidity ratio కోసం బ్యాంకులు ప్రభుత్వ సెక్యూరిటీలను ఉంచుతాయి. అందుకే స్థిరమైన, ముందే తెలిసిన సరఫరా వాటి ప్రణాళికకు ముఖ్యం. బీమా సంస్థలు, పెన్షన్ నిధులు దీర్ఘకాలిక బాండ్లను కొంటాయి. అందుకే 30, 40, 50 ఏళ్ల tenors కు కొనుగోలుదారులు దొరుకుతారు.

మూడో ప్రభావం అభివృద్ధిపై. 30-year Sovereign Green Bonds రుణాన్ని వాతావరణ సంబంధిత వ్యయంతో ముడిపెడతాయి. non-competitive bidding కింద ప్రతి issue లో 5 శాతం రిటైల్ పెట్టుబడిదారులకు కేటాయిస్తారు. దీనివల్ల పెట్టుబడిదారుల పరిధి సంస్థలకే పరిమితం కాదు.

ప్రమాదాలూ ఉన్నాయి. ప్రభుత్వ రుణం ఎక్కువైతే ప్రైవేటు పెట్టుబడి crowd out కావచ్చు. దీర్ఘకాలిక profile వల్ల ఈనాటి రేట్లు దశాబ్దాల పాటు స్థిరపడతాయి. కాబట్టి నిజమైన రుణాన్ని Rs 15,99,506 కోట్ల లోపలే ఉంచాలి. maturities ను ఒక్కసారిగా కాకుండా క్రమంగా పొడిగించాలి.

⚠️ Examiner Trap

Trap 1: H2 రుణ గణాంకాన్ని, ఏడాది మొత్తం గణాంకాన్ని విద్యార్థులు కలిపేస్తారు. సరైన విషయం ఏమిటంటే, Rs 7,86,000 కోట్లు రెండో అర్ధభాగ మొత్తం; Rs 15,99,506 కోట్లు dated securities ద్వారా ఏడాది మొత్తం అంచనా.
Trap 2: Treasury Bills కు కూడా dated securities లాగే coupon ఉంటుందని చాలామంది తప్పుగా అనుకుంటారు. వాస్తవం ఏమిటంటే, Treasury Bills zero-coupon సాధనాలు. వీటిని 91, 182, 364 రోజుల కాలపరిమితుల్లో తక్కువ ధరకు జారీ చేస్తారు.
Trap 3: Ways and Means Advances fiscal deficit ను భర్తీ చేసే మార్గం కాదని చాలామంది గమనించరు. ఇవి నగదు సమయ అంతరాల కోసమేనని, H2 FY 2026-27 కి వీటి పరిమితి Rs 50,000 కోట్లని గుర్తుంచుకోండి.

H2 FY 2026-27 ప్రభుత్వ రుణ ప్రణాళిక: dated securities ద్వారా Rs 7.86 లక్షల కోట్లు

What Happened

When & Where

Who Is Involved

Ministry of Finance — రుణ పరిమాణాన్ని నిర్ణయించి calendar ను విడుదల చేస్తుంది.
Department of Economic Affairs — బడ్జెట్, మార్కెట్ రుణ విధానాన్ని చూసే శాఖ ఇదే.
Reserve Bank of India — ప్రభుత్వానికి debt manager గా పనిచేసి auctions నిర్వహిస్తుంది.
Primary Dealers — ప్రతి auction లో బిడ్ వేయాల్సిన, issues ను underwrite చేయాల్సిన మధ్యవర్తులు.
బ్యాంకులు, బీమా సంస్థలు, పెన్షన్ నిధులు — ప్రభుత్వ సెక్యూరిటీలను ఎక్కువగా కొనే సంస్థలు ఇవే.
రిటైల్ పెట్టుబడిదారులు — non-competitive bidding facility ద్వారా వీరికి ప్రతి issue లో 5 శాతం కేటాయిస్తారు.

How It Works

బడ్జెట్ ద్వారా fiscal deficit ను నిర్ణయిస్తారు. ఆదాయానికి, వ్యయానికి మధ్య అంతరాన్ని ప్రధానంగా dated securities జారీ ద్వారా భర్తీ చేస్తారు. అందుకే బడ్జెట్ లెక్కల నుంచే రుణ calendar వస్తుంది.
మొత్తాన్ని ఏడాదిలో రెండు అర్ధభాగాలుగా విడగొడతారు. రెండో అర్ధభాగ గణాంకాన్ని సెప్టెంబర్‌లో ప్రకటిస్తారు. దీనివల్ల మార్కెట్ ముందుగానే ప్రణాళిక వేసుకోగలుగుతుంది.
ఈ మొత్తాన్ని 23 వారపు auctions లో, ఎనిమిది maturity buckets లో పంచుతారు. దీనివల్ల ఏ ఒక్క వారంలోనూ, ఏ ఒక్క tenor లోనూ పెద్ద సరఫరా షాక్ రాదు.
30, 40, 50 ఏళ్ల దీర్ఘకాలిక tenors వాడతారు. దీనివల్ల రుణం సగటు కాలపరిమితి పెరుగుతుంది. ఏ ఒక్క ఏడాదిలోనూ పెద్ద మొత్తాన్ని తిరిగి తీర్చాల్సిన ప్రమాదం తగ్గుతుంది.
ఒక్కో security కి Rs 2,000 కోట్ల వరకు greenshoe option ఉంటుంది. డిమాండ్ ఎక్కువగా ఉంటే ప్రభుత్వం అదనపు subscription ను ఉంచుకోవచ్చు. కొత్త issue ప్రకటించాల్సిన అవసరం ఉండదు.
ప్రతి నెల మూడో సోమవారం switch, buyback auctions జరుగుతాయి. త్వరలో మెచ్యూర్ అయ్యే బాండ్లను దీర్ఘకాలిక బాండ్లతో మార్చుకోవచ్చు. దీనివల్ల చెల్లింపుల భారం సమానంగా పంపిణీ అవుతుంది.
రిజర్వ్ బ్యాంక్ నుంచి Ways and Means Advances తీసుకోవచ్చు. ఈ అర్ధభాగానికి దాని పరిమితి Rs 50,000 కోట్లు. ఇది ఆదాయ, చెల్లింపుల మధ్య తాత్కాలిక అంతరాన్ని మాత్రమే పూడుస్తుంది. ఇది deficit financing కాదు.

Why It Matters

ద్రవ్య కోణం: ఏడాది మొత్తం అంచనా Rs 15,99,506 కోట్లు. ఇది బడ్జెట్ అంచనా Rs 17,20,000 కోట్ల కంటే తక్కువ. అంటే మార్కెట్‌పై భారం అనుకున్నదాని కంటే తక్కువగా ఉంటుంది.
మానిటరీ కోణం: ప్రభుత్వ రుణ పరిమాణం, tenor మిశ్రమం బాండ్ yields ను ప్రభావితం చేస్తాయి. అవి ఆర్థిక వ్యవస్థలో రుణ రేట్లపై ప్రభావం చూపుతాయి.
బ్యాంకింగ్ కోణం: statutory liquidity ratio ను తీర్చడానికి బ్యాంకులు ప్రధానంగా ప్రభుత్వ సెక్యూరిటీలనే వాడతాయి. అందుకే ఈ calendar బ్యాంకుల బ్యాలెన్స్ షీట్లకు ముఖ్యం.
పర్యావరణ కోణం: 30-year Sovereign Green Bonds చేర్చడం వల్ల రుణ జారీ వాతావరణ సంబంధిత వ్యయంతో ముడిపడుతుంది.

Historical Background

Previous Related Events

2023 జనవరిలో భారత్ తొలి Sovereign Green Bonds ను జారీ చేసింది. ఇప్పుడు H2 FY 2026-27 calendar లో కనిపించే సాధనం అదే.
రిజర్వ్ బ్యాంక్ 2021లో Retail Direct పథకాన్ని ప్రారంభించింది. దీనివల్ల వ్యక్తిగత పెట్టుబడిదారులు gilt ఖాతా తెరిచి ప్రభుత్వ సెక్యూరిటీలను నేరుగా కొనవచ్చు.
అర్ధసంవత్సర issuance calendar ప్రచురించే పద్ధతి చాలా ఏళ్లుగా కొనసాగుతోంది. H2 FY 2026-27 calendar కూడా అదే పద్ధతిని కొనసాగిస్తోంది.

Static GK Connection

Dated securities: ఇవి దీర్ఘకాలిక ప్రభుత్వ బాండ్లు. వీటికి fixed లేదా floating coupon ఉంటుంది. కాలపరిమితి ఒక సంవత్సరం కంటే ఎక్కువ. వీటిని ప్రభుత్వం తరఫున రిజర్వ్ బ్యాంక్ జారీ చేస్తుంది.
Treasury Bills: ఇవి స్వల్పకాలిక సాధనాలు. ముఖ విలువ కంటే తక్కువ ధరకు జారీ చేసి, ముఖ విలువకు తిరిగి చెల్లిస్తారు. కాలపరిమితులు 91, 182, 364 రోజులు. వీటికి coupon ఉండదు.
Ways and Means Advances: ఇవి రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఇచ్చే తాత్కాలిక అడ్వాన్సులు. నగదు రాక, చెల్లింపుల మధ్య సమయ అంతరాన్ని పూడ్చడానికే వీటిని వాడతారు. వీటికి ముందుగానే ప్రకటించిన పరిమితి ఉంటుంది.
Statutory Liquidity Ratio: బ్యాంకు net demand and time liabilities లో ఎంత భాగాన్ని ఆమోదిత ఆస్తుల్లో ఉంచాలో ఇది చెబుతుంది. ఆ ఆస్తుల్లో ఎక్కువ భాగం ప్రభుత్వ సెక్యూరిటీలే.
Greenshoe option: ప్రకటించిన మొత్తం కంటే ఎక్కువ subscription ను స్వీకరించే వెసులుబాటు ఇది. ఇక్కడ ఒక్కో security కి Rs 2,000 కోట్ల వరకు వాడవచ్చు.

India & World Comparison

Future Impact

Rs 7,86,000 కోట్ల ప్రణాళికకు వ్యతిరేకంగా నిజమైన రుణ సమీకరణను 2027 మార్చి 31 వరకు auction వారీగా గమనిస్తారు.
2027 జనవరి నుంచి మార్చి త్రైమాసికానికి Treasury Bill calendar ను తర్వాత విడిగా విడుదల చేస్తారు.
2026 అక్టోబర్ నుంచి 2027 మార్చి మధ్య బాండ్ yields tenor మిశ్రమానికి స్పందిస్తాయి. 10-year bucket లో 26.3 శాతం కేంద్రీకరణ ఇందులో కీలకం.
30-year tenor లో Sovereign Green Bond జారీ భవిష్యత్ green రుణానికి ధర ప్రమాణాన్ని నిర్ణయిస్తుంది.

🔑 Key Points for Revision

H2 FY 2026-27 రుణ ప్రణాళికను ఆర్థిక మంత్రిత్వ శాఖ 2026 సెప్టెంబర్ 25న ప్రకటించింది.
FY 2026-27 రెండో అర్ధభాగంలో dated securities ద్వారా Rs 7,86,000 కోట్లు సమీకరిస్తారు.
ఈ ప్రణాళికను రిజర్వ్ బ్యాంక్‌తో సంప్రదించి ఖరారు చేశారు.
ఏడాది మొత్తం gross రుణం Rs 15,99,506 కోట్లుగా ఉంటుందని అంచనా.
FY 2026-27 బడ్జెట్ అంచనా Rs 17,20,000 కోట్లు.
H2 మొత్తాన్ని ఎనిమిది maturity buckets లో 23 వారపు auctions ద్వారా సమీకరిస్తారు.
10-year bucket వాటా అత్యధికం, 26.3 శాతం.
15-year bucket వాటా 17.6 శాతం, ఇది రెండో స్థానం.
3-year bucket వాటా అత్యల్పం, 6.9 శాతం.
30-year maturity ఉన్న Sovereign Green Bonds calendar లో భాగం.
ఒక్కో security కి Rs 2,000 కోట్ల వరకు greenshoe option వర్తిస్తుంది.
non-competitive bidding కింద ప్రతి issue లో 5 శాతం రిటైల్ పెట్టుబడిదారులకు కేటాయిస్తారు.
ప్రతి నెల మూడో సోమవారం switch, buyback auctions జరుగుతాయి.
2026 అక్టోబర్ నుంచి డిసెంబర్ త్రైమాసికంలో ప్రతి వారం Rs 23,000 కోట్ల Treasury Bills auction చేస్తారు.
H2 FY 2026-27 కి Ways and Means Advances పరిమితి Rs 50,000 కోట్లు.

🧠 Concept Link (Static GK Deep Dive)

Core Concept: ప్రభుత్వ మార్కెట్ రుణం, Public Debt Management

Definition: dated securities, Treasury Bills జారీ ద్వారా ప్రభుత్వం ఆర్థిక మార్కెట్ నుంచి నిధులు సమీకరించడమే market borrowing.
Constitutional / Legal Basis: ప్రభుత్వ సెక్యూరిటీల జారీ, బదిలీని Government Securities Act, 2006 నియంత్రిస్తుంది. ద్రవ్య క్రమశిక్షణ చట్రాన్ని Fiscal Responsibility and Budget Management Act, 2003 నిర్దేశిస్తుంది.
Scientific / Economic Principle: దీని ఆధారం deficit financing. ఆదాయానికి, వ్యయానికి మధ్య అంతరాన్ని ప్రభుత్వం భవిష్యత్ ఆదాయంపై అప్పు తీసుకుని పూడుస్తుంది. డబ్బు ముద్రించి కాదు.
Link to this event: H2 FY 2026-27 ప్రణాళిక Rs 7,86,000 కోట్లు సరిగ్గా అలాంటి రుణ కార్యక్రమమే. దీన్ని 23 వారపు auctions లో పంచారు.
Origin & History: 1990ల ఆర్థిక రంగ సంస్కరణల్లో భాగంగా ప్రభుత్వ రుణానికి auction పద్ధతి వచ్చింది.
Key milestone 1: లోటుపై చట్టపరమైన పరిమితుల కోసం 2003లో Fiscal Responsibility and Budget Management Act తెచ్చారు.
Key milestone 2: Government Securities Act, 2006 పాత Public Debt Act, 1944 స్థానంలో వచ్చింది.
Related Acts / Schemes / Treaties: Reserve Bank of India Act, 1934; 2021లో ప్రారంభించిన Retail Direct పథకం; Sovereign Green Bond చట్రం.
Nodal Ministry / Body: విధానాన్ని ఆర్థిక మంత్రిత్వ శాఖలోని Department of Economic Affairs నిర్ణయిస్తుంది. auctions ను debt manager గా రిజర్వ్ బ్యాంక్ నిర్వహిస్తుంది.
India-specific relevance: statutory liquidity ratio, బీమా, పెన్షన్ పోర్ట్‌ఫోలియోలు, benchmark yield curve అన్నీ ప్రభుత్వ సెక్యూరిటీలపైనే ఆధారపడతాయి.
Global comparison: పెద్ద sovereign issuers చాలామంది indicative calendars ప్రచురిస్తారు. భారత ప్రత్యేకత 40, 50 ఏళ్ల అతి దీర్ఘకాలిక జారీ.
Data point: H2 FY 2026-27 issuance లో 10-year maturity bucket వాటా 26.3 శాతం.
Common exam angle: auctions ఎవరు నిర్వహిస్తారు, Treasury Bills కాలపరిమితులు ఏవి, Ways and Means Advances కు market borrowing కు తేడా ఏమిటి అని అడుగుతారు.
Easy memory hook: "bills కు 91, 182, 364 రోజులు; bonds కు ఒక ఏడాది కంటే ఎక్కువ."

❓ Practice MCQs

A) Rs 5,60,000 కోట్లు

B) Rs 11,20,000 కోట్లు

C) Rs 7,86,000 కోట్లు

D) Rs 15,99,506 కోట్లు

Answer: C

Explanation: Rs 7,86,000 కోట్లు H2 గణాంకం; Rs 15,99,506 కోట్లు ఏడాది మొత్తం అంచనా.

Q2. భారత్‌లో ప్రభుత్వ dated securities auctions ను ఏ సంస్థ నిర్వహిస్తుంది? [Easy]

A) Securities and Exchange Board of India

B) Reserve Bank of India

C) National Stock Exchange

D) Department of Financial Services

Answer: B

Q3. H2 FY 2026-27 dated securities issuance లో ఏ maturity bucket వాటా అత్యధికం? [Moderate]

A) 5-year

B) 10-year

C) 15-year

D) 30-year

Answer: B

Explanation: 10-year bucket వాటా 26.3 శాతం; 15-year bucket వాటా 17.6 శాతం.

Q4. FY 2026-27 రెండో అర్ధభాగానికి Ways and Means Advances పరిమితి ఎంత? [Moderate]

A) Rs 20,000 కోట్లు

B) Rs 35,000 కోట్లు

C) Rs 50,000 కోట్లు

D) Rs 75,000 కోట్లు

Answer: C

Q5. H2 FY 2026-27 dated securities రుణాన్ని ఎన్ని వారపు auctions లో పూర్తి చేస్తారు? [Moderate]

A) 13

B) 18

C) 23

D) 26

Answer: C

Explanation: Rs 7,86,000 కోట్లను ఎనిమిది maturity buckets లో 23 వారపు auctions ద్వారా సమీకరిస్తారు.

Q6. భారత్‌లో Treasury Bills గురించి కింది వాటిలో ఏది సరైనది? [Tricky]

A) వీటిని 91, 182, 364 రోజుల కాలపరిమితుల్లో జారీ చేస్తారు; వీటికి coupon ఉండదు

B) వీటిని 1, 3, 5 ఏళ్ల కాలపరిమితుల్లో జారీ చేస్తారు; వీటికి fixed coupon ఉంటుంది

C) వీటిని విదేశీ సంస్థాగత పెట్టుబడిదారులకు మాత్రమే జారీ చేస్తారు

D) రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు తమ లోటును పూడ్చడానికి వీటిని జారీ చేస్తాయి

Answer: A

Q7. ఒక్కో security కి Rs 2,000 కోట్ల వరకు ఉండే greenshoe option ఉద్దేశం ఏమిటి? [Tricky]

A) డిమాండ్ తక్కువగా ఉంటే auction ను రద్దు చేసుకోవడం

B) డిమాండ్ ఎక్కువగా ఉంటే ప్రకటించిన మొత్తం కంటే ఎక్కువ subscription ను ఉంచుకోవడం

C) అమ్ముడుపోని భాగాన్ని రిజర్వ్ బ్యాంక్ తప్పనిసరిగా కొనేలా చేయడం

D) issue లో కొంత భాగాన్ని green ప్రాజెక్టులకే కేటాయించడం

Answer: B

Q8. Ways and Means Advances కు market borrowing కు తేడాను కింది వాటిలో ఏది సరిగ్గా చెబుతుంది? [Tricky]

A) Ways and Means Advances దీర్ఘకాలిక రుణాలు; fiscal deficit ను వీటితో భర్తీ చేస్తారు

B) Ways and Means Advances ను అందరికీ తెరిచిన వారపు auctions ద్వారా సమీకరిస్తారు

Answer: D

📜 Previous Year Question Style (PYQ)

PYQ 1:

A) Fiscal Responsibility and Budget Management Act, 2003

B) Securities Contracts (Regulation) Act, 1956

C) Government Securities Act, 2006

D) Banking Regulation Act, 1949

Answer: C

Explanation: Government Securities Act, 2006 పాత Public Debt Act, 1944 స్థానంలో వచ్చి చట్రాన్ని ఆధునీకరించింది.

PYQ 2:

H2 FY 2026-27 రుణ ప్రణాళిక గురించి కింది వాక్యాలను పరిశీలించండి:

ఏడాది రెండో అర్ధభాగంలో dated securities ద్వారా ప్రభుత్వం Rs 7,86,000 కోట్లు సమీకరిస్తుంది.
30-year maturity ఉన్న Sovereign Green Bonds issuance calendar లో భాగం.
ఏడాది మొత్తం gross రుణం బడ్జెట్ అంచనా Rs 17,20,000 కోట్లను మించుతుందని ఇప్పుడు అంచనా.

పైవాటిలో ఏవి సరైనవి?

A) 1 మాత్రమే

B) 1, 2 మాత్రమే

C) 2, 3 మాత్రమే

D) పైవన్నీ

Answer: B

PYQ 3:

Assertion (A): ప్రభుత్వం తన రుణాన్ని 23 వారపు auctions లో, ఎనిమిది maturity buckets లో పంచుతుంది.

Reason (R): ఒకే వారంలో లేదా ఒకే tenor లో పెద్ద issue పెడితే yields బాగా పెరుగుతాయి.

A) A, R రెండూ సరైనవి; A కు R సరైన వివరణ

B) A, R రెండూ సరైనవి; కానీ A కు R సరైన వివరణ కాదు

C) A సరైనది, R తప్పు

D) A తప్పు, R సరైనది

Answer: A

✍️ Mains Answer Pointers

⚠️ Examiner Trap

Trap 1: H2 రుణ గణాంకాన్ని, ఏడాది మొత్తం గణాంకాన్ని విద్యార్థులు కలిపేస్తారు. సరైన విషయం ఏమిటంటే, Rs 7,86,000 కోట్లు రెండో అర్ధభాగ మొత్తం; Rs 15,99,506 కోట్లు dated securities ద్వారా ఏడాది మొత్తం అంచనా.
Trap 2: Treasury Bills కు కూడా dated securities లాగే coupon ఉంటుందని చాలామంది తప్పుగా అనుకుంటారు. వాస్తవం ఏమిటంటే, Treasury Bills zero-coupon సాధనాలు. వీటిని 91, 182, 364 రోజుల కాలపరిమితుల్లో తక్కువ ధరకు జారీ చేస్తారు.
Trap 3: Ways and Means Advances fiscal deficit ను భర్తీ చేసే మార్గం కాదని చాలామంది గమనించరు. ఇవి నగదు సమయ అంతరాల కోసమేనని, H2 FY 2026-27 కి వీటి పరిమితి Rs 50,000 కోట్లని గుర్తుంచుకోండి.