PRAHAAR ఉగ్రవాద నిరోధ వ్యూహం ఆవిష్కరణ, Extradition Portal ప్రారంభం

కేంద్ర హోం మంత్రి, సహకార మంత్రి అమిత్ షా 28 సెప్టెంబర్ 2026న న్యూఢిల్లీలో 'PRAHAAR – CT Policy and Strategy' సమావేశాన్ని ప్రారంభించారు. అదే వేదికపై కొత్త Extradition Portalను ఆవిష్కరించారు. ఈ సమావేశాన్ని కేంద్ర హోం మంత్రిత్వ శాఖ నిర్వహించింది. ఏడు స్తంభాలపై నిలిచిన ఉగ్రవాద నిరోధ చట్రాన్ని ఇక్కడ వివరించారు. ఈ వ్యూహాన్ని రాబోయే పది సంవత్సరాలకు సంస్థాగతం చేయాలని షా కోరారు. ప్రతి స్థాయిలో స్వయంచాలక స్పందన ఉండాలని చెప్పారు. 2019 నుంచి 2026 మధ్య 36 దేశాల నుంచి 288 మంది పరారీ నేరస్థులను తీసుకొచ్చారు.

What Happened

కేంద్ర హోం మంత్రి, సహకార మంత్రి అమిత్ షా 28 సెప్టెంబర్ 2026న న్యూఢిల్లీలో 'PRAHAAR – CT Policy and Strategy' సమావేశాన్ని ప్రారంభించారు. విదేశాల్లో ఉన్న పరారీ నేరస్థులను వేగంగా తీసుకురావడానికి కొత్త Extradition Portalను ఆవిష్కరించారు. PRAHAAR చట్రం ఏడు స్తంభాలను ఆయన వివరించారు. ఈ వ్యూహాన్ని రాబోయే పది సంవత్సరాలకు సంస్థాగతం చేయాలని కోరారు. పోలీస్ స్టేషన్ స్థాయి వరకు స్వయంచాలక ఉగ్రవాద నిరోధ స్పందన ఉండాలని చెప్పారు.

When & Where

ఈ సమావేశం 28 సెప్టెంబర్ 2026న న్యూఢిల్లీలో జరిగింది. కేంద్ర హోం మంత్రిత్వ శాఖ, కేంద్ర భద్రతా సంస్థలు అక్కడే ఉన్నాయి. రాజధానిలో నిర్వహించడం వల్ల రాష్ట్రాల పోలీసు అధిపతులు, కేంద్ర దళాల అధిపతులు, దౌత్య అధికారులు ఒకే చోట చేరారు. జాతీయ చట్రానికి ఇదే అవసరం. భారత్‌లో ఉగ్రవాద నిరోధానికి కేంద్ర సంస్థలు, రాష్ట్ర పోలీసులు కలిసి పనిచేయాలి. అందుకే ఈ వేదిక ముఖ్యం.

Who Is Involved

అమిత్ షా — కేంద్ర హోం మంత్రి, సహకార మంత్రి. ఈ సమావేశాన్ని ప్రారంభించి Extradition Portalను ఆవిష్కరించారు.
Ministry of Home Affairs — ఈ సమావేశాన్ని నిర్వహించింది. PRAHAAR చట్రం, కొత్త పోర్టల్ బాధ్యత దీనిదే.
కేంద్ర హోం కార్యదర్శి, విదేశాంగ కార్యదర్శి — ఇద్దరూ హాజరయ్యారు. అప్పగింత పనికి పోలీసు చర్యతో పాటు దౌత్య చర్య కూడా కావాలని ఇది చూపుతుంది.
Central Armed Police Force (కేంద్ర సాయుధ పోలీసు దళాలు) అధిపతులు — అంతర్గత భద్రత విధుల్లో ఉన్న కేంద్ర దళాల తరఫున హాజరయ్యారు.
15 రాష్ట్రాల డీజీపీలు, ఉగ్రవాద నిరోధక దళాల అధిపతులు — ఈ చట్రాన్ని క్షేత్రస్థాయిలో అమలు చేసేవారు వీరే.

How It Works

ఏడు స్తంభాల చట్రం. PRAHAAR ఉగ్రవాద నిరోధ పనిని ఏడు స్తంభాల కింద పంచుతుంది. నిరోధం, స్పందన, అంతర్గత సామర్థ్యాల సమీకరణ, మానవ హక్కులు, ఉగ్రవాదానికి దారితీసే పరిస్థితుల తగ్గింపు, అంతర్జాతీయ ప్రయత్నాల సమన్వయం, కోలుకోవడం–నిలదొక్కుకోవడం అనేవి ఆ స్తంభాలు. ప్రతి స్తంభానికి ఒక పని కేటాయిస్తారు. అందువల్ల నిఘా, పోలీసింగ్, పునరావాసం, దౌత్యం వేరువేరుగా పనిచేస్తాయి.
పోలీస్ స్టేషన్ వరకు స్వయంచాలక స్పందన. ఉగ్రవాద సమాచారం వచ్చిన వెంటనే ప్రతి స్థాయిలో నిర్ణీత స్పందన మొదలవ్వాలి. పైనుంచి ఆదేశం కింది వరకు దిగే వరకు ఆగకూడదు. దీనితో సమాచారం, చర్య మధ్య ఆలస్యం తగ్గుతుంది.
పది సంవత్సరాల కాలపరిధి. ఈ వ్యూహాన్ని పది సంవత్సరాలకు సంస్థాగతం చేస్తే ప్రభుత్వాలు, అధికారులు మారినా అది కొనసాగుతుంది. సామర్థ్య నిర్మాణం మళ్లీ మొదటి నుంచి మొదలు పెట్టాల్సిన పని ఉండదు.
Extradition Portal. అప్పగింత అభ్యర్థనను మొదలు నుంచి నేరస్థుడు తిరిగి వచ్చే వరకు ఒకే వేదికపై గమనిస్తారు. అందువల్ల పోలీసులు, కోర్టులు, విదేశాంగ శాఖ మధ్య కేసులు ఆగిపోవు.
Unlawful Activities (Prevention) Act కింద ప్రకటన. Shahzad Bhatti వంటి నెట్‌వర్క్‌ను ఈ చట్టం కింద ఉగ్రవాద సంస్థగా ప్రకటిస్తే దాని నిధులు, ఆస్తులపై చర్య తీసుకోవచ్చు. సభ్యత్వమే నేరం అవుతుంది.
అంతర్జాతీయ సమన్వయం. ఒప్పంద భాగస్వామి దేశం సహకరిస్తేనే అప్పగింత జరుగుతుంది. అందుకే ఒక స్తంభం పూర్తిగా అంతర్జాతీయ సమన్వయానికే కేటాయించారు.

Why It Matters

చట్టపరం: Unlawful Activities (Prevention) Act కింద ఒక నెట్‌వర్క్‌ను ప్రకటిస్తే దర్యాప్తు అధికారాలు మారుతాయి. వ్యక్తులపైనే కాదు, సంస్థపైనే చర్య తీసుకోవచ్చు.
విధానం: ఏడు స్తంభాలతో రాసిన చట్రం కేంద్ర, రాష్ట్ర సంస్థలకు ఒకే భాష ఇస్తుంది. ఉమ్మడి ఆపరేషన్లకు ఇదే మొదటి షరతు.
రాజ్యాంగం: పోలీసు, శాంతిభద్రతలు రాష్ట్ర జాబితాలో ఉన్నాయి. జాతీయ భద్రత కేంద్రం చూస్తుంది. అందుకే జాతీయ ఉగ్రవాద నిరోధ వ్యూహం సహకార సమాఖ్య పద్ధతిలోనే నడవాలి.
దౌత్యం: 2019 నుంచి 2026 మధ్య 36 దేశాల నుంచి 288 మందిని తెచ్చారు. అంటే అప్పగింత ఇప్పుడు భారత విదేశాంగ పనిలో పెద్ద భాగం అయింది.

Historical Background

భారత ఉగ్రవాద నిరోధ వ్యవస్థను అంతస్తుల్లా కట్టారు. సంస్థలను నిషేధించడానికి, ఉగ్రవాద చర్యలపై విచారణకు Unlawful Activities (Prevention) Act, 1967 చట్టబద్ధ ఆధారం ఇస్తుంది. National Investigation Agency Act, 2008 కింద ఉగ్రవాద కేసుల కోసం ప్రత్యేక కేంద్ర సంస్థను ఏర్పాటు చేశారు. Extradition Act, 1962 అప్పగింత విధానాన్ని నిర్దేశిస్తుంది. 7 జనవరి 2025న న్యూఢిల్లీ భారత్ మండపంలో అమిత్ షా BHARATPOL పోర్టల్‌ను ప్రారంభించారు. దీన్ని Central Bureau of Investigation తయారు చేసింది. Red Noticeలతో సహా INTERPOL అభ్యర్థనలకు ఇది ఒకే వేదిక అయింది. ఉత్తరాలు, ఈమెయిళ్లు, ఫ్యాక్సుల స్థానంలో ఇది వచ్చింది. 2026 Extradition Portal అదే డిజిటల్ పద్ధతిని అప్పగింత ప్రక్రియకూ విస్తరించింది.

Previous Related Events

7 జనవరి 2025, న్యూఢిల్లీ: Central Bureau of Investigation తయారు చేసిన BHARATPOL పోర్టల్‌ను అమిత్ షా ప్రారంభించారు. Red Noticeల జారీతో సహా అన్ని INTERPOL అభ్యర్థనలు ఇందులోకి వచ్చాయి.
అక్టోబర్ 2025, న్యూఢిల్లీ: 'Extradition of Fugitives: Challenges and Strategies' సమావేశాన్ని Central Bureau of Investigation నిర్వహించింది. ఆ సంవత్సరం జనవరి నుంచి సెప్టెంబర్ మధ్య 190కి మించిన Red Corner Noticeలు జారీ అయ్యాయని తెలిపారు. ఆ సంస్థ చరిత్రలో ఇదే ఎక్కువ.
2019 నుంచి 2026: ఈ కాలంలో 36 దేశాల నుంచి 288 మంది పరారీ నేరస్థులను తెచ్చారు. ఈ రికార్డును మెరుగుపరచడమే కొత్త పోర్టల్ లక్ష్యం.

Static GK Connection

Unlawful Activities (Prevention) Act, 1967: భారత ప్రధాన ఉగ్రవాద నిరోధ చట్టం ఇది. ఒక సంస్థను చట్టవిరుద్ధమైనదిగా లేదా ఉగ్రవాద సంస్థగా ప్రకటించే అధికారం కేంద్ర ప్రభుత్వానికి ఇస్తుంది. వ్యక్తులను ఉగ్రవాదులుగా ప్రకటించే అధికారం కూడా ఇస్తుంది.
National Investigation Agency: National Investigation Agency Act, 2008 కింద ఏర్పాటైన కేంద్ర సంస్థ ఇది. రాష్ట్రాల హద్దులు దాటిన ఉగ్రవాద కేసులను, ఇతర నిర్దేశిత నేరాలను ఇది దర్యాప్తు చేస్తుంది.
INTERPOL, Red Notice: సభ్య దేశాలు నేర సమాచారం పంచుకునే అంతర్జాతీయ పోలీసు సంస్థ INTERPOL. Red Notice అంటే అప్పగింత పెండింగ్‌లో ఉన్న వ్యక్తిని కనిపెట్టి తాత్కాలికంగా అరెస్టు చేయమని కోరే అభ్యర్థన. ఇది అంతర్జాతీయ అరెస్టు వారెంట్ కాదు.
Extradition Act, 1962: భారత్ అప్పగింత అభ్యర్థనలను పంపడానికి, స్వీకరించడానికి ఈ చట్టమే ఆధారం. దీనితో పాటు ద్వైపాక్షిక అప్పగింత ఒప్పందం కూడా పనిచేస్తుంది.
పోలీసు రాష్ట్ర జాబితా అంశం: రాజ్యాంగ శాసన అధికార విభజన ప్రకారం శాంతిభద్రతలు, పోలీసు రాష్ట్రాలకే చెందుతాయి. అందుకే కేంద్రం నేరుగా ఆదేశించకుండా సమావేశాలు, చట్రాల ద్వారా పనిచేస్తుంది.

India & World Comparison

2019 నుంచి 2026 మధ్య 36 దేశాల నుంచి భారత్ 288 మంది పరారీ నేరస్థులను తెచ్చింది. భారత అప్పగింత ఒప్పంద నెట్‌వర్క్ విస్తృతి, INTERPOL మార్గాల వినియోగం ఈ సంఖ్యలో కనిపిస్తాయి. నిర్దేశిత స్తంభాలతో ఒకే జాతీయ చట్రాన్ని రాసుకునే పద్ధతిని బ్రిటన్ వంటి దేశాలూ అనుసరిస్తున్నాయి. అవి కూడా తమ ఉగ్రవాద నిరోధ పనిని కొన్ని పేరున్న విభాగాల కింద పంచుతాయి. భారత్ ప్రత్యేకత సమాఖ్య స్వరూపంలో ఉంది. వ్యూహాన్ని కేంద్రం రాస్తుంది, అమలు రాష్ట్ర పోలీసులు చేస్తారు. ఏక కేంద్ర దేశాలకు ఈ సమస్య ఉండదు.

Future Impact

రాబోయే పది సంవత్సరాల్లో: PRAHAAR వ్యూహాన్ని సంస్థాగతం చేస్తారు. సామర్థ్య నిర్మాణాన్ని ఏటికేడు కాకుండా ఆ కాలపరిధిలో ప్రణాళిక వేస్తారు.
వెంటనే: Extradition Portal అభ్యర్థనలను గమనించడం మొదలుపెడుతుంది. 2019–2026 మధ్య నమోదైన 288 మంది రికార్డు కంటే వేగం పెరిగిందా లేదా అనేదే దీని ఫలితం చూపుతుంది.
కార్యనిర్వహణలో: స్వయంచాలక స్పందన ప్రతి పోలీస్ స్టేషన్ వరకు చేరాలి. దీనికి 15 రాష్ట్రాలలో, అటుపైనా శిక్షణ, పరికరాలు కావాలి.
చట్టపరంగా: Shahzad Bhatti వంటి నెట్‌వర్క్‌లను గుర్తిస్తూ Unlawful Activities (Prevention) Act కింద మరిన్ని ప్రకటనలు రావచ్చు.

🔑 Key Points for Revision

28 సెప్టెంబర్ 2026న న్యూఢిల్లీలో 'PRAHAAR – CT Policy and Strategy' సమావేశాన్ని అమిత్ షా ప్రారంభించారు.
ఆయన కేంద్ర హోం మంత్రి, సహకార మంత్రి.
ఈ సమావేశాన్ని కేంద్ర హోం మంత్రిత్వ శాఖ నిర్వహించింది.
ఇదే సమావేశంలో అమిత్ షా కొత్త Extradition Portalను ప్రారంభించారు.
PRAHAAR ఏడు స్తంభాలపై నిలిచి ఉంది.
ఆ స్తంభాల్లో Prevention, Response, Aggregating Internal Capacities, Human Rights ఉన్నాయి.
మిగిలినవి Attenuating Conditions for Terrorism, Aligning International Efforts, Recovery and Resilience.
ఈ వ్యూహాన్ని రాబోయే పది సంవత్సరాలకు సంస్థాగతం చేయాలని షా కోరారు.
ప్రతి స్థాయిలో స్వయంచాలక ఉగ్రవాద నిరోధ స్పందన ఉండాలని ఆయన కోరారు.
2019 నుంచి 2026 మధ్య 36 దేశాల నుంచి 288 మంది పరారీ నేరస్థులను తెచ్చారు.
Shahzad Bhatti నెట్‌వర్క్‌కు చెందిన 40కి మించిన మాడ్యూళ్లను కూల్చారు.
ఈ చర్యలతో 15 రాష్ట్రాల్లో 100కి మించిన ఎఫ్ఐఆర్‌లు, 350 అరెస్టులు జరిగాయి.
Unlawful Activities (Prevention) Act కింద Shahzad Bhatti నెట్‌వర్క్‌ను ఉగ్రవాద సంస్థగా ప్రకటించారు.
Central Bureau of Investigation తయారు చేసిన BHARATPOLను 7 జనవరి 2025న ప్రారంభించారు.
హాజరైనవారిలో కేంద్ర హోం కార్యదర్శి, విదేశాంగ కార్యదర్శి, కేంద్ర సాయుధ దళాల అధిపతులు, 15 రాష్ట్రాల డీజీపీలు ఉన్నారు.

🧠 Concept Link (Static GK Deep Dive)

Core Concept: Extradition and India's Counter-Terrorism Legal Framework

Definition: ఒక దేశంలో నేరం చేసిన వ్యక్తిని విచారణ లేదా శిక్ష కోసం మరొక దేశం అధికారికంగా అప్పగించడమే extradition (నేరస్థుల అప్పగింత).
Legal Basis: భారత్‌లో అప్పగింతను Extradition Act, 1962 నిర్దేశిస్తుంది. దీనితో పాటు సంబంధిత దేశంతో ద్వైపాక్షిక ఒప్పందం లేదా ఏర్పాటు కూడా ఉంటుంది.
Legal Principle: అప్పగింత ఒప్పంద పరస్పరత, ద్వంద్వ నేరత్వం సూత్రాలపై నడుస్తుంది. అంటే ఆ చర్య రెండు దేశాల్లోనూ నేరం అయి ఉండాలి. రాజకీయ నేరాలకు సాధారణంగా మినహాయింపు ఉంటుంది.
Link to this event: 28 సెప్టెంబర్ 2026న ప్రారంభించిన Extradition Portal ఈ అభ్యర్థనల పర్యవేక్షణను డిజిటల్ చేస్తుంది. PRAHAARలోని Aligning International Efforts స్తంభం అదే ఆలోచన విధాన రూపం.
Origin & History: అప్పగింత చట్టం 1962లో వచ్చింది. ఉగ్రవాద ప్రకటనలు ఇచ్చే Unlawful Activities (Prevention) Act 1967 నాటిది.
Key milestone 1: National Investigation Agency Act, 2008 ఉగ్రవాద దర్యాప్తు కోసం ప్రత్యేక కేంద్ర సంస్థను సృష్టించింది.
Key milestone 2: Central Bureau of Investigation తయారు చేసిన BHARATPOL పోర్టల్ 7 జనవరి 2025న ప్రారంభమైంది. Red Noticeలతో సహా INTERPOL అభ్యర్థనలు ఇందులోకి వచ్చాయి.
Related Acts / Bodies: Unlawful Activities (Prevention) Act, 1967; National Investigation Agency Act, 2008; Fugitive Economic Offenders Act, 2018; INTERPOL.
Nodal Ministry / Body: ఉగ్రవాద నిరోధ విధానాన్ని Ministry of Home Affairs రూపొందిస్తుంది. అప్పగింత దౌత్య భాగాన్ని విదేశాంగ శాఖ చూస్తుంది. INTERPOLకు భారత జాతీయ కేంద్ర కార్యాలయం Central Bureau of Investigation.
India-specific relevance: పోలీసు, శాంతిభద్రతలు రాష్ట్ర జాబితా అంశాలు. అందుకే కేంద్రం నేరుగా ఆదేశించకుండా చట్రాలు, ఉమ్మడి వేదికల ద్వారా జాతీయ సామర్థ్యాన్ని పెంచాలి.
Global comparison: INTERPOL ద్వారా జారీ చేసే Red Notice ఒక అభ్యర్థన మాత్రమే. దానికి ఎంత చట్టబద్ధ విలువ ఇవ్వాలో ప్రతి సభ్య దేశం నిర్ణయిస్తుంది. అది అంతర్జాతీయ అరెస్టు వారెంట్ కాదు.
Data point: 2019 నుంచి 2026 మధ్య 36 దేశాల నుంచి 288 మంది పరారీ నేరస్థులను తెచ్చారు.
Common exam angle: ఒక సంస్థను ఉగ్రవాద సంస్థగా ఏ చట్టం కింద ప్రకటిస్తారు, BHARATPOLను ఎవరు తయారు చేశారు, Red Notice అంటే ఏమిటి, PRAHAARకు ఎన్ని స్తంభాలు అని అడుగుతారు.
Easy memory hook: "PRAHAAR — ఏడు స్తంభాలు, పది సంవత్సరాలు, ఒక పోర్టల్."

❓ Practice MCQs

Q1. న్యూఢిల్లీలో 'PRAHAAR – CT Policy and Strategy' సమావేశాన్ని ఎవరు ప్రారంభించారు? [Easy]

A) కేంద్ర హోం మంత్రి అమిత్ షా

B) జాతీయ భద్రతా సలహాదారు

C) Central Bureau of Investigation డైరెక్టర్

D) కేంద్ర విదేశాంగ మంత్రి

Answer: A

Explanation: కేంద్ర హోం మంత్రి, సహకార మంత్రి అమిత్ షా 28 సెప్టెంబర్ 2026న ఈ సమావేశాన్ని ప్రారంభించారు.

Q2. PRAHAAR ఉగ్రవాద నిరోధ చట్రం ఎన్ని స్తంభాలపై నిలిచి ఉంది? [Easy]

A) ఏడు

B) ఐదు

C) ఆరు

D) తొమ్మిది

Answer: A

Explanation: PRAHAAR ఏడు స్తంభాలపై నిలిచి ఉంది. Prevention మొదటిది, Recovery and Resilience చివరిది.

Q3. PRAHAAR సమావేశంలో అమిత్ షా ఏ పోర్టల్‌ను ప్రారంభించారు? [Moderate]

A) BHARATPOL

B) Extradition Portal

C) NATGRID

D) Crime and Criminal Tracking Network and Systems

Answer: B

Explanation: విదేశాల్లోని పరారీ నేరస్థులను వేగంగా తెచ్చేందుకు ఆయన కొత్త Extradition Portalను ప్రారంభించారు.

Q4. 2019 నుంచి 2026 మధ్య భారత్‌కు తెచ్చిన 288 మంది పరారీ నేరస్థులు ఎన్ని దేశాల నుంచి వచ్చారు? [Moderate]

A) 26

B) 36

C) 30

D) 42

Answer: B

Explanation: 2019 నుంచి 2026 మధ్య 36 దేశాల నుంచి 288 మంది పరారీ నేరస్థులను తెచ్చారు.

Q5. Shahzad Bhatti నెట్‌వర్క్‌ను ఏ చట్టం కింద ఉగ్రవాద సంస్థగా ప్రకటించారు? [Moderate]

A) Unlawful Activities (Prevention) Act, 1967

B) Extradition Act, 1962

C) National Investigation Agency Act, 2008

D) Fugitive Economic Offenders Act, 2018

Answer: A

Explanation: Unlawful Activities (Prevention) Act కింద ఆ నెట్‌వర్క్‌ను ఉగ్రవాద సంస్థగా ప్రకటించారు. ఇలా ప్రకటించే అధికారం కేంద్ర ప్రభుత్వానికి ఈ చట్టం ఇస్తుంది.

Q6. PRAHAAR ఏడు స్తంభాల్లో కిందివాటిలో ఏది లేదు? [Tricky]

A) Prevention

B) Human Rights

C) Recovery and Resilience

D) Fiscal Consolidation

Answer: D

Explanation: ఏడు స్తంభాలు — Prevention, Response, Aggregating Internal Capacities, Human Rights, Attenuating Conditions for Terrorism, Aligning International Efforts, Recovery and Resilience.

Q7. జనవరి 2025లో ప్రారంభమైన BHARATPOL పోర్టల్‌ను ఏ సంస్థ తయారు చేసింది? [Tricky]

A) National Investigation Agency

B) Intelligence Bureau

C) Central Bureau of Investigation

D) National Intelligence Grid

Answer: C

Explanation: BHARATPOLను Central Bureau of Investigation తయారు చేసింది. INTERPOL అభ్యర్థనల కోసం దీన్ని 7 జనవరి 2025న ప్రారంభించారు.

Q8. PRAHAAR వ్యూహాన్ని ఎన్ని సంవత్సరాలకు సంస్థాగతం చేయాలని అమిత్ షా కోరారు? [Tricky]

A) మూడు సంవత్సరాలు

B) ఐదు సంవత్సరాలు

C) పది సంవత్సరాలు

D) పదిహేను సంవత్సరాలు

Answer: C

Explanation: రాబోయే పది సంవత్సరాలకు దీన్ని సంస్థాగతం చేయాలని, ప్రతి స్థాయిలో స్వయంచాలక స్పందన ఉండాలని ఆయన కోరారు.

📜 Previous Year Question Style (PYQ)

PYQ 1:

'PRAHAAR – CT Policy and Strategy' సమావేశం ఏ నగరంలో జరిగింది?

A) ముంబై

B) న్యూఢిల్లీ

C) హైదరాబాద్

D) లక్నో

Answer: B

Explanation: ఈ సమావేశం 28 సెప్టెంబర్ 2026న న్యూఢిల్లీలో జరిగింది. కేంద్ర హోం మంత్రిత్వ శాఖ దీన్ని నిర్వహించింది.

PYQ 2:

కింది ప్రకటనలను పరిశీలించండి:

PRAHAAR చట్రం ఏడు స్తంభాల్లో Human Rights కూడా ఉంది.
2019 నుంచి 2026 మధ్య 36 దేశాల నుంచి 288 మంది పరారీ నేరస్థులను భారత్‌కు తెచ్చారు.
BHARATPOL పోర్టల్‌ను National Investigation Agency తయారు చేసింది.

పైవాటిలో ఏ ప్రకటనలు సరైనవి?

A) 1 మాత్రమే

B) 1, 2 మాత్రమే

C) 2, 3 మాత్రమే

D) అన్నీ సరైనవి

Answer: B

Explanation: 1, 2 ప్రకటనలు సరైనవి. 3వ ప్రకటన తప్పు. BHARATPOLను Central Bureau of Investigation తయారు చేసింది.

PYQ 3:

కింది వాటిని సరైన సంస్థ లేదా చట్టంతో జతపరచండి:

BHARATPOL పోర్టల్ — a) Central Bureau of Investigation
Red Notice — b) INTERPOL
Shahzad Bhatti నెట్‌వర్క్ ప్రకటన — c) Unlawful Activities (Prevention) Act, 1967
2026లో ప్రారంభించిన Extradition Portal — d) Ministry of Home Affairs

A) 1-a, 2-b, 3-c, 4-d

B) 1-b, 2-a, 3-d, 4-c

C) 1-c, 2-d, 3-a, 4-b

D) 1-d, 2-c, 3-b, 4-a

Answer: A

Explanation: BHARATPOLను CBI తయారు చేసింది. Red Notice INTERPOL ద్వారా జారీ అవుతుంది. ఆ నెట్‌వర్క్‌ను Unlawful Activities (Prevention) Act కింద నిషేధించారు. Extradition Portalను Ministry of Home Affairs ప్రారంభించింది.

✍️ Mains Answer Pointers

Question 1 (150 words): భారత ఉగ్రవాద నిరోధ స్పందనలో ఉన్న నిర్మాణ సమస్యలను PRAHAAR చట్రం ఎలా పరిష్కరించాలని చూస్తోంది?

భారత ఉగ్రవాద నిరోధ స్పందనను గతంలో రెండు నిర్మాణ సమస్యలు నెమ్మదింపజేశాయి. ఒకటి సంస్థల మధ్య చీలిక. రెండోది సమాచారం, చర్య మధ్య ఆలస్యం. PRAHAAR ఈ రెండింటినీ లక్ష్యం చేసుకుంది.

చీలికను ఏడు స్తంభాలతో ఎదుర్కొంటుంది. Prevention, Response, Aggregating Internal Capacities, Human Rights, Attenuating Conditions for Terrorism, Aligning International Efforts, Recovery and Resilience అనేవి ఆ స్తంభాలు. ఈ పనులను విడదీయడం వల్ల ప్రతి సంస్థకు స్పష్టమైన బాధ్యత దొరుకుతుంది. ఉగ్రవాద నిరోధం ఒకే ముద్ద పనిగా మిగలదు. పోలీసు, శాంతిభద్రతలు రాష్ట్ర అంశాలు కాగా జాతీయ భద్రత కేంద్రం చూస్తుంది. అంతర్గత సామర్థ్యాల సమీకరణ స్తంభం ఈ ఇబ్బందినే నేరుగా పరిష్కరిస్తుంది.

ఆలస్యాన్ని స్వయంచాలక స్పందనతో ఎదుర్కొంటుంది. ఇది పోలీస్ స్టేషన్ వరకు చేరాలి. నిర్ణీత సమాచారానికి నిర్ణీత స్పందన మొదలైతే పైనుంచి ఆదేశం దిగే వరకు ఆగాల్సిన పని ఉండదు.

అమిత్ షా కోరిన పది సంవత్సరాల కాలపరిధి మూడో అంశం. సామర్థ్య నిర్మాణం మళ్లీ మొదలవ్వకుండా ఇది కాపాడుతుంది. ఇకపై రాష్ట్ర దళాలకు శిక్షణ, పరికరాలు ఇవ్వాలి. అప్పుడే కింది స్థాయిలోనూ స్వయంచాలక స్పందన నిజమవుతుంది.

Question 2 (250 words): విదేశాల నుంచి పరారీ నేరస్థులను తెచ్చేందుకు భారత్ వాడే చట్టపరమైన, సంస్థాగత వ్యవస్థను పరిశీలించండి. డిజిటల్ పద్ధతులు దాని పనితీరును ఎంతవరకు మెరుగుపరచగలవు?

పరారీ నేరస్థులను తెచ్చే భారత వ్యవస్థ మూడు కాళ్లపై నిలిచి ఉంది. దేశీయ చట్టం, అంతర్జాతీయ పోలీసింగ్, దౌత్యం అనేవే ఆ మూడు. Extradition Act, 1962 అప్పగింత అభ్యర్థనలు పంపే, స్వీకరించే విధానాన్ని నిర్దేశిస్తుంది. దీనితో ద్వైపాక్షిక ఒప్పందం, ద్వంద్వ నేరత్వ షరతు కలిసి పనిచేస్తాయి. Unlawful Activities (Prevention) Act, 1967 ఉగ్రవాద ప్రకటనలు ఇస్తుంది. విదేశీ సహకారం రావాలంటే కేసు అంత తీవ్రమైనదిగా ఉండాలి. పారిపోయిన ఆర్థిక నేరస్థులను Fugitive Economic Offenders Act, 2018 పరిధిలోకి తెస్తారు. National Investigation Agency Act, 2008 కింద ఏర్పాటైన సంస్థ ఉగ్రవాద కేసుల్లో కేంద్ర దర్యాప్తు సంస్థ.

అంతర్జాతీయ పోలీసింగ్ కాలు INTERPOL ద్వారా నడుస్తుంది. భారత జాతీయ కేంద్ర కార్యాలయంగా Central Bureau of Investigation పనిచేస్తుంది. Red Notice అంటే అప్పగింత పెండింగ్‌లో ఉన్నవారిని కనిపెట్టి తాత్కాలికంగా అరెస్టు చేయమని కోరే అభ్యర్థన. ఇది అంతర్జాతీయ అరెస్టు వారెంట్ కాదు. అందుకే దాని విలువ ఆ దేశ చట్టంపై ఆధారపడుతుంది.

మూడో కాలు దౌత్యం. అందుకే PRAHAAR సమావేశానికి హోం కార్యదర్శితో పాటు విదేశాంగ కార్యదర్శి కూడా హాజరయ్యారు. ఒప్పంద భాగస్వామి ఇష్టపడకపోతే కాగితాలు ఎన్ని సరిగ్గా ఉన్నా అప్పగింత జరగదు.

ఈ గొలుసులో ఒక నిర్దిష్ట బలహీనతను డిజిటల్ పద్ధతి పరిష్కరిస్తుంది. పోలీసులు, కోర్టులు, విదేశాంగ శాఖ మధ్య కేసులు ఆగిపోతే ఎవరూ బాధ్యులు కాకుండా పోతారు. 7 జనవరి 2025న ప్రారంభమైన BHARATPOL INTERPOL అభ్యర్థనలకు ఉత్తరాలు, ఫ్యాక్సుల స్థానంలో వచ్చింది. 28 సెప్టెంబర్ 2026 నాటి Extradition Portal అదే పద్ధతిని అప్పగింత ప్రక్రియకు విస్తరించింది.

రికార్డు చూస్తే ఈ పద్ధతి పనిచేస్తోంది. 2019 నుంచి 2026 మధ్య 36 దేశాల నుంచి 288 మందిని తెచ్చారు. కానీ విదేశీ రాజకీయ సంకల్పాన్ని డిజిటల్ పద్ధతి సృష్టించలేదు. ఇకపై భారత ఒప్పంద నెట్‌వర్క్‌ను విస్తరించాలి. దేశీయ ఆలస్యాన్ని ఈ పోర్టల్‌తో తొలగించాలి.

⚠️ Examiner Trap

Trap 1: విద్యార్థులు BHARATPOLను Extradition Portalతో కలిపేస్తారు. నిజం ఏమిటంటే BHARATPOLను Central Bureau of Investigation తయారు చేసింది, దాన్ని 7 జనవరి 2025న ప్రారంభించారు. Extradition Portalను అమిత్ షా 28 సెప్టెంబర్ 2026న ప్రారంభించారు.
Trap 2: INTERPOL Red Notice ఒక అంతర్జాతీయ అరెస్టు వారెంట్ అనే పొరపాటు అభిప్రాయం సాధారణం. నిజానికి అది అప్పగింత పెండింగ్‌లో ఉన్నవారిని కనిపెట్టి తాత్కాలికంగా అరెస్టు చేయమని కోరే అభ్యర్థన. దానికి ఎంత చట్టబద్ధ విలువ ఇవ్వాలో ప్రతి సభ్య దేశం నిర్ణయిస్తుంది.
Trap 3: ఒక సంస్థను ఉగ్రవాద సంస్థగా ఏ చట్టం కింద ప్రకటిస్తారనే విషయాన్ని చాలామంది గమనించరు. Shahzad Bhatti నెట్‌వర్క్‌ను Unlawful Activities (Prevention) Act, 1967 కింద ప్రకటించారని, Extradition Act, 1962 కింద కాదని గుర్తుంచుకోవాలి.

PRAHAAR ఉగ్రవాద నిరోధ వ్యూహం ఆవిష్కరణ, Extradition Portal ప్రారంభం

What Happened

When & Where

Who Is Involved

అమిత్ షా — కేంద్ర హోం మంత్రి, సహకార మంత్రి. ఈ సమావేశాన్ని ప్రారంభించి Extradition Portalను ఆవిష్కరించారు.
Ministry of Home Affairs — ఈ సమావేశాన్ని నిర్వహించింది. PRAHAAR చట్రం, కొత్త పోర్టల్ బాధ్యత దీనిదే.
కేంద్ర హోం కార్యదర్శి, విదేశాంగ కార్యదర్శి — ఇద్దరూ హాజరయ్యారు. అప్పగింత పనికి పోలీసు చర్యతో పాటు దౌత్య చర్య కూడా కావాలని ఇది చూపుతుంది.
Central Armed Police Force (కేంద్ర సాయుధ పోలీసు దళాలు) అధిపతులు — అంతర్గత భద్రత విధుల్లో ఉన్న కేంద్ర దళాల తరఫున హాజరయ్యారు.
15 రాష్ట్రాల డీజీపీలు, ఉగ్రవాద నిరోధక దళాల అధిపతులు — ఈ చట్రాన్ని క్షేత్రస్థాయిలో అమలు చేసేవారు వీరే.

How It Works

ఏడు స్తంభాల చట్రం. PRAHAAR ఉగ్రవాద నిరోధ పనిని ఏడు స్తంభాల కింద పంచుతుంది. నిరోధం, స్పందన, అంతర్గత సామర్థ్యాల సమీకరణ, మానవ హక్కులు, ఉగ్రవాదానికి దారితీసే పరిస్థితుల తగ్గింపు, అంతర్జాతీయ ప్రయత్నాల సమన్వయం, కోలుకోవడం–నిలదొక్కుకోవడం అనేవి ఆ స్తంభాలు. ప్రతి స్తంభానికి ఒక పని కేటాయిస్తారు. అందువల్ల నిఘా, పోలీసింగ్, పునరావాసం, దౌత్యం వేరువేరుగా పనిచేస్తాయి.
పోలీస్ స్టేషన్ వరకు స్వయంచాలక స్పందన. ఉగ్రవాద సమాచారం వచ్చిన వెంటనే ప్రతి స్థాయిలో నిర్ణీత స్పందన మొదలవ్వాలి. పైనుంచి ఆదేశం కింది వరకు దిగే వరకు ఆగకూడదు. దీనితో సమాచారం, చర్య మధ్య ఆలస్యం తగ్గుతుంది.
పది సంవత్సరాల కాలపరిధి. ఈ వ్యూహాన్ని పది సంవత్సరాలకు సంస్థాగతం చేస్తే ప్రభుత్వాలు, అధికారులు మారినా అది కొనసాగుతుంది. సామర్థ్య నిర్మాణం మళ్లీ మొదటి నుంచి మొదలు పెట్టాల్సిన పని ఉండదు.
Extradition Portal. అప్పగింత అభ్యర్థనను మొదలు నుంచి నేరస్థుడు తిరిగి వచ్చే వరకు ఒకే వేదికపై గమనిస్తారు. అందువల్ల పోలీసులు, కోర్టులు, విదేశాంగ శాఖ మధ్య కేసులు ఆగిపోవు.
Unlawful Activities (Prevention) Act కింద ప్రకటన. Shahzad Bhatti వంటి నెట్‌వర్క్‌ను ఈ చట్టం కింద ఉగ్రవాద సంస్థగా ప్రకటిస్తే దాని నిధులు, ఆస్తులపై చర్య తీసుకోవచ్చు. సభ్యత్వమే నేరం అవుతుంది.
అంతర్జాతీయ సమన్వయం. ఒప్పంద భాగస్వామి దేశం సహకరిస్తేనే అప్పగింత జరుగుతుంది. అందుకే ఒక స్తంభం పూర్తిగా అంతర్జాతీయ సమన్వయానికే కేటాయించారు.

Why It Matters

చట్టపరం: Unlawful Activities (Prevention) Act కింద ఒక నెట్‌వర్క్‌ను ప్రకటిస్తే దర్యాప్తు అధికారాలు మారుతాయి. వ్యక్తులపైనే కాదు, సంస్థపైనే చర్య తీసుకోవచ్చు.
విధానం: ఏడు స్తంభాలతో రాసిన చట్రం కేంద్ర, రాష్ట్ర సంస్థలకు ఒకే భాష ఇస్తుంది. ఉమ్మడి ఆపరేషన్లకు ఇదే మొదటి షరతు.
రాజ్యాంగం: పోలీసు, శాంతిభద్రతలు రాష్ట్ర జాబితాలో ఉన్నాయి. జాతీయ భద్రత కేంద్రం చూస్తుంది. అందుకే జాతీయ ఉగ్రవాద నిరోధ వ్యూహం సహకార సమాఖ్య పద్ధతిలోనే నడవాలి.
దౌత్యం: 2019 నుంచి 2026 మధ్య 36 దేశాల నుంచి 288 మందిని తెచ్చారు. అంటే అప్పగింత ఇప్పుడు భారత విదేశాంగ పనిలో పెద్ద భాగం అయింది.

Historical Background

Previous Related Events

7 జనవరి 2025, న్యూఢిల్లీ: Central Bureau of Investigation తయారు చేసిన BHARATPOL పోర్టల్‌ను అమిత్ షా ప్రారంభించారు. Red Noticeల జారీతో సహా అన్ని INTERPOL అభ్యర్థనలు ఇందులోకి వచ్చాయి.
అక్టోబర్ 2025, న్యూఢిల్లీ: 'Extradition of Fugitives: Challenges and Strategies' సమావేశాన్ని Central Bureau of Investigation నిర్వహించింది. ఆ సంవత్సరం జనవరి నుంచి సెప్టెంబర్ మధ్య 190కి మించిన Red Corner Noticeలు జారీ అయ్యాయని తెలిపారు. ఆ సంస్థ చరిత్రలో ఇదే ఎక్కువ.
2019 నుంచి 2026: ఈ కాలంలో 36 దేశాల నుంచి 288 మంది పరారీ నేరస్థులను తెచ్చారు. ఈ రికార్డును మెరుగుపరచడమే కొత్త పోర్టల్ లక్ష్యం.

Static GK Connection

Unlawful Activities (Prevention) Act, 1967: భారత ప్రధాన ఉగ్రవాద నిరోధ చట్టం ఇది. ఒక సంస్థను చట్టవిరుద్ధమైనదిగా లేదా ఉగ్రవాద సంస్థగా ప్రకటించే అధికారం కేంద్ర ప్రభుత్వానికి ఇస్తుంది. వ్యక్తులను ఉగ్రవాదులుగా ప్రకటించే అధికారం కూడా ఇస్తుంది.
National Investigation Agency: National Investigation Agency Act, 2008 కింద ఏర్పాటైన కేంద్ర సంస్థ ఇది. రాష్ట్రాల హద్దులు దాటిన ఉగ్రవాద కేసులను, ఇతర నిర్దేశిత నేరాలను ఇది దర్యాప్తు చేస్తుంది.
INTERPOL, Red Notice: సభ్య దేశాలు నేర సమాచారం పంచుకునే అంతర్జాతీయ పోలీసు సంస్థ INTERPOL. Red Notice అంటే అప్పగింత పెండింగ్‌లో ఉన్న వ్యక్తిని కనిపెట్టి తాత్కాలికంగా అరెస్టు చేయమని కోరే అభ్యర్థన. ఇది అంతర్జాతీయ అరెస్టు వారెంట్ కాదు.
Extradition Act, 1962: భారత్ అప్పగింత అభ్యర్థనలను పంపడానికి, స్వీకరించడానికి ఈ చట్టమే ఆధారం. దీనితో పాటు ద్వైపాక్షిక అప్పగింత ఒప్పందం కూడా పనిచేస్తుంది.
పోలీసు రాష్ట్ర జాబితా అంశం: రాజ్యాంగ శాసన అధికార విభజన ప్రకారం శాంతిభద్రతలు, పోలీసు రాష్ట్రాలకే చెందుతాయి. అందుకే కేంద్రం నేరుగా ఆదేశించకుండా సమావేశాలు, చట్రాల ద్వారా పనిచేస్తుంది.

India & World Comparison

Future Impact

రాబోయే పది సంవత్సరాల్లో: PRAHAAR వ్యూహాన్ని సంస్థాగతం చేస్తారు. సామర్థ్య నిర్మాణాన్ని ఏటికేడు కాకుండా ఆ కాలపరిధిలో ప్రణాళిక వేస్తారు.
వెంటనే: Extradition Portal అభ్యర్థనలను గమనించడం మొదలుపెడుతుంది. 2019–2026 మధ్య నమోదైన 288 మంది రికార్డు కంటే వేగం పెరిగిందా లేదా అనేదే దీని ఫలితం చూపుతుంది.
కార్యనిర్వహణలో: స్వయంచాలక స్పందన ప్రతి పోలీస్ స్టేషన్ వరకు చేరాలి. దీనికి 15 రాష్ట్రాలలో, అటుపైనా శిక్షణ, పరికరాలు కావాలి.
చట్టపరంగా: Shahzad Bhatti వంటి నెట్‌వర్క్‌లను గుర్తిస్తూ Unlawful Activities (Prevention) Act కింద మరిన్ని ప్రకటనలు రావచ్చు.

🔑 Key Points for Revision

28 సెప్టెంబర్ 2026న న్యూఢిల్లీలో 'PRAHAAR – CT Policy and Strategy' సమావేశాన్ని అమిత్ షా ప్రారంభించారు.
ఆయన కేంద్ర హోం మంత్రి, సహకార మంత్రి.
ఈ సమావేశాన్ని కేంద్ర హోం మంత్రిత్వ శాఖ నిర్వహించింది.
ఇదే సమావేశంలో అమిత్ షా కొత్త Extradition Portalను ప్రారంభించారు.
PRAHAAR ఏడు స్తంభాలపై నిలిచి ఉంది.
ఆ స్తంభాల్లో Prevention, Response, Aggregating Internal Capacities, Human Rights ఉన్నాయి.
మిగిలినవి Attenuating Conditions for Terrorism, Aligning International Efforts, Recovery and Resilience.
ఈ వ్యూహాన్ని రాబోయే పది సంవత్సరాలకు సంస్థాగతం చేయాలని షా కోరారు.
ప్రతి స్థాయిలో స్వయంచాలక ఉగ్రవాద నిరోధ స్పందన ఉండాలని ఆయన కోరారు.
2019 నుంచి 2026 మధ్య 36 దేశాల నుంచి 288 మంది పరారీ నేరస్థులను తెచ్చారు.
Shahzad Bhatti నెట్‌వర్క్‌కు చెందిన 40కి మించిన మాడ్యూళ్లను కూల్చారు.
ఈ చర్యలతో 15 రాష్ట్రాల్లో 100కి మించిన ఎఫ్ఐఆర్‌లు, 350 అరెస్టులు జరిగాయి.
Unlawful Activities (Prevention) Act కింద Shahzad Bhatti నెట్‌వర్క్‌ను ఉగ్రవాద సంస్థగా ప్రకటించారు.
Central Bureau of Investigation తయారు చేసిన BHARATPOLను 7 జనవరి 2025న ప్రారంభించారు.
హాజరైనవారిలో కేంద్ర హోం కార్యదర్శి, విదేశాంగ కార్యదర్శి, కేంద్ర సాయుధ దళాల అధిపతులు, 15 రాష్ట్రాల డీజీపీలు ఉన్నారు.

🧠 Concept Link (Static GK Deep Dive)

Core Concept: Extradition and India's Counter-Terrorism Legal Framework

Definition: ఒక దేశంలో నేరం చేసిన వ్యక్తిని విచారణ లేదా శిక్ష కోసం మరొక దేశం అధికారికంగా అప్పగించడమే extradition (నేరస్థుల అప్పగింత).
Legal Basis: భారత్‌లో అప్పగింతను Extradition Act, 1962 నిర్దేశిస్తుంది. దీనితో పాటు సంబంధిత దేశంతో ద్వైపాక్షిక ఒప్పందం లేదా ఏర్పాటు కూడా ఉంటుంది.
Legal Principle: అప్పగింత ఒప్పంద పరస్పరత, ద్వంద్వ నేరత్వం సూత్రాలపై నడుస్తుంది. అంటే ఆ చర్య రెండు దేశాల్లోనూ నేరం అయి ఉండాలి. రాజకీయ నేరాలకు సాధారణంగా మినహాయింపు ఉంటుంది.
Link to this event: 28 సెప్టెంబర్ 2026న ప్రారంభించిన Extradition Portal ఈ అభ్యర్థనల పర్యవేక్షణను డిజిటల్ చేస్తుంది. PRAHAARలోని Aligning International Efforts స్తంభం అదే ఆలోచన విధాన రూపం.
Origin & History: అప్పగింత చట్టం 1962లో వచ్చింది. ఉగ్రవాద ప్రకటనలు ఇచ్చే Unlawful Activities (Prevention) Act 1967 నాటిది.
Key milestone 1: National Investigation Agency Act, 2008 ఉగ్రవాద దర్యాప్తు కోసం ప్రత్యేక కేంద్ర సంస్థను సృష్టించింది.
Key milestone 2: Central Bureau of Investigation తయారు చేసిన BHARATPOL పోర్టల్ 7 జనవరి 2025న ప్రారంభమైంది. Red Noticeలతో సహా INTERPOL అభ్యర్థనలు ఇందులోకి వచ్చాయి.
Related Acts / Bodies: Unlawful Activities (Prevention) Act, 1967; National Investigation Agency Act, 2008; Fugitive Economic Offenders Act, 2018; INTERPOL.
Nodal Ministry / Body: ఉగ్రవాద నిరోధ విధానాన్ని Ministry of Home Affairs రూపొందిస్తుంది. అప్పగింత దౌత్య భాగాన్ని విదేశాంగ శాఖ చూస్తుంది. INTERPOLకు భారత జాతీయ కేంద్ర కార్యాలయం Central Bureau of Investigation.
India-specific relevance: పోలీసు, శాంతిభద్రతలు రాష్ట్ర జాబితా అంశాలు. అందుకే కేంద్రం నేరుగా ఆదేశించకుండా చట్రాలు, ఉమ్మడి వేదికల ద్వారా జాతీయ సామర్థ్యాన్ని పెంచాలి.
Global comparison: INTERPOL ద్వారా జారీ చేసే Red Notice ఒక అభ్యర్థన మాత్రమే. దానికి ఎంత చట్టబద్ధ విలువ ఇవ్వాలో ప్రతి సభ్య దేశం నిర్ణయిస్తుంది. అది అంతర్జాతీయ అరెస్టు వారెంట్ కాదు.
Data point: 2019 నుంచి 2026 మధ్య 36 దేశాల నుంచి 288 మంది పరారీ నేరస్థులను తెచ్చారు.
Common exam angle: ఒక సంస్థను ఉగ్రవాద సంస్థగా ఏ చట్టం కింద ప్రకటిస్తారు, BHARATPOLను ఎవరు తయారు చేశారు, Red Notice అంటే ఏమిటి, PRAHAARకు ఎన్ని స్తంభాలు అని అడుగుతారు.
Easy memory hook: "PRAHAAR — ఏడు స్తంభాలు, పది సంవత్సరాలు, ఒక పోర్టల్."

❓ Practice MCQs

Q1. న్యూఢిల్లీలో 'PRAHAAR – CT Policy and Strategy' సమావేశాన్ని ఎవరు ప్రారంభించారు? [Easy]

A) కేంద్ర హోం మంత్రి అమిత్ షా

B) జాతీయ భద్రతా సలహాదారు

C) Central Bureau of Investigation డైరెక్టర్

D) కేంద్ర విదేశాంగ మంత్రి

Answer: A

Q2. PRAHAAR ఉగ్రవాద నిరోధ చట్రం ఎన్ని స్తంభాలపై నిలిచి ఉంది? [Easy]

A) ఏడు

B) ఐదు

C) ఆరు

D) తొమ్మిది

Answer: A

Explanation: PRAHAAR ఏడు స్తంభాలపై నిలిచి ఉంది. Prevention మొదటిది, Recovery and Resilience చివరిది.

Q3. PRAHAAR సమావేశంలో అమిత్ షా ఏ పోర్టల్‌ను ప్రారంభించారు? [Moderate]

A) BHARATPOL

B) Extradition Portal

C) NATGRID

D) Crime and Criminal Tracking Network and Systems

Answer: B

A) 26

B) 36

C) 30

D) 42

Answer: B

Explanation: 2019 నుంచి 2026 మధ్య 36 దేశాల నుంచి 288 మంది పరారీ నేరస్థులను తెచ్చారు.

Q5. Shahzad Bhatti నెట్‌వర్క్‌ను ఏ చట్టం కింద ఉగ్రవాద సంస్థగా ప్రకటించారు? [Moderate]

A) Unlawful Activities (Prevention) Act, 1967

B) Extradition Act, 1962

C) National Investigation Agency Act, 2008

D) Fugitive Economic Offenders Act, 2018

Answer: A

Q6. PRAHAAR ఏడు స్తంభాల్లో కిందివాటిలో ఏది లేదు? [Tricky]

A) Prevention

B) Human Rights

C) Recovery and Resilience

D) Fiscal Consolidation

Answer: D

Q7. జనవరి 2025లో ప్రారంభమైన BHARATPOL పోర్టల్‌ను ఏ సంస్థ తయారు చేసింది? [Tricky]

A) National Investigation Agency

B) Intelligence Bureau

C) Central Bureau of Investigation

D) National Intelligence Grid

Answer: C

Q8. PRAHAAR వ్యూహాన్ని ఎన్ని సంవత్సరాలకు సంస్థాగతం చేయాలని అమిత్ షా కోరారు? [Tricky]

A) మూడు సంవత్సరాలు

B) ఐదు సంవత్సరాలు

C) పది సంవత్సరాలు

D) పదిహేను సంవత్సరాలు

Answer: C

📜 Previous Year Question Style (PYQ)

PYQ 1:

'PRAHAAR – CT Policy and Strategy' సమావేశం ఏ నగరంలో జరిగింది?

A) ముంబై

B) న్యూఢిల్లీ

C) హైదరాబాద్

D) లక్నో

Answer: B

PYQ 2:

కింది ప్రకటనలను పరిశీలించండి:

PRAHAAR చట్రం ఏడు స్తంభాల్లో Human Rights కూడా ఉంది.
2019 నుంచి 2026 మధ్య 36 దేశాల నుంచి 288 మంది పరారీ నేరస్థులను భారత్‌కు తెచ్చారు.
BHARATPOL పోర్టల్‌ను National Investigation Agency తయారు చేసింది.

పైవాటిలో ఏ ప్రకటనలు సరైనవి?

A) 1 మాత్రమే

B) 1, 2 మాత్రమే

C) 2, 3 మాత్రమే

D) అన్నీ సరైనవి

Answer: B

Explanation: 1, 2 ప్రకటనలు సరైనవి. 3వ ప్రకటన తప్పు. BHARATPOLను Central Bureau of Investigation తయారు చేసింది.

PYQ 3:

కింది వాటిని సరైన సంస్థ లేదా చట్టంతో జతపరచండి:

BHARATPOL పోర్టల్ — a) Central Bureau of Investigation
Red Notice — b) INTERPOL
Shahzad Bhatti నెట్‌వర్క్ ప్రకటన — c) Unlawful Activities (Prevention) Act, 1967
2026లో ప్రారంభించిన Extradition Portal — d) Ministry of Home Affairs

A) 1-a, 2-b, 3-c, 4-d

B) 1-b, 2-a, 3-d, 4-c

C) 1-c, 2-d, 3-a, 4-b

D) 1-d, 2-c, 3-b, 4-a

Answer: A

✍️ Mains Answer Pointers

⚠️ Examiner Trap

Trap 1: విద్యార్థులు BHARATPOLను Extradition Portalతో కలిపేస్తారు. నిజం ఏమిటంటే BHARATPOLను Central Bureau of Investigation తయారు చేసింది, దాన్ని 7 జనవరి 2025న ప్రారంభించారు. Extradition Portalను అమిత్ షా 28 సెప్టెంబర్ 2026న ప్రారంభించారు.
Trap 2: INTERPOL Red Notice ఒక అంతర్జాతీయ అరెస్టు వారెంట్ అనే పొరపాటు అభిప్రాయం సాధారణం. నిజానికి అది అప్పగింత పెండింగ్‌లో ఉన్నవారిని కనిపెట్టి తాత్కాలికంగా అరెస్టు చేయమని కోరే అభ్యర్థన. దానికి ఎంత చట్టబద్ధ విలువ ఇవ్వాలో ప్రతి సభ్య దేశం నిర్ణయిస్తుంది.
Trap 3: ఒక సంస్థను ఉగ్రవాద సంస్థగా ఏ చట్టం కింద ప్రకటిస్తారనే విషయాన్ని చాలామంది గమనించరు. Shahzad Bhatti నెట్‌వర్క్‌ను Unlawful Activities (Prevention) Act, 1967 కింద ప్రకటించారని, Extradition Act, 1962 కింద కాదని గుర్తుంచుకోవాలి.