Udyo Logo

Udyo

Get the Udyo Mobile App

Sign in to save your progress and access all features.

పశువుల బీమాను డిజిటల్ చేసేందుకు Pashudhan Bima Portal ప్రారంభం

Department of Animal Husbandry and Dairying 28 సెప్టెంబర్ 2026న న్యూఢిల్లీలో Pashudhan Bima Portalను ప్రారంభించింది. కేంద్ర మత్స్య, పశుసంవర్ధక, పాడి పరిశ్రమల, పంచాయతీరాజ్ మంత్రి రాజీవ్ రంజన్ సింగ్ (అలియాస్ లలన్ సింగ్) దీన్ని ఆవిష్కరించారు. పశువుల బీమా కోసం ఇది ఒకే డిజిటల్ వేదిక. Livestock Insurance Scheme కింద బీమా చేసిన జంతువులకు పాలసీ జారీ, క్లెయిమ్ పరిష్కారం, పర్యవేక్షణ, నివేదికలు అన్నీ ఇక్కడే జరుగుతాయి. హిందీ, ఇంగ్లిష్‌తో పాటు 11 ప్రాంతీయ భాషల్లో ఇది పనిచేస్తుంది.

What Happened

Department of Animal Husbandry and Dairying 28 సెప్టెంబర్ 2026న న్యూఢిల్లీలో Pashudhan Bima Portalను ప్రారంభించింది. కేంద్ర మత్స్య, పశుసంవర్ధక, పాడి పరిశ్రమల, పంచాయతీరాజ్ మంత్రి రాజీవ్ రంజన్ సింగ్ దీన్ని ఆవిష్కరించారు. పశువుల బీమా పాలసీ జారీ, క్లెయిమ్ పరిష్కారం, పర్యవేక్షణ, నివేదికలను ఈ పోర్టల్ ఒకే వేదికపైకి తెచ్చింది. హిందీ, ఇంగ్లిష్‌తో పాటు 11 ప్రాంతీయ భాషల్లో ఇది పనిచేస్తుంది. రైతులు తమకు తెలిసిన భాషలోనే వాడుకోవచ్చు.

When & Where

ఈ ప్రారంభోత్సవం 28 సెప్టెంబర్ 2026న న్యూఢిల్లీలో జరిగింది. Department of Animal Husbandry and Dairying ప్రధాన కార్యాలయం అక్కడే ఉంది. ఈ పోర్టల్ దేశమంతటికీ వర్తిస్తుంది. ఇది సేవలు అందించే Livestock Insurance Scheme అన్ని రాష్ట్రాల్లో, కేంద్రపాలిత ప్రాంతాల్లో నడుస్తోంది. 11 ప్రాంతీయ భాషలను ఎంచుకోవడానికి కారణం ఉంది. పశుపోషణ చాలా భిన్నమైన భాషా ప్రాంతాల్లోని గ్రామీణ కుటుంబాల్లో ఎక్కువగా ఉంది.

Who Is Involved

  • రాజీవ్ రంజన్ సింగ్ (అలియాస్ లలన్ సింగ్) — కేంద్ర మత్స్య, పశుసంవర్ధక, పాడి పరిశ్రమల, పంచాయతీరాజ్ మంత్రి. ఈ పోర్టల్‌ను ఆయన ప్రారంభించారు.
  • Department of Animal Husbandry and Dairying (DAHD) — ఈ పోర్టల్‌ను తయారు చేసిన శాఖ ఇదే. Livestock Insurance Scheme నడిపేది కూడా ఇదే.
  • Ministry of Fisheries, Animal Husbandry and Dairying — ఈ శాఖ పనిచేసే మాతృ మంత్రిత్వ శాఖ ఇది.
  • రాష్ట్ర పశుసంవర్ధక శాఖలు — ప్రీమియం రాయితీలో వాటా భరించి లబ్ధిదారులను చేర్చే అమలు సంస్థలు ఇవే.
  • పశుపోషక రైతులు — లబ్ధిదారులు వీరే. పాలసీ కోసం దరఖాస్తు చేసి, క్లెయిమ్‌ను ఈ పోర్టల్‌లోనే గమనిస్తారు.

How It Works

  1. మొత్తం ప్రక్రియకు ఒకే కిటికీ. రైతు ఆన్‌లైన్‌లో దరఖాస్తు చేస్తాడు. పాలసీ డిజిటల్‌గా జారీ అవుతుంది. తర్వాత క్లెయిమ్ కూడా అదే వేదికపై పరిష్కారం అవుతుంది. చేర్పు నుంచి పరిష్కారం వరకు ఒకే రికార్డు జంతువు వెంట ఉంటుంది. కార్యాలయాల మధ్య కాగితాలు మారే దశ ఉండదు. అందుకే కేసు పోగొట్టుకునే ప్రమాదం తగ్గుతుంది.
  2. రాయితీ ప్రీమియం. లబ్ధిదారుడు ప్రీమియంలో 15% చెల్లిస్తాడు. ఇంతకుముందు అది 20% నుంచి 50% వరకు ఉండేది. మిగతా భాగానికి రాయితీ ఉంటుంది. కొన్ని జంతువులే ఉన్న కుటుంబానికి బీమా అందుబాటులోకి రావడానికి ఇదే కారణం.
  3. కేంద్రం–రాష్ట్రం శ్రేణీకృత భాగస్వామ్యం. రాయితీ భాగంలో చాలా రాష్ట్రాలకు కేంద్రం, రాష్ట్రం 60:40 నిష్పత్తిలో భరిస్తాయి. హిమాలయ, ఈశాన్య రాష్ట్రాలకు 90:10. కేంద్రపాలిత ప్రాంతాలకు కేంద్రమే పూర్తిగా భరిస్తుంది. కొండ, ఈశాన్య రాష్ట్రాల ఆర్థిక సామర్థ్యం తక్కువ కాబట్టి ఈ శ్రేణి పెట్టారు.
  4. cattle units (పశు ప్రమాణాల) రూపంలో పరిమితులు. ఒక కుటుంబం 10 పశు ప్రమాణాల వరకు బీమా చేయించుకోవచ్చు. పందులు, కుందేళ్లకు ఆ పరిమితి 5 పశు ప్రమాణాలు. జంతువుల లెక్కకు బదులు పశు ప్రమాణాల్లో లెక్కిస్తే పరిమాణం, విలువ వేరువేరుగా ఉన్న జాతులన్నింటికీ ఒకే నిబంధన సరిపోతుంది.
  5. జంతువు గుర్తింపుకు Radio Frequency Identification Device (రేడియో తరంగాల గుర్తింపు పరికరం). ఇప్పటికే ఉన్న పద్ధతికి తోడుగా దీన్ని గుర్తింపు మార్గంగా ఆమోదించారు. చనిపోయిన జంతువే బీమా చేసిన జంతువు అని రుజువు చేయగలిగితేనే క్లెయిమ్ నిలుస్తుంది. పశువుల బీమాలో గుర్తింపే అతి బలహీన లంకె. డిజిటల్ ట్యాగ్ ఆ లోటును పూడుస్తుంది.
  6. తక్షణ పర్యవేక్షణ. ప్రతి పాలసీ, ప్రతి క్లెయిమ్ ఒకే డేటాబేస్‌లో ఉంటాయి. అందుకే చేర్పు, పరిష్కార ధోరణులను ఈ శాఖ వెంటనే చూడగలదు. రాష్ట్రాల నుంచి నివేదికలు రావడానికి ఎదురుచూడాల్సిన పని ఉండదు.

Why It Matters

  • ఆర్థికం: చిన్న పశుపోషకుడికి పాలిచ్చే జంతువు చనిపోతే కుటుంబ ప్రధాన ఆదాయం ఆగిపోతుంది. అందుకే బీమా పేదరికం నుంచి నేరుగా కాపాడుతుంది.
  • సామాజికం: భూమి లేని, స్వల్ప భూమి ఉన్న కుటుంబాల్లో పశుపోషణ ఎక్కువ. వారిలో మహిళలు కూడా చాలామంది. పంటల బీమా అందని వర్గాలకు ఈ పథకం చేరుతుంది.
  • విధానం: డిజిటల్ క్లెయిమ్ దారి, రేడియో తరంగాల గుర్తింపు కలిసి పశువుల బీమా రెండు పాత సమస్యలను ఎదుర్కొంటాయి. ఒకటి తక్కువ చేర్పు, రెండోది క్లెయిమ్ వివాదాలు.
  • పాలన: హిందీ, ఇంగ్లిష్‌తో పాటు 11 ప్రాంతీయ భాషల్లో సేవ ఇవ్వడం ఒక పరీక్ష. ఇంగ్లిష్ రాని గ్రామీణ వినియోగదారులకు డిజిటల్ పాలన నిజంగా చేరుతుందా అని ఇది చూపుతుంది.

Historical Background

భారత్‌లో పశువుల బీమా చాలా సంవత్సరాలుగా రాయితీ ఆధారిత పథకంగా నడుస్తోంది. తర్వాత దాన్ని National Livestock Mission కింద ఒక భాగంగా మార్చారు. ఇది పశుసంవర్ధక అభివృద్ధికి ఉద్దేశించిన కేంద్ర పథకం. అతి ముఖ్యమైన మార్పులో లబ్ధిదారుడి ప్రీమియం వాటాను 20% నుంచి 50% స్థానంలో 15%కు తగ్గించారు. ఒక కుటుంబానికి పరిమితిని 10 పశు ప్రమాణాలకు పెంచారు. పందులు, కుందేళ్లకు 5 పశు ప్రమాణాలుగా ఉంచారు. ఇప్పటికే ఉన్న పద్ధతికి తోడుగా రేడియో తరంగాల గుర్తింపును ఆమోదించారు. అదే నిర్ణయాల్లో ఒంటెలు, గాడిదలు, గుర్రాలు, కంచర గాడిదల పెంపక క్షేత్రాలకు 50% మూలధన రాయితీ ఇచ్చారు. అది ₹50 లక్షల వరకు ఉంటుంది. 28 సెప్టెంబర్ 2026 నాటి Pashudhan Bima Portal ఆ మార్చిన పథకంపై కట్టిన పంపిణీ పొర.

Previous Related Events

  • Livestock Insurance Scheme పునర్నిర్మాణం: లబ్ధిదారుడి ప్రీమియం వాటాను 20% నుంచి 50% స్థానంలో 15%కు తగ్గించారు. దీనితో కుటుంబాలకు పథకం చాలా చౌకైంది.
  • రేడియో తరంగాల గుర్తింపు ఆమోదం: ఇప్పటికే ఉన్న పద్ధతికి తోడుగా దీన్ని జంతువు గుర్తింపు మార్గంగా ఆమోదించారు. డిజిటల్ క్లెయిమ్ ప్రక్రియకు ఇదే పునాది వేసింది.
  • పరిమితుల పెంపు: ఒక కుటుంబానికి బీమా పరిమితిని 10 పశు ప్రమాణాలకు పెంచారు. పందులు, కుందేళ్లకు 5 పశు ప్రమాణాలుగా కొనసాగించారు.

Static GK Connection

  • National Livestock Mission: Department of Animal Husbandry and Dairying నడిపే కేంద్ర పథకం ఇది. పశుసంవర్ధక అభివృద్ధి దీని లక్ష్యం. పశువుల బీమా భాగం ఈ పథకం కిందే నడుస్తుంది.
  • పశుసంవర్ధకం రాష్ట్ర జాబితా అంశం: రాజ్యాంగ శాసన అధికార విభజన ప్రకారం పశుసంపద పరిరక్షణ, అభివృద్ధి రాష్ట్రాలకే చెందుతాయి. అందుకే కేంద్ర పశు పథకాలు నేరుగా కాకుండా కేంద్రం–రాష్ట్రం ఖర్చు పంపకంతో నడుస్తాయి.
  • cattle unit: పశు పథకాల్లో వాడే ప్రమాణ లెక్క ఇది. పరిమాణం, విలువ వేరువేరుగా ఉన్న జంతువులను ఒకే పరిమితి కింద తేవడానికి ఇది ఉపయోగపడుతుంది.
  • పాల ఉత్పత్తిలో భారత్ స్థానం: ప్రపంచంలో పాల ఉత్పత్తిలో భారత్ మొదటి స్థానంలో ఉంది. అందుకే భారత్‌లో పశు విధానానికి ఇతర దేశాల కంటే ఎక్కువ ఆర్థిక ప్రాధాన్యం ఉంది.
  • Rashtriya Gokul Mission: ఇది Department of Animal Husbandry and Dairying మరో పథకం. దేశీయ ఆవు జాతుల అభివృద్ధి, పరిరక్షణ దీని లక్ష్యం. దీన్ని National Livestock Missionతో తరచూ కలిపేస్తారు.

India & World Comparison

ప్రపంచంలో పాల ఉత్పత్తిలో భారత్ మొదటి స్థానంలో ఉంది. భూమి లేని, స్వల్ప భూమి ఉన్న కుటుంబాలకు పశుసంపద ప్రధాన ఆదాయ వనరు. పెద్ద పశు ఆర్థిక వ్యవస్థలు ఉన్న దేశాలన్నీ ఏదో ఒక రూపంలో జంతు బీమా నడుపుతున్నాయి. కానీ భారత నమూనా ప్రత్యేకత రాయితీ లోతులో ఉంది. లబ్ధిదారుడు ప్రీమియంలో 15% మాత్రమే చెల్లిస్తాడు. మిగతాది కేంద్రం, రాష్ట్రాలు పంచుకుంటాయి. అభివృద్ధి చెందిన పశు ఆర్థిక వ్యవస్థల్లో వాణిజ్య బీమాయే ఎక్కువ, ప్రభుత్వ రాయితీ తక్కువ. భారత్‌లో బీమా చేయించే కుటుంబానికి వాణిజ్య మందకు బదులు కొన్ని జంతువులే ఉంటాయి. ఈ నమూనా ఆ వాస్తవాన్ని ప్రతిబింబిస్తుంది.

Future Impact

  • సమీప కాలంలో: కాగితం దరఖాస్తుల స్థానంలో ఆన్‌లైన్ దరఖాస్తు రావడంతో Livestock Insurance Scheme కింద చేర్పు పెరుగుతుంది.
  • క్లెయిమ్ పరిష్కారం: రేడియో తరంగాల గుర్తింపు, ఒకే డిజిటల్ రికార్డు వల్ల క్లెయిమ్ పరిష్కార సమయం తగ్గాలి. వివాదాలు కూడా తగ్గాలి.
  • భాషల చేరిక: హిందీ, ఇంగ్లిష్‌తో పాటు 11 ప్రాంతీయ భాషల్లో పనిచేయడం ఒక పరీక్ష. ఆ ప్రాంతాల రైతులు ఈ పోర్టల్‌ను నిజంగా వాడుతున్నారా అనేదే ఫలితం.
  • గణాంకాల వినియోగం: తక్షణ పర్యవేక్షణ చేర్పు, క్లెయిమ్ గణాంకాలను ఇస్తుంది. ప్రీమియం రేట్లను మార్చడానికి, తక్కువ చేర్పు ఉన్న జిల్లాలను గురిపెట్టడానికి ఇవి ఉపయోగపడతాయి.

🔑 Key Points for Revision

  • 28 సెప్టెంబర్ 2026న న్యూఢిల్లీలో Pashudhan Bima Portalను ప్రారంభించారు.
  • రాజీవ్ రంజన్ సింగ్ (అలియాస్ లలన్ సింగ్) దీన్ని ఆవిష్కరించారు.
  • ఆయన కేంద్ర మత్స్య, పశుసంవర్ధక, పాడి పరిశ్రమల, పంచాయతీరాజ్ మంత్రి.
  • Department of Animal Husbandry and Dairying ఈ పోర్టల్‌ను తయారు చేసి ప్రారంభించింది.
  • పశువుల బీమా కోసం ఇది ఒకే సమగ్ర డిజిటల్ వేదిక.
  • పాలసీ జారీ, క్లెయిమ్ పరిష్కారం, పర్యవేక్షణ, నివేదికలు ఇందులో ఉంటాయి.
  • హిందీ, ఇంగ్లిష్‌తో పాటు 11 ప్రాంతీయ భాషల్లో ఇది పనిచేస్తుంది.
  • Livestock Insurance Scheme కింద బీమా చేసిన జంతువులకు ఇది వర్తిస్తుంది.
  • లబ్ధిదారుడి ప్రీమియం వాటా 15%. ఇంతకుముందు 20% నుంచి 50% ఉండేది.
  • హిమాలయ, ఈశాన్య రాష్ట్రాలు కాకుండా మిగతా రాష్ట్రాలకు కేంద్రం–రాష్ట్రం వాటా 60:40.
  • హిమాలయ, ఈశాన్య రాష్ట్రాలకు ఆ నిష్పత్తి 90:10.
  • కేంద్రపాలిత ప్రాంతాలకు కేంద్రం 100% భరిస్తుంది.
  • ఒక కుటుంబానికి 10 పశు ప్రమాణాల వరకు బీమా వర్తిస్తుంది.
  • పందులు, కుందేళ్లకు ఆ పరిమితి 5 పశు ప్రమాణాలు.
  • ఇప్పటికే ఉన్న పద్ధతికి తోడుగా Radio Frequency Identification Deviceను జంతువు గుర్తింపుకు ఆమోదించారు.

🧠 Concept Link (Static GK Deep Dive)

Core Concept: Livestock Insurance as an Agricultural Risk-Transfer Instrument

  • Definition: బీమా చేసిన జంతువు చనిపోతే యజమానికి నిర్ణీత మొత్తం చెల్లించే ఒప్పందమే పశువుల బీమా. ఆ నష్ట భారం కుటుంబం నుంచి బీమా సంస్థకు మారుతుంది.
  • Legal / Institutional Basis: భారత్‌లో ఇది National Livestock Mission కింద ఒక భాగంగా అమలవుతుంది. Ministry of Fisheries, Animal Husbandry and Dairying కింద ఉన్న Department of Animal Husbandry and Dairying దీన్ని నిర్వహిస్తుంది.
  • Economic Principle: ఇది నష్ట భాగస్వామ్య సూత్రంపై నడుస్తుంది. చాలామంది చిన్న ప్రీమియం కడతారు, నష్టపోయిన కొద్దిమందికి పరిహారం దక్కుతుంది. పేద కుటుంబాలు కట్టే శక్తి తక్కువ కాబట్టి దీనికి ప్రభుత్వ రాయితీ తోడవుతుంది.
  • Link to this event: ఈ సాధనానికి పంపిణీ వేదికే Pashudhan Bima Portal. చేర్పు, పాలసీ జారీ, క్లెయిమ్ అన్నీ ఆన్‌లైన్‌లోకి వచ్చాయి.
  • Origin & History: భారత్‌లో పశువుల బీమా రాయితీ ఆధారిత పథకంగా నడిచింది. తర్వాత దాన్ని National Livestock Mission కింద ఒక భాగంగా చేర్చారు.
  • Key milestone 1: లబ్ధిదారుడి ప్రీమియం వాటాను 20% నుంచి 50% స్థానంలో 15%కు తగ్గించారు.
  • Key milestone 2: ఇప్పటికే ఉన్న పద్ధతికి తోడుగా Radio Frequency Identification Deviceను జంతువు గుర్తింపు మార్గంగా ఆమోదించారు.
  • Related Schemes: National Livestock Mission; దేశీయ జాతుల కోసం Rashtriya Gokul Mission; ఒంటెలు, గాడిదలు, గుర్రాలు, కంచర గాడిదల పెంపక క్షేత్రాలకు ₹50 లక్షల వరకు 50% మూలధన రాయితీ.
  • Nodal Ministry / Body: Ministry of Fisheries, Animal Husbandry and Dairying కింద ఉన్న Department of Animal Husbandry and Dairying.
  • India-specific relevance: పాల ఉత్పత్తిలో భారత్ ప్రపంచంలో మొదటి స్థానంలో ఉంది. భూమి లేని, స్వల్ప భూమి ఉన్న కుటుంబాలకు పశు ఆదాయమే ఆధారం. జంతువు విలువను కాపాడటం అంటే జీవనోపాధిని కాపాడటమే.
  • Global comparison: అభివృద్ధి చెందిన పశు ఆర్థిక వ్యవస్థలు వాణిజ్య జంతు బీమాను వాడుతాయి, ప్రభుత్వ రాయితీ తక్కువ. భారత్‌లో ప్రీమియంలో 85% రాయితీ ఉంటుంది. ఇక్కడ బీమా చేయించే కుటుంబానికి కొన్ని జంతువులే ఉంటాయి.
  • Data point: ఒక కుటుంబం 10 పశు ప్రమాణాల వరకు బీమా చేయించుకోవచ్చు. పందులు, కుందేళ్లకు ఆ పరిమితి 5 పశు ప్రమాణాలు.
  • Common exam angle: పోర్టల్ పేరు, ప్రారంభ తేదీ, లబ్ధిదారుడి ప్రీమియం వాటా, కేంద్రం–రాష్ట్రం నిష్పత్తులు, పశు ప్రమాణ పరిమితులు అడుగుతారు.
  • Easy memory hook: "రైతుకు 15%, మైదానంలో 60:40, కొండల్లో 90:10, మొత్తం పది పశు ప్రమాణాలు."

❓ Practice MCQs

Q1. పశువుల బీమాను సులభతరం చేయడానికి 28 సెప్టెంబర్ 2026న ప్రారంభించిన పోర్టల్ పేరు ఏది? [Easy]

A) e-Gopala

B) Pashudhan Bima Portal

C) e-Pashuhaat

D) Rashtriya Gokul Mission

Answer: B

Explanation: 28 సెప్టెంబర్ 2026న న్యూఢిల్లీలో Department of Animal Husbandry and Dairying Pashudhan Bima Portalను ప్రారంభించింది.

Q2. హిందీ, ఇంగ్లిష్‌తో పాటు Pashudhan Bima Portal ఎన్ని ప్రాంతీయ భాషల్లో అందుబాటులో ఉంది? [Easy]

A) 11

B) 8

C) 13

D) 22

Answer: A

Explanation: హిందీ, ఇంగ్లిష్‌తో పాటు 11 ప్రాంతీయ భాషల్లో ఈ పోర్టల్ పనిచేస్తుంది.

Q3. Pashudhan Bima Portalను ఎవరు ప్రారంభించారు? [Moderate]

A) కేంద్ర వ్యవసాయ, రైతు సంక్షేమ మంత్రి

B) కేంద్ర మత్స్య, పశుసంవర్ధక, పాడి పరిశ్రమల, పంచాయతీరాజ్ మంత్రి రాజీవ్ రంజన్ సింగ్

C) కేంద్ర గ్రామీణాభివృద్ధి మంత్రి

D) కేంద్ర సహకార మంత్రి

Answer: B

Explanation: కేంద్ర మత్స్య, పశుసంవర్ధక, పాడి పరిశ్రమల, పంచాయతీరాజ్ మంత్రి రాజీవ్ రంజన్ సింగ్ (అలియాస్ లలన్ సింగ్) ఈ పోర్టల్‌ను ప్రారంభించారు.

Q4. Livestock Insurance Scheme కింద లబ్ధిదారుడు ప్రీమియంలో ఎంత వాటా చెల్లిస్తాడు? [Moderate]

A) 50%

B) 20%

C) 15%

D) 10%

Answer: C

Explanation: లబ్ధిదారుడి వాటాను ఇంతకుముందు ఉన్న 20% నుంచి 50% స్థానంలో 15%కు తగ్గించారు.

Q5. హిమాలయ, ఈశాన్య రాష్ట్రాలు కాకుండా మిగతా రాష్ట్రాలకు కేంద్రం–రాష్ట్రం ప్రీమియం భాగస్వామ్య నిష్పత్తి ఏది? [Moderate]

A) 60:40

B) 90:10

C) 50:50

D) పూర్తిగా కేంద్రమే భరిస్తుంది

Answer: A

Explanation: హిమాలయ, ఈశాన్య రాష్ట్రాలు కాకుండా మిగతా రాష్ట్రాలకు 60:40, హిమాలయ–ఈశాన్య రాష్ట్రాలకు 90:10, కేంద్రపాలిత ప్రాంతాలకు కేంద్రం 100% భరిస్తుంది.

Q6. పందులు, కుందేళ్లు కాకుండా మిగతా జంతువులకు ఒక కుటుంబానికి ఎన్ని పశు ప్రమాణాల వరకు బీమా వర్తిస్తుంది? [Tricky]

A) 5

B) 15

C) 10

D) 20

Answer: C

Explanation: పందులు, కుందేళ్లు మినహా మిగతా జంతువులకు ఒక కుటుంబానికి 10 పశు ప్రమాణాల వరకు వర్తిస్తుంది. వాటికి 5 పశు ప్రమాణాలు.

Q7. పందులు, కుందేళ్లకు ఒక కుటుంబానికి బీమా పరిమితి ఎంత? [Tricky]

A) 5 పశు ప్రమాణాలు

B) 10 పశు ప్రమాణాలు

C) 15 పశు ప్రమాణాలు

D) 2 పశు ప్రమాణాలు

Answer: A

Explanation: పందులు, కుందేళ్లకు ఒక కుటుంబానికి 5 పశు ప్రమాణాలుగా ఉంచారు. మిగతా జంతువులకు 10 పశు ప్రమాణాలు.

Q8. ఇప్పటికే ఉన్న పద్ధతికి తోడుగా జంతువుల గుర్తింపుకు ఏ సాంకేతికతను ఆమోదించారు? [Tricky]

A) క్యూఆర్ కోడ్ చెవి ట్యాగులు

B) Radio Frequency Identification Device

C) ముక్కు ముద్ర బయోమెట్రిక్

D) ఉపగ్రహ ట్రాకింగ్ పట్టీలు

Answer: B

Explanation: ఇప్పటికే ఉన్న పద్ధతికి తోడుగా Radio Frequency Identification Deviceను జంతువు గుర్తింపు మార్గంగా ఆమోదించారు.

📜 Previous Year Question Style (PYQ)

PYQ 1:

భారత్‌లో పశువుల బీమా భాగం ఏ మిషన్ కింద నడుస్తుంది?

A) National Livestock Mission

B) Rashtriya Gokul Mission

C) National Mission on Natural Farming

D) Rashtriya Krishi Vikas Yojana

Answer: A

Explanation: Department of Animal Husbandry and Dairying పశువుల బీమాను National Livestock Mission కింద ఒక భాగంగా నిర్వహిస్తుంది.

PYQ 2:

కింది ప్రకటనలను పరిశీలించండి:

  1. Pashudhan Bima Portalను Department of Animal Husbandry and Dairying ప్రారంభించింది.

  2. Livestock Insurance Scheme కింద లబ్ధిదారుడు ప్రీమియంలో 15% చెల్లిస్తాడు.

  3. Pashudhan Bima Portal హిందీ, ఇంగ్లిష్‌లో మాత్రమే అందుబాటులో ఉంది.

పైవాటిలో ఏ ప్రకటనలు సరైనవి?

A) 1 మాత్రమే

B) 1, 2 మాత్రమే

C) 2, 3 మాత్రమే

D) అన్నీ సరైనవి

Answer: B

Explanation: 1, 2 ప్రకటనలు సరైనవి. 3వ ప్రకటన తప్పు. హిందీ, ఇంగ్లిష్‌తో పాటు 11 ప్రాంతీయ భాషల్లో ఈ పోర్టల్ పనిచేస్తుంది.

PYQ 3:

కింది వాటిని సరైన వాటాతో జతపరచండి:

  1. లబ్ధిదారుడు చెల్లించే ప్రీమియం వాటా — a) 15%

  2. హిమాలయ, ఈశాన్య రాష్ట్రాలు కాకుండా మిగతా రాష్ట్రాలకు కేంద్రం–రాష్ట్రం వాటా — b) 60:40

  3. హిమాలయ, ఈశాన్య రాష్ట్రాలకు కేంద్రం–రాష్ట్రం వాటా — c) 90:10

  4. కేంద్రపాలిత ప్రాంతాలకు కేంద్రం భరించే వాటా — d) 100%

A) 1-a, 2-b, 3-c, 4-d

B) 1-b, 2-a, 3-d, 4-c

C) 1-c, 2-d, 3-a, 4-b

D) 1-a, 2-c, 3-b, 4-d

Answer: A

Explanation: లబ్ధిదారుడు 15% చెల్లిస్తాడు. మిగతా రాష్ట్రాలకు 60:40, హిమాలయ–ఈశాన్య రాష్ట్రాలకు 90:10, కేంద్రపాలిత ప్రాంతాలకు కేంద్రం 100% భరిస్తుంది.

✍️ Mains Answer Pointers

Question 1 (150 words): భారత్‌లో పశువుల బీమా విస్తృతంగా చేరడంలో ఎందుకు ఇబ్బంది ఎదురైంది? Pashudhan Bima Portal ఆ సమస్యను ఎలా పరిష్కరిస్తుంది?

భారత్‌లో పశువుల బీమాకు మూడు అడ్డంకులు ఉన్నాయి. ఖర్చు, కాగితపు పని, రుజువు అనేవే ఆ మూడు.

ఖర్చును పోర్టల్ కాదు, పథక రూపకల్పన పరిష్కరించింది. లబ్ధిదారుడి వాటాను 20% నుంచి 50% స్థానంలో 15%కు తగ్గించారు. కొన్ని జంతువులే ఉన్న కుటుంబానికి పాలసీ అందుబాటులోకి వచ్చింది. మిగతా భాగాన్ని కేంద్రం, రాష్ట్రాలు పంచుకుంటాయి. చాలా రాష్ట్రాలకు 60:40, హిమాలయ–ఈశాన్య రాష్ట్రాలకు 90:10.

కాగితపు పనిపైనే Pashudhan Bima Portal నేరుగా దాడి చేస్తుంది. పాలసీ జారీ, క్లెయిమ్ పరిష్కారం, పర్యవేక్షణ, నివేదికలు ఒకే వేదికపైకి వచ్చాయి. కార్యాలయాల మధ్య దరఖాస్తులు పోయే దశ ఉండదు. హిందీ, ఇంగ్లిష్‌తో పాటు 11 ప్రాంతీయ భాషల్లో పనిచేయడం వల్ల భాషా అడ్డంకి తొలగుతుంది.

మూడో అడ్డంకి రుజువు. చనిపోయిన జంతువే బీమా చేసిన జంతువు అని చూపగలిగితేనే క్లెయిమ్ నిలుస్తుంది. ఇప్పటికే ఉన్న పద్ధతికి తోడుగా Radio Frequency Identification Deviceను ఆమోదించడం ఆ లోటును పూడుస్తుంది. ఇకపై ప్రతి బీమా జంతువుకూ ట్యాగ్ చేరాలి. లేకపోతే డిజిటల్ క్లెయిమ్ దారికి ఆధారమే ఉండదు.

Question 2 (250 words): భారత గ్రామీణ నష్ట రక్షణ వ్యవస్థలో పశువుల బీమా ప్రాముఖ్యాన్ని పరిశీలించండి. Livestock Insurance Scheme రూపకల్పనను అంచనా వేయండి.

భారత గ్రామీణ ఆర్థిక వ్యవస్థలో పశుసంపదకు ప్రత్యేక స్థానం ఉంది. పాల ఉత్పత్తిలో భారత్ ప్రపంచంలో మొదటి స్థానంలో ఉంది. భూమి లేని, స్వల్ప భూమి ఉన్న ఎన్నో కుటుంబాలకు జంతు ఆదాయమే ఆధారం. వాళ్లకు భూమి కాదు, పశువే ఉత్పాదక ఆస్తి. అలాంటి కుటుంబాలను పంటల బీమా కాపాడలేదు. వాళ్లకు పంటే ఉండకపోవచ్చు. పాలిచ్చే జంతువు పోతే కుటుంబ ప్రధాన ఆదాయం పోతుంది. అందుకే పశువుల బీమా వాణిజ్య ఉత్పత్తి కాదు, ఒక సామాజిక రక్షణ.

రూపకల్పనలో అతి బలమైన అంశం రాయితీ లోతు. లబ్ధిదారుడు ప్రీమియంలో 15% చెల్లిస్తాడు. ఇంతకుముందు అది 20% నుంచి 50% వరకు ఉండేది. మిగతాది కేంద్రం, రాష్ట్రాలు పంచుకుంటాయి. చాలా రాష్ట్రాలకు 60:40, హిమాలయ–ఈశాన్య రాష్ట్రాలకు 90:10, కేంద్రపాలిత ప్రాంతాలకు పూర్తిగా కేంద్రం. ఈ శ్రేణి మంచి సమాఖ్య రూపకల్పన. రాష్ట్ర ఆర్థిక సామర్థ్యానికి తగ్గట్టు కేంద్ర సహాయం ఉంటుంది.

పరిమితుల నిబంధనలూ బాగున్నాయి. ఒక కుటుంబానికి 10 పశు ప్రమాణాలు, పందులు–కుందేళ్లకు 5 పశు ప్రమాణాలు అని పెట్టడం వల్ల పరిమాణం, విలువ వేరువేరుగా ఉన్న జాతులన్నీ ఒకే నిబంధన కిందికి వస్తాయి. కుటుంబ పరిమితి వల్ల రాయితీ వాణిజ్య మందలకు కాకుండా చిన్న యజమానులకే చేరుతుంది.

రెండు ప్రశ్నలు మిగిలి ఉన్నాయి. పశుసంవర్ధకం రాష్ట్ర జాబితా అంశం. అందుకే చేర్పు రాష్ట్ర శాఖలపై ఆధారపడుతుంది. రాష్ట్రాల మధ్య పనితీరు వేరుగా ఉంటుంది. గుర్తింపు ఇంకా బలహీన లంకెగానే ఉంది. అందుకే ఇప్పటికే ఉన్న పద్ధతికి తోడుగా Radio Frequency Identification Deviceను ఆమోదించారు.

మొత్తంగా ఈ రూపకల్పన గట్టిగానే ఉంది. లోటుగా ఉన్న పంపిణీ పొరను Pashudhan Bima Portal సమకూర్చింది. ఇకపై ఈ పోర్టల్ ఇచ్చే తక్షణ గణాంకాలతో తక్కువ చేర్పు ఉన్న జిల్లాల్లో ప్రత్యేక చేర్పు కార్యక్రమాలు చేపట్టాలి.

⚠️ Examiner Trap

  • Trap 1: విద్యార్థులు National Livestock Missionను Rashtriya Gokul Missionతో కలిపేస్తారు. నిజం ఏమిటంటే పశువుల బీమా National Livestock Mission కింద ఒక భాగం. Rashtriya Gokul Mission దేశీయ ఆవు జాతులపై దృష్టి పెడుతుంది.
  • Trap 2: లబ్ధిదారుడు ప్రీమియంలో సగం చెల్లిస్తాడనే పొరపాటు అభిప్రాయం సాధారణం. నిజానికి అతని వాటా 15%. ఇంతకుముందు అది 20% నుంచి 50% వరకు ఉండేది.
  • Trap 3: పశు ప్రమాణ పరిమితి అన్ని జాతులకు ఒకేలా ఉండదనే విషయం చాలామంది గమనించరు. పందులు, కుందేళ్లు మినహా మిగతా జంతువులకు ఒక కుటుంబానికి 10 పశు ప్రమాణాలు, వాటికి 5 పశు ప్రమాణాలు అని గుర్తుంచుకోవాలి.