Udyo Logo

Udyo

Get the Udyo Mobile App

Sign in to save your progress and access all features.

దేశంలో మొదటి PRAMAAN ధ్రువపత్రాల జారీ: Indian Forest and Wood Certification Scheme కింద కొత్త ముందడుగు

29 సెప్టెంబర్ 2026న భారత్ మొదటి PRAMAAN ధ్రువపత్రాలను జారీ చేసింది. న్యూఢిల్లీలో జరిగిన నాలుగో Eco Warrior Awards, Eco Warrior Conclave వేదికపై కేంద్ర పర్యావరణ మంత్రి భూపేందర్ యాదవ్ వాటిని అందజేశారు. Indian Forest and Wood Certification Scheme అనే పథకానికి PRAMAAN అనే పేరు బ్రాండ్ పేరు. ఈ పథకాన్ని కేంద్ర పర్యావరణ, అడవులు, వాతావరణ మార్పుల శాఖ డిసెంబర్ 2023లో ప్రారంభించింది. ఈ ధ్రువపత్రాలు రెండు వర్గాలకు దక్కాయి. కలప, వెదురు సాగు స్థిరమైన పద్ధతిలో జరిగిందని ఇవి రుజువు చేస్తాయి. ఎగుమతులకు ఈ రుజువు ఇప్పుడు చాలా అవసరం.

What Happened

29 సెప్టెంబర్ 2026న భారత్ ఒక కొత్త అడుగు వేసింది. Indian Forest and Wood Certification Scheme కింద మొదటి ధ్రువపత్రాలను జారీ చేసింది. ఈ పథకం బ్రాండ్ పేరు PRAMAAN. న్యూఢిల్లీలో జరిగిన నాలుగో Eco Warrior Awards, Eco Warrior Conclave వేదికపై కేంద్ర పర్యావరణ మంత్రి భూపేందర్ యాదవ్ వాటిని అందజేశారు. సుమారు 33,000 హెక్టార్ల తోటల కోసం ఆంధ్రప్రదేశ్ అటవీ అభివృద్ధి సంస్థకు ఒక ధ్రువపత్రం దక్కింది. ఒడిశా వెదురు అభివృద్ధి సంస్థతో పనిచేస్తున్న రైతు గోవింద్ మహాపాత్రకు మరొకటి దక్కింది. పథకం డిసెంబర్ 2023లో మొదలైంది. అప్పటి నుంచి ఇవే మొదటి ధ్రువపత్రాలు.

When & Where

ఈ ధ్రువపత్రాలను 29 సెప్టెంబర్ 2026న న్యూఢిల్లీలో అందజేశారు. నాలుగో Eco Warrior Awards, Eco Warrior Conclave అందుకు వేదికైంది. పథకాన్ని నడిపే కేంద్ర పర్యావరణ, అడవులు, వాతావరణ మార్పుల శాఖ న్యూఢిల్లీలోనే ఉంటుంది. ధ్రువపత్రం పొందిన తోటలు ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో ఉన్నాయి. ధ్రువపత్రం పొందిన వెదురు పొలం ఒడిశాలో ఉంది. ఒడిశాలో వెదురు సాగు విస్తారంగా ఉంటుంది.

Who Is Involved

  • కేంద్ర పర్యావరణ, అడవులు, వాతావరణ మార్పుల శాఖ — డిసెంబర్ 2023లో ఈ పథకాన్ని ప్రారంభించింది. పథకం ఈ శాఖదే.
  • భూపేందర్ యాదవ్ — కేంద్ర పర్యావరణ మంత్రి. మొదటి ధ్రువపత్రాలను ఆయనే అందజేశారు.
  • Indian Forest and Wood Certification Council — పథకాన్ని పాలించే మండలి. ఒక Additional Director General of Forests దీనికి అధ్యక్షుడు.
  • National Accreditation Board for Certification Bodies — తనిఖీలు చేసే స్వతంత్ర సంస్థలకు గుర్తింపు ఇస్తుంది.
  • Indian Institute of Forest Management — పథకాన్ని నడుపుతుంది. దరఖాస్తులు, ధ్రువపత్రాల జారీ, రుసుములు ఇదే చూస్తుంది.
  • ఆంధ్రప్రదేశ్ అటవీ అభివృద్ధి సంస్థ, గోవింద్ మహాపాత్ర — మొదటి ధ్రువపత్రాలు పొందిన ఇద్దరు.

How It Works

  1. పెంచేవారు దరఖాస్తు చేస్తారు. అటవీ డివిజన్, సంస్థ, రైతు సంఘం లేదా కలప యూనిట్ మూడు విభాగాల్లో ఒకదానికి దరఖాస్తు పెడుతుంది.
  2. ప్రమాణాన్ని వర్తింపజేస్తారు. అటవీ నిర్వహణను Indian Forest Management Standard ఆధారంగా చూస్తారు. దానిలో 8 ప్రమాణాలు, 69 సూచికలు, 254 ధ్రువీకరణ అంశాలు ఉంటాయి. ఇది National Working Plan Code 2023 మీద ఆధారపడింది.
  3. గుర్తింపు పొందిన మూడో పక్షం తనిఖీ చేస్తుంది. గుర్తింపు పొందిన తనిఖీ సంస్థలే ఆడిట్ చేస్తాయి. అంటే ప్రభుత్వం తనకే తానే ధ్రువపత్రం ఇచ్చుకోదు.
  4. అంతర్జాతీయ తనిఖీ నియమాలు పాటిస్తారు. అటవీ నిర్వహణకు, అడవుల బయటి చెట్లకు ISO/IEC 17021-1 వర్తిస్తుంది. ఉత్పత్తి గొలుసుకు ISO/IEC 17065 వర్తిస్తుంది.
  5. ఉత్పత్తి గొలుసును ట్రాక్ చేస్తారు. అడవి లేదా పొలం నుంచి చివరి అమ్మకం వరకు దారిని లెక్కిస్తారు. అప్పుడే ఉత్పత్తి మీద ఉన్న ముద్రను కొనుగోలుదారు నమ్ముతాడు.
  6. ధ్రువపత్రం జారీ, పునరుద్ధరణ. Indian Forest and Wood Certification Council ప్రమాణాలను ఆమోదిస్తుంది, తనిఖీ సంస్థలకు గుర్తింపు ఇస్తుంది, నిబంధనల అమలును చూస్తుంది. గడువు ముగిశాక ధ్రువపత్రాన్ని పునరుద్ధరిస్తారు.

Why It Matters

  • వాణిజ్య కోణం: ఈ పథకాన్ని European Union Deforestation Regulationకు అనుగుణంగా రూపొందించారు. అడవులను నాశనం చేయకుండా పెంచిన కలపే అని దిగుమతిదారులు రుజువు చూపాలి. ఇప్పుడు భారత ఎగుమతిదారులకు దేశంలోనే ఆ రుజువు దొరుకుతుంది.
  • రైతు ఆదాయ కోణం: అడవుల బయటి చెట్ల విభాగంలో వ్యవసాయ అడవులు, పొలాల్లోని తోటలు వస్తాయి. వెదురు లేదా యూకలిప్టస్ పెంచే రైతుకు మంచి ధర దొరుకుతుంది.
  • పర్యావరణ కోణం: స్థిరమైన నిర్వహణ ఇప్పుడు మాటల్లో కాదు, లెక్కల్లో తేలుతుంది. పని ప్రణాళికలను కొలిచే సూచికలతో ముడిపెట్టారు.
  • పాలన కోణం: స్వతంత్ర గుర్తింపు సంస్థను, మూడో పక్ష తనిఖీదారులను వాడతారు. అంటే నియంత్రించేవారు, ధ్రువపత్రం ఇచ్చేవారు వేరు వేరు.

Historical Background

  • 1988: National Forest Policy వచ్చింది. అడవుల లక్ష్యం ఆదాయం నుంచి పరిరక్షణ, స్థానిక అవసరాల వైపు మారింది.
  • 2023: National Working Plan Code విడుదలైంది. Indian Forest Management Standardకు ఇదే సాంకేతిక పునాది అయింది.
  • డిసెంబర్ 2023: కేంద్ర పర్యావరణ, అడవులు, వాతావరణ మార్పుల శాఖ Indian Forest and Wood Certification Schemeను ప్రారంభించింది.

ఇప్పటివరకు భారత్ విదేశీ స్వచ్ఛంద ధ్రువీకరణ వ్యవస్థల మీదే ఆధారపడింది. PRAMAANతో ఆ ఆధారం తగ్గింది. ప్రమాణం, మండలి, నిర్వహణ సంస్థ — ఈ మూడూ ఇప్పుడు భారతీయమే.

Previous Related Events

  • డిసెంబర్ 2023: Indian Forest and Wood Certification Scheme మూడు విభాగాలతో, మార్గదర్శకాలతో మొదలైంది.
  • 28 ఫిబ్రవరి 2026: అటవీ నిర్వహణలో 7.76 లక్షల హెక్టార్లు, అడవుల బయటి చెట్ల విభాగంలో 10.78 వేల హెక్టార్లలో ముందస్తు తనిఖీలు పూర్తయ్యాయి.
  • 29 సెప్టెంబర్ 2026: ఒక రాష్ట్ర అటవీ సంస్థకు, ఒక వెదురు రైతుకు మొదటి PRAMAAN ధ్రువపత్రాలు దక్కాయి.

Static GK Connection

  • ఉమ్మడి జాబితా: ఏడో షెడ్యూలులో అడవులు, వన్యప్రాణుల–పక్షుల పరిరక్షణ ఉమ్మడి జాబితాలో ఉంటాయి. కేంద్రం, రాష్ట్రాలు రెండూ చట్టం చేయగలవు.
  • ఆర్టికల్ 48A, ఆర్టికల్ 51A(g): అడవులను, వన్యప్రాణులను కాపాడాలని ఆదేశిక సూత్రాలు ప్రభుత్వాన్ని కోరుతాయి. పర్యావరణాన్ని కాపాడడం ప్రతి పౌరుడి ప్రాథమిక విధి.
  • Forest (Conservation) Act, 1980: అటవీ భూమిని అటవీ కాని పనులకు వాడాలంటే ముందుగా కేంద్రం అనుమతి కావాలి.
  • Forest Stewardship Council: 1993లో ఏర్పడింది. ప్రపంచంలో బాగా తెలిసిన స్వచ్ఛంద అటవీ ధ్రువీకరణ వ్యవస్థ ఇదే. PRAMAAN దానికి దేశీయ ప్రత్యామ్నాయం.

India & World Comparison

అటవీ ధ్రువీకరణ మొదట విదేశాల్లో ఒక మార్కెట్ సాధనంగా మొదలైంది. Forest Stewardship Council 1993లో ఏర్పడింది. తర్వాత ఇతర అంతర్జాతీయ వ్యవస్థలు వచ్చాయి. భారత ఉత్పత్తిదారులు ఆ విదేశీ వ్యవస్థల నుంచే ధ్రువపత్రం కొనాల్సి వచ్చింది. దీనివల్ల చిన్న రైతుల ఖర్చు పెరిగింది. ఇప్పుడు భారత్ తన సొంత పథకాన్ని నిర్మించుకుంది. సొంత ప్రమాణాలు, సొంత మండలి, సొంత గుర్తింపు మార్గం ఏర్పడ్డాయి. ముఖ్యమైన పోలిక European Union Deforestation Regulationతోనే. అడవుల నాశనం లేదని రుజువు చూపితేనే ఐరోపా మార్కెట్‌లోకి ప్రవేశం ఉంటుంది. PRAMAAN ఆ డిమాండ్‌కు భారత్ ఇచ్చిన సరఫరా వైపు జవాబు. ప్రభుత్వమే రూపొందించిన అటవీ ధ్రువీకరణ పథకం ఉన్న అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాలు కొన్నే ఉన్నాయి.

Future Impact

  • విస్తృత పరిధి: అటవీ నిర్వహణలో ఇప్పటికే 7.76 లక్షల హెక్టార్లలో ముందస్తు తనిఖీలు అయ్యాయి. రాబోయే తనిఖీ చక్రాల్లో ఇంకా ఎక్కువ ధ్రువపత్రాలు వస్తాయి.
  • ఎగుమతి సన్నద్ధత: European Union Deforestation Regulation కఠినమవుతున్న కొద్దీ, ధ్రువపత్రం ఉన్న భారత కలప, వెదురుకు అడ్డంకులు తగ్గుతాయి.
  • వ్యవసాయ అడవుల ప్రోత్సాహం: అడవుల బయటి చెట్ల విభాగం రైతులకు పొలాల్లో చెట్లు పెంచే కారణం ఇస్తుంది. దేశ చెట్ల విస్తీర్ణ లక్ష్యానికి, కర్బన నిల్వ లక్ష్యానికి ఇది ఉపయోగం.
  • సంస్థల నిర్మాణం: ఇంకా ఎక్కువ గుర్తింపు పొందిన తనిఖీ సంస్థలు రావాలి. అంటే రాబోయే ఏళ్లలో అటవీ తనిఖీ రంగంలో కొత్త సాంకేతిక ఉద్యోగాలు వస్తాయి.

🔑 Key Points for Revision

  • భారత్ మొదటి PRAMAAN ధ్రువపత్రాలను 29 సెప్టెంబర్ 2026న జారీ చేసింది.
  • కేంద్ర పర్యావరణ మంత్రి భూపేందర్ యాదవ్ న్యూఢిల్లీలో వాటిని అందజేశారు.
  • వేదిక నాలుగో Eco Warrior Awards, Eco Warrior Conclave.
  • Indian Forest and Wood Certification Scheme పథకానికి PRAMAAN బ్రాండ్ పేరు.
  • కేంద్ర పర్యావరణ, అడవులు, వాతావరణ మార్పుల శాఖ దీన్ని డిసెంబర్ 2023లో ప్రారంభించింది.
  • మొదటి ధ్రువపత్రాలు ఆంధ్రప్రదేశ్ అటవీ అభివృద్ధి సంస్థకు, రైతు గోవింద్ మహాపాత్రకు దక్కాయి.
  • ఆంధ్రప్రదేశ్ తోటల విస్తీర్ణం సుమారు 33,000 హెక్టార్లు.
  • గోవింద్ మహాపాత్రకు ఒడిశా వెదురు అభివృద్ధి సంస్థతో అనుబంధం ఉంది.
  • పథకంలో మూడు విభాగాలు: Forest Management, Trees Outside Forests, Chain of Custody.
  • Indian Forest Management Standardలో 8 ప్రమాణాలు, 69 సూచికలు, 254 ధ్రువీకరణ అంశాలు ఉన్నాయి.
  • Trees Outside Forests Standardలో 5 ప్రమాణాలు, 22 సూచికలు, 76 ధ్రువీకరణ అంశాలు ఉన్నాయి.
  • ఈ ప్రమాణాలు National Working Plan Code 2023 మీద ఆధారపడ్డాయి.
  • తనిఖీ సంస్థలకు National Accreditation Board for Certification Bodies గుర్తింపు ఇస్తుంది.
  • పథకాన్ని Indian Institute of Forest Management నడుపుతుంది.
  • పథకాన్ని European Union Deforestation Regulationకు అనుగుణంగా రూపొందించారు.

🧠 Concept Link (Static GK Deep Dive)

Core Concept: అటవీ ధ్రువీకరణ, స్థిరమైన అటవీ నిర్వహణ

  • Definition: కలప లేదా అటవీ ఉత్పత్తి స్థిరమైన ప్రమాణాల ప్రకారం పెరిగిందని మూడో పక్షం ధ్రువీకరించడాన్ని అటవీ ధ్రువీకరణ అంటారు.
  • Constitutional / Legal Basis: ఏడో షెడ్యూలులో అడవులు ఉమ్మడి జాబితాలో ఉంటాయి. ఆర్టికల్ 48A అడవులను కాపాడాలని ప్రభుత్వాన్ని ఆదేశిస్తుంది. ఆర్టికల్ 51A(g) పర్యావరణ పరిరక్షణను ప్రాథమిక విధిగా చెబుతుంది.
  • Economic Principle: ఇది సమాచార లోటును సరిచేస్తుంది. చెట్టును ఎలా పెంచారో కొనుగోలుదారు చూడలేడు. తనిఖీ చేసిన ముద్ర ఉంటే స్థిరమైన కలపకు ఎక్కువ ధర వస్తుంది.
  • Link to this event: PRAMAAN భారత సొంత ముద్ర. 29 సెప్టెంబర్ 2026న అది ప్రణాళిక దశ నుంచి ధ్రువపత్రాల దశకు చేరింది.
  • Origin & History: ప్రపంచ అటవీ ధ్రువీకరణ 1993లో Forest Stewardship Councilతో మొదలైంది. ఉష్ణమండల అడవుల నాశనం మీద వచ్చిన ఒత్తిడి కారణం.
  • Key milestone 1: 1988 National Forest Policy అటవీ నిర్వహణను పరిరక్షణ, స్థానిక అవసరాల వైపు మళ్లించింది.
  • Key milestone 2: National Working Plan Code 2023 Indian Forest Management Standardకు సాంకేతిక పునాది ఇచ్చింది.
  • Related Acts / Schemes / Treaties: Forest (Conservation) Act, 1980; Indian Forest and Wood Certification Scheme; European Union Deforestation Regulation.
  • Nodal Ministry / Body: కేంద్ర పర్యావరణ, అడవులు, వాతావరణ మార్పుల శాఖ. పాలక మండలి Indian Forest and Wood Certification Council.
  • India-specific relevance: భారత్‌లో కలప, వెదురు చాలా భాగం చిన్న రైతుల పొలాల్లోనే పెరుగుతుంది. అందుకే అడవుల బయటి చెట్ల విభాగం అటవీ విభాగం అంతే ముఖ్యం.
  • Global comparison: విదేశాల్లో ధ్రువీకరణ ప్రైవేటు మార్కెట్ ముద్రగా పెరిగింది. భారత్‌లో ప్రభుత్వమే రూపొందించింది, గుర్తింపు మార్గం స్వతంత్రంగా ఉంది.
  • Data point: 28 ఫిబ్రవరి 2026 నాటికి అటవీ నిర్వహణలో 7.76 లక్షల హెక్టార్లలో ముందస్తు తనిఖీలు పూర్తయ్యాయి.
  • Common exam angle: PRAMAAN పూర్తి రూపం ఏమిటి, ఏ శాఖ నడుపుతుంది, మూడు విభాగాలు ఏవి, ఏ అంతర్జాతీయ నిబంధనకు జవాబు — ఇవే అడుగుతారు.
  • Easy memory hook: మూడు ధ్రువపత్రాలు, మూడు అక్షరాలు — అడవి, అడవుల బయటి చెట్లు, ఉత్పత్తి గొలుసు.

❓ Practice MCQs

Q1. Indian Forest and Wood Certification Schemeను ప్రారంభించిన శాఖ ఏది? [Easy]

A) కేంద్ర వ్యవసాయ, రైతు సంక్షేమ శాఖ

B) కేంద్ర వాణిజ్య, పరిశ్రమల శాఖ

C) కేంద్ర పర్యావరణ, అడవులు, వాతావరణ మార్పుల శాఖ

D) కేంద్ర గిరిజన వ్యవహారాల శాఖ

Answer: C

Explanation: కేంద్ర పర్యావరణ, అడవులు, వాతావరణ మార్పుల శాఖ ఈ పథకాన్ని డిసెంబర్ 2023లో ప్రారంభించింది.

Q2. PRAMAAN అనేది ఏ పథకానికి బ్రాండ్ పేరు? [Easy]

A) Green India Mission

B) Indian Forest and Wood Certification Scheme

C) National Bamboo Mission

D) Compensatory Afforestation Fund Scheme

Answer: B

Explanation: Indian Forest and Wood Certification Scheme పథకానికి వాడే బ్రాండ్ పేరే PRAMAAN.

Q3. 29 సెప్టెంబర్ 2026న మొదటి PRAMAAN ధ్రువపత్రాలు ఎవరికి దక్కాయి? [Moderate]

A) ఆంధ్రప్రదేశ్ అటవీ అభివృద్ధి సంస్థకు, ఒడిశాకు చెందిన ఒక వెదురు రైతుకు

B) కేరళ అటవీ అభివృద్ధి సంస్థకు, తమిళనాడుకు చెందిన ఒక రబ్బరు రైతుకు

C) ఒడిశా అటవీ అభివృద్ధి సంస్థకు, మహారాష్ట్రకు చెందిన ఒక టేకు రైతుకు

D) గుజరాత్ అటవీ అభివృద్ధి సంస్థకు, కర్ణాటకకు చెందిన ఒక గంధపు చెక్క రైతుకు

Answer: A

Explanation: ఆంధ్రప్రదేశ్ అటవీ అభివృద్ధి సంస్థకు, ఒడిశా వెదురు అభివృద్ధి సంస్థతో అనుబంధం ఉన్న రైతు గోవింద్ మహాపాత్రకు మొదటి ధ్రువపత్రాలు దక్కాయి.

Q4. Indian Forest and Wood Certification Schemeలో ఎన్ని ధ్రువీకరణ విభాగాలు ఉన్నాయి? [Moderate]

A) రెండు

B) మూడు

C) నాలుగు

D) ఐదు

Answer: B

Explanation: Forest Management, Trees Outside Forests Management, Chain of Custody — ఈ మూడు విభాగాలు ఉన్నాయి.

Q5. ఈ పథకంలో తనిఖీ సంస్థలకు గుర్తింపు ఇచ్చే సంస్థ ఏది? [Moderate]

A) Forest Survey of India

B) Bureau of Indian Standards

C) Quality Council of Indiaకు చెందిన National Board for Quality Promotion

D) National Accreditation Board for Certification Bodies

Answer: D

Explanation: దరఖాస్తుదారులను తనిఖీ చేసే స్వతంత్ర సంస్థలకు National Accreditation Board for Certification Bodies గుర్తింపు ఇస్తుంది.

Q6. Indian Forest and Wood Certification Schemeను క్షేత్రస్థాయిలో నడిపే సంస్థ ఏది? [Tricky]

A) Forest Research Institute, Dehradun

B) Indian Council of Forestry Research and Education

C) Indian Institute of Forest Management

D) Wildlife Institute of India

Answer: C

Explanation: దరఖాస్తులు, ధ్రువపత్రాల జారీతో సహా రోజువారీ పనిని Indian Institute of Forest Management చూస్తుంది.

Q7. Indian Forest Management Standard ఎన్ని ప్రమాణాలు, సూచికలు, ధ్రువీకరణ అంశాల మీద నిలుస్తుంది? [Tricky]

A) 8 ప్రమాణాలు, 69 సూచికలు, 254 ధ్రువీకరణ అంశాలు

B) 5 ప్రమాణాలు, 22 సూచికలు, 76 ధ్రువీకరణ అంశాలు

C) 8 ప్రమాణాలు, 22 సూచికలు, 254 ధ్రువీకరణ అంశాలు

D) 5 ప్రమాణాలు, 69 సూచికలు, 76 ధ్రువీకరణ అంశాలు

Answer: A

Explanation: Indian Forest Management Standardలో 8 ప్రమాణాలు, 69 సూచికలు, 254 ధ్రువీకరణ అంశాలు ఉన్నాయి. 5, 22, 76 అంకెలు అడవుల బయటి చెట్ల ప్రమాణానికి చెందినవి.

Q8. Indian Forest and Wood Certification Schemeను ఏ బాహ్య నిబంధనకు అనుగుణంగా రూపొందించారు? [Tricky]

A) హైడ్రోఫ్లోరో కార్బన్‌ల మీద Kigali Amendment

B) ప్రమాదకర వ్యర్థాల మీద Basel Convention

C) జన్యు వనరుల మీద Nagoya Protocol

D) European Union Deforestation Regulation

Answer: D

Explanation: అడవుల నాశనం లేని కలప అని దిగుమతిదారులు రుజువు చూపాలని కోరే European Union Deforestation Regulationకు అనుగుణంగా ఈ పథకాన్ని రూపొందించారు.

📜 Previous Year Question Style (PYQ)

PYQ 1:

Indian Forest and Wood Certification Scheme కింద వ్యవసాయ అడవులు, ప్రైవేటు తోటల ధ్రువీకరణ ఏ విభాగంలోకి వస్తుంది?

A) Forest Management Certification

B) Trees Outside Forests Management Certification

C) Chain of Custody Certification

D) Compensatory Afforestation Certification

Answer: B

Explanation: నమోదిత అడవుల బయట ఉండే వ్యవసాయ అడవులు, పొలాల్లోని తోటలు, ప్రైవేటు తోటలు Trees Outside Forests Management Certification కింద వస్తాయి.

PYQ 2:

కింది ప్రకటనలను పరిశీలించండి:

  1. Indian Forest and Wood Certification Scheme పథకానికి PRAMAAN బ్రాండ్ పేరు.

  2. ఈ పథకాన్ని కేంద్ర పర్యావరణ, అడవులు, వాతావరణ మార్పుల శాఖ డిసెంబర్ 2023లో ప్రారంభించింది.

  3. రాజ్యాంగంలోని ఏడో షెడ్యూలులో అడవులు కేంద్ర జాబితాలో ఉంటాయి.

పైవాటిలో ఏవి సరైనవి?

A) 1 మాత్రమే

B) 1, 2 మాత్రమే

C) 2, 3 మాత్రమే

D) అన్నీ సరైనవి

Answer: B

Explanation: 1, 2 ప్రకటనలు సరైనవి. అడవులు ఉమ్మడి జాబితాలో ఉంటాయి, కేంద్ర జాబితాలో కాదు. అందుకే 3 తప్పు.

PYQ 3:

జోడించండి:

  1. Indian Forest Management Standard — a) 5 ప్రమాణాలు, 22 సూచికలు, 76 ధ్రువీకరణ అంశాలు

  2. Trees Outside Forests Management Standard — b) 8 ప్రమాణాలు, 69 సూచికలు, 254 ధ్రువీకరణ అంశాలు

  3. పథకాన్ని నడిపే సంస్థ — c) Indian Institute of Forest Management

  4. గుర్తింపు ఇచ్చే సంస్థ — d) National Accreditation Board for Certification Bodies

A) 1-a, 2-b, 3-c, 4-d

B) 1-b, 2-a, 3-c, 4-d

C) 1-b, 2-a, 3-d, 4-c

D) 1-a, 2-b, 3-d, 4-c

Answer: B

Explanation: Indian Forest Management Standardలో 8, 69, 254 ఉంటాయి. అడవుల బయటి చెట్ల ప్రమాణంలో 5, 22, 76 ఉంటాయి. పథకాన్ని Indian Institute of Forest Management నడుపుతుంది. గుర్తింపు National Accreditation Board for Certification Bodies ఇస్తుంది.

✍️ Mains Answer Pointers

Question 1 (150 words): ఎగుమతి మార్కెట్లలో భారత కలప, వ్యవసాయ అడవుల ఉత్పత్తిదారులకు Indian Forest and Wood Certification Scheme ఎలా ఉపయోగపడుతుంది?

ఈ పథకం ఒక మాటను తనిఖీ చేసిన రుజువుగా మార్చుతుంది. ఇటీవలి కాలంలో అడవులు నాశనం చేసిన భూమిలో కలప పెరగలేదని కొనుగోలుదారులు రుజువు కోరుతున్నారు. ఈ పథకాన్ని European Union Deforestation Regulationకు అనుగుణంగానే రూపొందించారు. ఇప్పుడు భారత ఎగుమతిదారు ఆ రుజువును దేశంలోనే పొందగలడు. విదేశీ ముద్రను కొనాల్సిన అవసరం తగ్గుతుంది.

ఈ నిర్మాణం పెద్ద సంస్థలకే కాదు, చిన్న రైతులకూ ఉపయోగం. అడవుల బయటి చెట్ల విభాగంలో వ్యవసాయ అడవులు, పొలాల్లోని తోటలు, ప్రైవేటు తోటలు వస్తాయి. దేశంలో కలప, వెదురు చాలా భాగం అక్కడే పెరుగుతుంది. 29 సెప్టెంబర్ 2026న ఇచ్చిన రెండు ధ్రువపత్రాలు ఈ ఆలోచనను చూపుతాయి. ఒకటి సుమారు 33,000 హెక్టార్ల తోటలకు, మరొకటి ఒక వెదురు రైతుకు దక్కింది.

గుర్తింపు పొందిన తనిఖీ సంస్థల సంఖ్యను వేగంగా పెంచాలి. అటవీ నిర్వహణలో ఇప్పటికే 7.76 లక్షల హెక్టార్లలో ముందస్తు తనిఖీలు పూర్తయ్యాయి.

Question 2 (250 words): భారత అటవీ పాలనకు, గ్రామీణ జీవనోపాధులకు దేశీయంగా రూపొందించిన అటవీ ధ్రువీకరణ పథకం ప్రాముఖ్యతను చర్చించండి.

అటవీ ధ్రువీకరణ మొదట విదేశాల్లో ఒక ప్రైవేటు మార్కెట్ సాధనంగా మొదలైంది. 1993లో ఏర్పడిన Forest Stewardship Council, తర్వాత వచ్చిన ఇతర అంతర్జాతీయ వ్యవస్థలు ఉష్ణమండల అడవుల నాశనం మీద వచ్చిన వినియోగదారుల ఒత్తిడి ఫలితం. దీనివల్ల భారత ఉత్పత్తిదారులకు ఒక విచిత్రమైన ఆధారపడటం ఏర్పడింది. విదేశాల్లో కలప అమ్మాలంటే విదేశీ తనిఖీదారుని ప్రమాణాలను పాటించాలి, రుసుము చెల్లించాలి. ఆ ప్రమాణాలు భారత పని ప్రణాళికలకు, భారత భూ కమతాలకు సరిపోవు.

కేంద్ర పర్యావరణ, అడవులు, వాతావరణ మార్పుల శాఖ డిసెంబర్ 2023లో ప్రారంభించిన Indian Forest and Wood Certification Scheme ఆ ఆధారపడటానికి జవాబు. దాని Indian Forest Management Standard National Working Plan Code 2023 మీద ఆధారపడింది. దానిలో 8 ప్రమాణాలు, 69 సూచికలు, 254 ధ్రువీకరణ అంశాలు ఉన్నాయి. అంటే స్థిరత్వం ఇప్పుడు ఒక శాఖ చెప్పే మాట కాదు, తనిఖీదారు కొలిచే అంశం. పాలనను కూడా విడదీశారు. ప్రమాణాలను Indian Forest and Wood Certification Council నిర్ణయిస్తుంది. తనిఖీదారులకు గుర్తింపును National Accreditation Board for Certification Bodies ఇస్తుంది. రోజువారీ నిర్వహణను Indian Institute of Forest Management చూస్తుంది.

భారత్‌కు జీవనోపాధి కోణం ఇంకా ముఖ్యం. అడవులు ఉమ్మడి జాబితాలో ఉంటాయి. దేశంలో వాడే కలప, వెదురు చాలా భాగం పొలాల్లోనే పెరుగుతుంది. అడవుల బయటి చెట్ల విభాగం వల్ల సాధారణ రైతుకూ మంచి ధర ఉన్న మార్కెట్ దొరుకుతుంది. అందుకే 29 సెప్టెంబర్ 2026న సుమారు 33,000 హెక్టార్ల రాష్ట్ర సంస్థకు, ఒక్క వెదురు రైతుకు కలిపి ధ్రువపత్రాలు ఇచ్చారు.

సవాళ్లు ఉన్నాయి. తనిఖీ ఖర్చు ఎక్కువ. తనిఖీ సంస్థల సామర్థ్యం తక్కువ. చిన్న రైతులు ఖర్చు భారంతో బయటికి పోయే ప్రమాదం ఉంది. రైతు ఉత్పత్తిదారుల సంఘాలకు సమూహ ధ్రువీకరణ ఇవ్వాలి. తనిఖీ రుసుముకు తోడ్పాటు అందించాలి. ఇదే ఆచరణాత్మక మార్గం.

⚠️ Examiner Trap

  • Trap 1: PRAMAAN అనేది వేరే ఒక పథకం అని విద్యార్థులు పొరబడతారు. నిజం ఏమిటంటే PRAMAAN అనేది Indian Forest and Wood Certification Scheme పథకానికి బ్రాండ్ పేరు మాత్రమే. వేరే కార్యక్రమం కాదు.
  • Trap 2: అడవులు కేంద్ర జాబితా అంశం అని చాలామంది అనుకుంటారు. నిజానికి అడవులు, వన్యప్రాణుల–పక్షుల పరిరక్షణ ఏడో షెడ్యూలులోని ఉమ్మడి జాబితాలో ఉంటాయి.
  • Trap 3: పథకంలో ఏ సంస్థ ఏ పని చేస్తుందో విద్యార్థులు కలిపేస్తారు. తనిఖీదారులకు గుర్తింపును National Accreditation Board for Certification Bodies ఇస్తుంది. పథకాన్ని నడిపేది Indian Institute of Forest Management — ఇది గుర్తుంచుకోండి.