సముద్ర మట్టం పెరుగుదలపై UN General Assembly తొలి ప్రకటనను ఆమోదించింది. ఇది 24 సెప్టెంబర్ 2026న న్యూయార్క్లో 81వ సమావేశంలో జరిగింది. సముద్రం మింగేసినా, తీరరేఖ మారినా ఒక దేశం statehood (దేశ హోదా) తనంతట తానే పోదని ఈ ప్రకటన చెబుతుంది. UN Convention on the Law of the Sea కింద ఇప్పటికే ఏర్పడిన సముద్ర మండలాలు స్థిరంగా ఉండాలని కూడా మద్దతు తెలిపింది. ఓటింగ్ లేకుండా ఏకాభిప్రాయంతో దీన్ని ఆమోదించారు. ఇది ఒక రాజకీయ హామీ మాత్రమే, కట్టుబడే ఒప్పందం కాదు.
24 సెప్టెంబర్ 2026న UN General Assembly ఒక ప్రకటనను ఆమోదించింది. సముద్ర మట్టం పెరుగుదలపై ఐక్యరాజ్యసమితి చరిత్రలో ఇదే తొలి ప్రకటన. 81వ సమావేశంలో ఏకాభిప్రాయంతో దీన్ని ఆమోదించారు. అందుకే వ్యతిరేకంగా ఒక్క ఓటూ నమోదు కాలేదు. ఈ ప్రకటన ముఖ్యంగా ఒక చట్టపరమైన అడుగు వేసింది. భూభాగం తరిగిపోయినా, పూర్తిగా మునిగిపోయినా ఒక దేశం తన దేశ హోదాను తనంతట తానే కోల్పోదని చెప్పింది. ఇప్పటికే నోటిఫై చేసిన సముద్ర మండలాలు స్థిరంగా ఉండాలని కూడా మద్దతు ఇచ్చింది.
ఈ ప్రకటనను 24 సెప్టెంబర్ 2026న న్యూయార్క్లోని ఐక్యరాజ్యసమితి ప్రధాన కార్యాలయంలో ఆమోదించారు. అది General Assembly 81వ సమావేశం. ఆ సమయంలో వివిధ దేశాల అధినేతలు అక్కడే ఉన్నారు. అందుకే చిన్న ద్వీప దేశాల ప్రతినిధులకు మంచి వేదిక దొరికింది. ఈ ప్రక్రియను రెండేళ్ల ముందే నిర్దేశించారు. 2024లో వచ్చిన General Assembly Decision 78/558 దానికి ఆధారం.
ఆధునిక సముద్ర చట్టం 1982లో స్థిరపడింది. అప్పుడు UN Convention on the Law of the Sea వచ్చింది. ఇది 1994లో అమల్లోకి వచ్చింది. ప్రాదేశిక సముద్రం, ఆనుకున్న జోన్, ప్రత్యేక ఆర్థిక మండలం హద్దులను అది నిర్ణయించింది. ఆ ఏర్పాటు తీరాలు శాశ్వతం అనే ఊహపై నిలబడింది. సముద్ర మట్టం అంచనాలు గట్టిపడుతున్న కొద్దీ చిన్న ద్వీప దేశాలు ఆ ఊహను ప్రశ్నించాయి. International Law Commission ఈ అంశాన్ని చేపట్టింది. తర్వాత రెండు న్యాయ అభిప్రాయాలు వాదన స్వరూపాన్ని మార్చాయి. ఒకటి మే 2024లో International Tribunal for the Law of the Sea ఇచ్చింది. రెండోది జూలై 2025లో International Court of Justice ఇచ్చింది. 2026 ప్రకటన ఆ పనిని సభ్య దేశాల ఉమ్మడి రాజకీయ ప్రకటనగా మార్చింది.
కొలత ప్రమాణం అన్ని దేశాలకూ ఒకటే. జనవరి 1993 నుంచి 2025 చివరి వరకు ప్రపంచ సగటు సముద్ర మట్టం 11 సెంటీమీటర్లు పెరిగింది. 1993 నుంచి ఉపగ్రహాలు దీన్ని కొలుస్తున్నాయి. భారత్పై ప్రభావం అదే దిశలో ఉంది కానీ స్థానం వేరు. చిన్న ద్వీప దేశాల దేశ హోదాయే ప్రశ్నార్థకం. భారత్కు ఆ ముప్పు లేదు. సుందర్బన్స్ డెల్టా, లక్షద్వీప్, అండమాన్–నికోబార్ దీవులు ఎక్కువగా దెబ్బతింటాయి. తీర నగరాల్లో తక్కువ ఎత్తు ప్రాంతాలు ఆటుపోటు వెల్లువకు గురవుతాయి. అంటే భారత్ ఒకవైపు దెబ్బతినే తీర దేశం, మరోవైపు పెద్ద సముద్ర శక్తి. అందుకే రెండు వైపులా దానికి ఆసక్తి ఉంది — తీర జనాభాను కాపాడటం, తన సముద్ర హద్దులను స్థిరంగా ఉంచుకోవడం. తువాలు, కిరిబాటి, మాల్దీవులు వంటి దేశాల్లో దాదాపు మొత్తం భూమి సముద్ర మట్టానికి కొన్ని మీటర్ల లోపే ఉంది. అందుకే ఈ ప్రకటన కోసం అవే ముందుకు నడిచాయి.
Core Concept: సముద్ర మండలాలు, దేశ హోదా (Maritime Zones and Statehood)
Q1. సముద్ర మట్టం పెరుగుదలపై UN General Assembly తొలి ప్రకటనను ఎప్పుడు ఆమోదించింది? [Easy]
A) 24 సెప్టెంబర్ 2026
B) 30 సెప్టెంబర్ 2026
C) 24 సెప్టెంబర్ 2025
D) 1 అక్టోబర్ 2026
Answer: A
Explanation: ఈ ప్రకటనను 24 సెప్టెంబర్ 2026న న్యూయార్క్లో General Assembly 81వ సమావేశంలో ఆమోదించారు.
Q2. పోటెత్తిన ఆటుపోటు రేఖకు ఐదు మీటర్ల లోపు ఎత్తులో సుమారు ఎంత మంది నివసిస్తున్నారు? [Easy]
A) 270 మిలియన్
B) 500 మిలియన్
C) 770 మిలియన్
D) 1.5 బిలియన్
Answer: C
Explanation: ఐదు మీటర్ల లోపు ఎత్తులో సుమారు 770 మిలియన్ మంది నివసిస్తున్నారు.
Q3. ఈ ప్రకటన స్థిరత్వానికి మద్దతు ఇచ్చిన సముద్ర మండలాలు ఏ ఒప్పందం కింద ఏర్పడ్డాయి? [Moderate]
A) UN Framework Convention on Climate Change
B) Ramsar Convention
C) UN Convention on the Law of the Sea
D) Paris Agreement
Answer: C
Explanation: ప్రాదేశిక సముద్రం, ఆనుకున్న జోన్, ప్రత్యేక ఆర్థిక మండలం 1982లో ఆమోదించిన UN Convention on the Law of the Sea కింద ఏర్పడ్డాయి.
Q4. జనవరి 1993 నుంచి 2025 చివరి వరకు ప్రపంచ సగటు సముద్ర మట్టం ఎంత పెరిగింది? [Moderate]
A) 11 సెంటీమీటర్లు
B) 5 సెంటీమీటర్లు
C) 25 సెంటీమీటర్లు
D) 40 సెంటీమీటర్లు
Answer: A
Explanation: ఆ కాలంలో ప్రపంచ సగటు సముద్ర మట్టం 11 సెంటీమీటర్లు పెరిగింది. 1993 నుంచి ఉపగ్రహాలు దీన్ని కొలుస్తున్నాయి.
Q5. మానవ గ్రీన్హౌస్ ఉద్గారాలు సముద్ర కాలుష్యమేనని 21 మే 2024న సలహా అభిప్రాయం ఇచ్చిన సంస్థ ఏది? [Moderate]
A) International Court of Justice
B) International Tribunal for the Law of the Sea
C) Permanent Court of Arbitration
D) World Trade Organization Dispute Settlement Body
Answer: B
Explanation: హాంబర్గ్లో ఉన్న International Tribunal for the Law of the Sea ఆ సలహా అభిప్రాయాన్ని 21 మే 2024న ఇచ్చింది.
Q6. సముద్రంలో భూభాగం కోల్పోతున్న దేశాల దేశ హోదా గురించి ఈ ప్రకటన ఏం చెబుతుంది? [Tricky]
A) భూభాగం మునిగిన వెంటనే దేశ హోదా తనంతట తానే పోతుంది.
B) ప్రతి కేసును General Assembly ఓటింగ్ ద్వారా వేరుగా తేలుస్తుంది.
C) దెబ్బతిన్న దేశాలు పక్క దేశంలో కలిసిపోవాలి.
D) భూభాగం పోయినా, తీరరేఖ మారినా దేశ హోదా తనంతట తానే పోదు.
Answer: D
Explanation: భూభాగం మునిగినా, తీరరేఖ మారినా దేశ హోదా తనంతట తానే పోదని ఈ ప్రకటన స్పష్టం చేసింది.
Q7. ఈ General Assembly ప్రకటన గురించి సరైన ప్రకటన ఏది? [Tricky]
A) ఇది సముద్ర చట్టాన్ని అధిగమించే కట్టుబడే ఒప్పందం.
B) ఇది ఏకాభిప్రాయంతో ఆమోదించిన రాజకీయ హామీ, కట్టుబడే ఒప్పందం కాదు.
C) Security Council ధ్రువీకరించిన తర్వాతే ఇది అమల్లోకి వస్తుంది.
D) తర్వాత విడిగా సంతకం చేసిన దేశాలకే ఇది వర్తిస్తుంది.
Answer: B
Explanation: దీన్ని ఏకాభిప్రాయంతో General Assembly ప్రకటనగా ఆమోదించారు. ఇది సిఫారసు రూపమే, ధ్రువీకరణ అవసరం లేదు.
Q8. ఉద్గారాలు బాగా తగ్గించకపోతే 2100 నాటికి తీర ప్రాంత ముప్పు ఎంత పెరుగుతుందని అంచనా? [Tricky]
A) రెండు రెట్లు
B) ఐదు రెట్లు
C) పది రెట్లు
D) ఇరవై రెట్లు
Answer: C
Explanation: ఉద్గారాలు తగ్గించకపోతే 2100 నాటికి తీర ముప్పు పది రెట్లు పెరుగుతుందని అంచనా వేశారు.
PYQ 1:
సముద్ర మట్టం పెరుగుదలపై ఐక్యరాజ్యసమితి తొలి ప్రకటనను General Assembly ఏ సమావేశంలో ఆమోదించింది?
A) 79వ సమావేశం
B) 80వ సమావేశం
C) 81వ సమావేశం
D) 82వ సమావేశం
Answer: C
Explanation: 24 సెప్టెంబర్ 2026న General Assembly 81వ సమావేశంలో ఈ ప్రకటనను ఆమోదించారు.
PYQ 2:
కింది ప్రకటనలను పరిశీలించండి:
సముద్ర మట్టం పెరుగుదలపై ఐక్యరాజ్యసమితి తొలి ప్రకటనను General Assembly సెప్టెంబర్ 2026లో ఆమోదించింది.
సముద్ర మట్టం పెరుగుదల వల్ల తీరరేఖ మారినా దేశ హోదా తనంతట తానే పోదని ఈ ప్రకటన చెబుతుంది.
ఇది కట్టుబడే ఒప్పందం, అమల్లోకి రావడానికి సభ్య దేశాల ధ్రువీకరణ అవసరం.
పైవాటిలో సరైన ప్రకటనలు ఏవి?
A) 1 only
B) 1 and 2 only
C) 2 and 3 only
D) All of the above
Answer: B
Explanation: 1, 2 ప్రకటనలు సరైనవి. 3 తప్పు. General Assembly ప్రకటన సిఫారసు రూపమే, దానికి ధ్రువీకరణ అవసరం లేదు.
PYQ 3:
Assertion (A): Secretary-Generalకు ఇప్పటికే అందజేసిన సముద్ర మండలాలు స్థిరంగా ఉండాలని సముద్ర మట్టం పెరుగుదలపై ఐక్యరాజ్యసమితి ప్రకటన మద్దతు ఇస్తుంది.
Reason (R): ఒకసారి సరిగ్గా అందజేసిన తర్వాత తీర ఆధారరేఖలను, సముద్ర మండలాల బాహ్య హద్దులను మార్చాల్సిన అవసరం UN Convention on the Law of the Sea పెట్టలేదని International Law Commission తేల్చింది.
A) A, R రెండూ సరైనవి; R అనేది A కు సరైన వివరణ.
B) A, R రెండూ సరైనవి; కానీ R అనేది A కు సరైన వివరణ కాదు.
C) A సరైనది; R తప్పు.
D) A తప్పు; R సరైనది.
Answer: A
Explanation: ఆధారరేఖలపై ఆ కమిషన్ తేల్చిన అంశమే స్థిర మండలాలకు ప్రకటన ఇచ్చిన మద్దతుకు చట్టపరమైన ఆధారం.
Question 1 (150 words): సముద్ర మట్టం పెరుగుదలపై ఐక్యరాజ్యసమితి ప్రకటనలో తీర ఆధారరేఖల అంశం ఎందుకు కేంద్రంగా మారిందో వివరించండి.
ఒక తీర దేశానికి ఉన్న ప్రతి సముద్ర హక్కును ఆ ఆధారరేఖల నుంచే కొలుస్తారు. అందుకే అదే కేంద్రంగా మారింది.
దేశం తన తీరం వెంట ఆధారరేఖలు గీసి Secretary-Generalకు అందజేస్తుంది. ఆ రేఖ నుంచే ప్రాదేశిక సముద్రం 12 నాటికల్ మైళ్ల వరకు, ఆనుకున్న జోన్ 24 వరకు, ప్రత్యేక ఆర్థిక మండలం 200 వరకు కొలుస్తారు. నీరు పెరిగి ఆ రేఖ లోపలికి జరిగితే ఈ మండలాలన్నీ కుంచించుకుపోతాయి. దాంతో చేపల వేట, ఖనిజాలు, లైసెన్సు హక్కులు కూడా తగ్గిపోతాయి.
ఒకసారి సరిగ్గా అందజేసిన ఆధారరేఖలను మార్చాల్సిన బాధ్యత సముద్ర చట్టం పెట్టలేదని International Law Commission తేల్చింది. 24 సెప్టెంబర్ 2026న ఆమోదించిన ప్రకటన ఆ వివరణకు మద్దతు ఇచ్చింది.
ఫలితంగా తీరం వెనక్కి జరిగినా చట్టపరమైన రేఖ అక్కడే నిలుస్తుంది. ముందుకు వెళ్లే దారి ఒకటే — దేశాలు దీన్ని తమ సముద్ర చట్టాల్లో చేర్చాలి.
Question 2 (250 words): సముద్ర మట్టం పెరుగుదలపై ఐక్యరాజ్యసమితి ప్రకటన దేశ హోదా ప్రశ్నను ఒప్పందం ద్వారా కాకుండా రాజకీయ ఏకాభిప్రాయం ద్వారా తేల్చే ప్రయత్నం అని చెబుతారు. ఈ అభిప్రాయాన్ని విమర్శనాత్మకంగా పరిశీలించండి.
ఈ వర్ణన సరైనదే. కానీ దానికి కారణాలను విమర్శ నుంచి వేరు చేసి చూడాలి.
అంతర్జాతీయ చట్టం దేశ హోదాను భూభాగం, జనాభా, ప్రభుత్వం ద్వారా వివరించింది. సముద్ర మట్టం పెరుగుదల వాటిలో మొదటిదాన్ని దెబ్బతీస్తుంది. భూమి మునిగిపోతే దేశం ఏమవుతుంది? సముద్ర చట్టం ఈ ప్రశ్నను ఊహించలేదు. 81వ సమావేశంలో 24 సెప్టెంబర్ 2026న ఆమోదించిన ప్రకటన దీనికి సమాధానం ఇచ్చింది. భూభాగం మునిగినా దేశ హోదా తనంతట తానే పోదని చెప్పింది. 1982లో ఆమోదించిన UN Convention on the Law of the Sea కింద ఇప్పటికే ఏర్పడిన మండలాలు స్థిరంగా ఉండాలని మద్దతు ఇచ్చింది.
చట్టపరమైన పని ముందే జరిగింది. మానవ గ్రీన్హౌస్ ఉద్గారాలు సముద్ర కాలుష్యమేనని International Tribunal for the Law of the Sea 21 మే 2024న తేల్చింది. వాతావరణ బాధ్యతలను International Court of Justice జూలై 2025లో వివరించింది. ఆధారరేఖలు మార్చాల్సిన అవసరం లేదని International Law Commission చెప్పింది.
బలహీనత సాధనంలోనే ఉంది. General Assembly ప్రకటన సిఫారసు రూపమే. దానివల్ల ఏ బాధ్యతా పుట్టదు, అమలు చేసే దారీ లేదు. వలసలు, పౌరసత్వం, పరిహారం అంశాలు తేలలేదు. ఏకాభిప్రాయమే దీని బలం, దీని పరిమితి కూడా. ఏదీ ఓడిపోలేదు, ఎందుకంటే ఏదీ కట్టుబడేలా చేయలేదు.
అయినా రాజకీయ దారికి ఒక లాభం ఉంది. సభ్య దేశాలన్నీ కలిసి రెండేళ్లలో ఒక ఉమ్మడి ప్రకటన ఇచ్చాయి. ఒప్పందమైతే ధ్రువీకరణలకే దశాబ్దం పట్టేది. తువాలు, మాల్దీవులు వంటి దేశాలకు అంత సమయం లేదు.
సరైన తదుపరి అడుగు స్పష్టం. ఈ ప్రకటన భాషను దేశాలు తమ సముద్ర చట్టాల్లో, రాబోయే ఒప్పందాల్లో చేర్చాలి. అప్పుడే స్థిర మండలాలు సద్భావనపై కాక దేశాల ఆచరణపై నిలబడతాయి.