Udyo Logo

Udyo

Get the Udyo Mobile App

Sign in to save your progress and access all features.

విదేశీ మారక నిల్వల్లో రికార్డు స్థాయి వారపు పతనం

25 సెప్టెంబర్ 2026తో ముగిసిన వారంలో భారత విదేశీ మారక నిల్వలు 18.34 బిలియన్ డాలర్లు తగ్గాయి. నిల్వలు 747.56 బిలియన్ డాలర్లకు చేరాయి. ఒక వారంలో ఇంత పతనం ఇప్పటి వరకు ఎప్పుడూ జరగలేదు. ఈ గణాంకాలను Reserve Bank of India 2 అక్టోబర్ 2026న విడుదల చేసింది. ఈ తగ్గుదలలో ఎక్కువ భాగం విదేశీ కరెన్సీ ఆస్తుల నుంచే వచ్చింది — అవి 15.6 బిలియన్ డాలర్లు తగ్గాయి. బంగారం నిల్వలు 2.6 బిలియన్ డాలర్లు తగ్గాయి. రూపాయిని నిలబెట్టడానికి కేంద్ర బ్యాంకు పెద్దఎత్తున జోక్యం చేసుకుంది. సెప్టెంబర్ 2026 మొదట్లో నిల్వలు 785.7 బిలియన్ డాలర్ల రికార్డు స్థాయిని తాకాయి.

What Happened

25 సెప్టెంబర్ 2026తో ముగిసిన వారంలో దేశ విదేశీ మారక నిల్వలు 18.34 బిలియన్ డాలర్లు తగ్గాయి. నిల్వలు 747.56 బిలియన్ డాలర్లకు దిగాయి. ఈ సమాచారాన్ని Reserve Bank of India 2 అక్టోబర్ 2026న తెలిపింది. ఒక వారంలో ఇంత పతనం రికార్డుల్లో ఇదే మొదటిసారి. అంతకుముందు వారంలోనే 14.9 బిలియన్ డాలర్లు తగ్గాయి. అప్పుడు నవంబర్ 2024 తర్వాత అదే అతిపెద్ద వారపు పతనం. తక్షణ కారణం ఒకటే — రూపాయిని ఆదుకోవడానికి కేంద్ర బ్యాంకు మార్కెట్‌లో డాలర్లు అమ్మింది.

When & Where

లెక్కలోకి తీసుకున్న వారం 25 సెప్టెంబర్ 2026 శుక్రవారంతో ముగిసింది. గణాంకాలు 2 అక్టోబర్ 2026 శుక్రవారం వచ్చాయి. ఈ లెక్కలను Reserve Bank of India ప్రతి వారం ఒక వారం వ్యవధి తర్వాత విడుదల చేస్తుంది. ప్రధాన కార్యాలయం ముంబైలో ఉంది. నేపథ్యం ప్రపంచ స్థాయిది. బ్రెంట్ క్రూడ్ బ్యారెల్‌కు 100 డాలర్లు దాటింది. అమెరికా 10 ఏళ్ల ట్రెజరీ ఈల్డ్ 5.34 శాతానికి చేరింది. ఈ రెండూ భారత్ లాంటి వర్ధమాన మార్కెట్ల నుంచి పెట్టుబడిని బయటకు లాగుతాయి.

Who Is Involved

  • Reserve Bank of India — నిల్వలను కలిగి ఉండి, నిర్వహించి, వారపు గణాంకాలు విడుదల చేసే కేంద్ర బ్యాంకు.
  • వాణిజ్య, విదేశీ బ్యాంకులు — స్పాట్, ఫార్వర్డ్ మార్కెట్లలో కేంద్ర బ్యాంకు డాలర్లు కొనడం, అమ్మడం వీటి ద్వారానే జరుగుతుంది.
  • International Monetary Fund — Special Drawing Rights కేటాయించే సంస్థ. భారత నిల్వ స్థానాన్ని కూడా ఇదే నిర్వహిస్తుంది.
  • చమురు దిగుమతిదారులు, ఎగుమతిదారులు — క్రూడ్ ధరలు పెరిగినప్పుడు వీరి డాలర్ అవసరం ఒక్కసారిగా పెరుగుతుంది.
  • విదేశీ పోర్ట్‌ఫోలియో పెట్టుబడిదారులు — అమెరికాలో ఈల్డ్ ఎక్కువైతే వీరు డబ్బు బయటకు తీసుకెళ్తారు. అది రూపాయి మీద ఒత్తిడి పెంచుతుంది.

How It Works

  1. విదేశీ మారక నిల్వలు నాలుగు భాగాలుగా ఉంటాయి — విదేశీ కరెన్సీ ఆస్తులు, బంగారం, Special Drawing Rights, IMFలో నిల్వ స్థానం. వీటిలో విదేశీ కరెన్సీ ఆస్తులే చాలా పెద్దవి.
  2. రూపాయి వేగంగా బలహీనపడినప్పుడు కేంద్ర బ్యాంకు ఈ నిల్వల నుంచి డాలర్లు అమ్మి రూపాయిలు కొంటుంది. దాంతో రూపాయికి గిరాకీ పెరిగి పతనం తగ్గుతుంది. కానీ నిల్వలు కరిగిపోతాయి.
  3. నిల్వలను డాలర్లలో చూపుతారు. అందుకే డాలర్ బలపడితే, యూరో లేదా యెన్ లేదా పౌండ్‌లో ఉన్న ఆస్తుల డాలర్ విలువ తగ్గుతుంది. ఒక్క ఆస్తి అమ్మకపోయినా ఈ తగ్గుదల కనిపిస్తుంది.
  4. నిల్వల్లోని బంగారాన్ని మార్కెట్ ధరకే లెక్కిస్తారు. అంతర్జాతీయ బంగారం ధర తగ్గితే, అమ్మకం లేకుండానే నిల్వలు తగ్గినట్టు కనిపిస్తాయి. బంగారంలో 2.6 బిలియన్ డాలర్ల తగ్గుదలకు కారణం ఇదే.
  5. Special Drawing Rights, IMFలో నిల్వ స్థానం — ఈ రెండూ కొద్దిగానే కదులుతాయి. ఇవి మార్కెట్ వ్యాపారం మీద కాదు, IMF కేటాయింపులు, కోటా హక్కుల మీద ఆధారపడతాయి.

Why It Matters

  • బాహ్య స్థిరత్వం: పెట్టుబడులు ఆగిపోయినా దిగుమతులకు, విదేశీ అప్పు చెల్లింపులకు ఈ నిల్వలే రక్షణ. అందుకే నిల్వల పరిమాణమే బాహ్య బలానికి కొలబద్ద.
  • ద్రవ్య విధానం: డాలర్లు అమ్మిన ప్రతిసారీ బ్యాంకింగ్ వ్యవస్థ నుంచి రూపాయి ద్రవ్యత బయటకు వెళ్తుంది. కరెన్సీ రక్షణను, వడ్డీ రేటు వైఖరిని కేంద్ర బ్యాంకు బ్యాలెన్స్ చేయాల్సి వస్తుంది.
  • ద్రవ్యోల్బణం: రూపాయి బలహీనపడితే దిగుమతి చేసే క్రూడ్, ఎరువులు, వంట నూనెల రూపాయి ధర పెరుగుతుంది. కొంత ఆలస్యంగా అది రిటైల్ ధరల్లో కనిపిస్తుంది.
  • పెట్టుబడిదారుల నమ్మకం: కరెన్సీని సర్దుబాటు చేయనివ్వక ముందు కేంద్ర బ్యాంకుకు ఎంత వెసులుబాటు ఉందో రేటింగ్ సంస్థలు, పెట్టుబడిదారులు నిల్వల ధోరణి చూసి అంచనా వేస్తారు.

Historical Background

Reserve Bank of India, Reserve Bank of India Act, 1934 కింద ఏర్పడింది. 1 ఏప్రిల్ 1935న కార్యకలాపాలు మొదలుపెట్టింది. 1 జనవరి 1949న జాతీయం అయింది. 1991 చెల్లింపుల సంకటం సమయంలో భారత నిల్వలు కొన్ని వారాల దిగుమతులకు మాత్రమే సరిపోయేంతగా పడిపోయాయి. ఆ సంకటమే ఆర్థిక సంస్కరణలకు, ఆర్థిక వ్యవస్థ తెరుచుకోవడానికి దారి తీసింది. ఆ తక్కువ స్థాయి నుంచి మూడు దశాబ్దాల్లో నిల్వలు క్రమంగా పెరిగాయి. సెప్టెంబర్ 2026 మొదట్లో 785.7 బిలియన్ డాలర్ల సర్వకాల గరిష్ఠానికి చేరాయి. ఆ తర్వాతే ఇప్పటి పతనం మొదలైంది.

Previous Related Events

  • 18 సెప్టెంబర్ 2026తో ముగిసిన వారం: నిల్వలు 14.9 బిలియన్ డాలర్లు తగ్గి 765.9 బిలియన్ డాలర్లకు చేరాయి. నవంబర్ 2024 తర్వాత అదే అతిపెద్ద వారపు పతనంగా అప్పుడు చెప్పారు.
  • సెప్టెంబర్ 2026 మొదట్లో: నిల్వలు 785.7 బిలియన్ డాలర్ల రికార్డు స్థాయిని తాకాయి. FCNR(B) స్వాప్ సౌకర్యం ద్వారా వచ్చిన పెట్టుబడులు ఇందుకు సహాయపడ్డాయి.
  • 18 సెప్టెంబర్ 2026 నాటికి: FCNR(B) స్వాప్ సౌకర్యం 143.6 బిలియన్ డాలర్ల పెట్టుబడులను తెచ్చింది. పతనం మొదలవక ముందు నిల్వలను అదే పెంచింది.

Static GK Connection

  • Reserve Bank of India Act, 1934: కేంద్ర బ్యాంకు ఈ చట్టం కిందే ఏర్పడింది. దేశ నిల్వలను కలిగి ఉండి నిర్వహించే అధికారం కూడా ఇదే ఇస్తుంది.
  • Special Drawing Rights: International Monetary Fund సృష్టించిన అంతర్జాతీయ నిల్వ ఆస్తి. ప్రధాన కరెన్సీల బాస్కెట్ మీద దీని విలువ ఆధారపడుతుంది. ఇది కరెన్సీ కాదు. నేరుగా ఖర్చు చేయలేం.
  • IMFలో నిల్వ స్థానం: సభ్య దేశం చెల్లించిన కోటాలో షరతులు లేకుండా తక్షణం తీసుకోగల భాగం ఇది.
  • Balance of Payments (చెల్లింపుల శేషం): దేశ నివాసితులకు, విదేశీయులకు మధ్య జరిగే అన్ని లావాదేవీల లెక్క. ఇది కరెంట్ ఖాతా, క్యాపిటల్ ఖాతాగా విడిపోతుంది. నిల్వల కదలికలే ఈ లెక్కను సమం చేసే అంశం.
  • దిగుమతుల కవరేజ్: నిల్వలు ఎన్ని నెలల దిగుమతులకు సరిపోతాయో చెప్పే కొలత. నిల్వలు సరిపోతున్నాయా లేదా అని తేల్చే ప్రామాణిక కొలబద్ద ఇదే.

India & World Comparison

ప్రపంచంలో అతిపెద్ద విదేశీ మారక నిల్వలున్న దేశాల్లో భారత్ ఒకటి. సెప్టెంబర్ 2026లో రికార్డు వారపు పతనం తర్వాత కూడా నిల్వలు 747.56 బిలియన్ డాలర్లుగా ఉన్నాయి. భారత్ కంటే ఎక్కువ నిల్వలున్న దేశాలు కొన్నే — వాటిలో చైనా, జపాన్ ముందున్నాయి. చమురు ఎగుమతి దేశాలు వాణిజ్య మిగుల్లతో నిల్వలు పెంచుకుంటాయి. భారత్ విషయం వేరు. ఇక్కడ నిల్వలు ఎక్కువగా పెట్టుబడుల రాక, కేంద్ర బ్యాంకు కొనుగోళ్ల వల్లే పెరిగాయి. అందుకే ప్రపంచ వడ్డీ రేట్ల మార్పులకు భారత నిల్వలు ఎక్కువ స్పందిస్తాయి. ఈ కాలంలో నమోదైన 5.34 శాతం అమెరికా 10 ఏళ్ల ట్రెజరీ ఈల్డ్ ఆ మార్గాన్నే చూపుతుంది.

Future Impact

  • 2026 మిగిలిన కాలంలో వచ్చే వారపు గణాంకాలు ఒక విషయం తేలుస్తాయి — మూడు వారాల్లో జరిగిన 38.2 బిలియన్ డాలర్ల పతనం కొనసాగుతుందా, లేక నిలబడుతుందా.
  • డాలర్ల అమ్మకం కొనసాగితే రూపాయి ద్రవ్యత బిగుస్తుంది. రాబోయే ద్రవ్య విధాన సమీక్షల్లో కేంద్ర బ్యాంకు ద్రవ్యత చర్యలు, వైఖరి దాన్నే బట్టి ఉంటాయి.
  • FCNR(B) స్వాప్ సౌకర్యం 143.6 బిలియన్ డాలర్లను తెచ్చింది. ఆ మొత్తాల గడువు ముగింపులు రాబోయే త్రైమాసికాల్లో నిల్వల దారిని నిర్ణయిస్తాయి.
  • బ్రెంట్ క్రూడ్ బ్యారెల్‌కు 100 డాలర్ల పైనే ఉంటే దిగుమతుల బిల్లు పెరుగుతుంది. కరెంట్ ఖాతా లోటు వెడల్పవుతుంది. నిల్వల మీద ఒత్తిడి తగ్గదు.

🔑 Key Points for Revision

  • 25 సెప్టెంబర్ 2026తో ముగిసిన వారంలో నిల్వలు 18.34 బిలియన్ డాలర్లు తగ్గి 747.56 బిలియన్ డాలర్లకు చేరాయి.
  • భారత విదేశీ మారక నిల్వల్లో ఇది నమోదైన అతిపెద్ద వారపు పతనం.
  • ఈ గణాంకాలను Reserve Bank of India 2 అక్టోబర్ 2026న విడుదల చేసింది.
  • 18 సెప్టెంబర్ 2026తో ముగిసిన వారం స్థాయి 765.9 బిలియన్ డాలర్లు.
  • అంతకుముందు వారపు పతనం 14.9 బిలియన్ డాలర్లు. నవంబర్ 2024 తర్వాత అదే అతిపెద్దది.
  • విదేశీ కరెన్సీ ఆస్తులు: 615.4 బిలియన్ డాలర్లు. తగ్గింది 15.6 బిలియన్ డాలర్లు.
  • బంగారం నిల్వలు: 108.7 బిలియన్ డాలర్లు. తగ్గింది 2.6 బిలియన్ డాలర్లు.
  • Special Drawing Rights: 18.6 బిలియన్ డాలర్లు. తగ్గింది 97 మిలియన్ డాలర్లు.
  • IMFలో నిల్వ స్థానం: 4.8 బిలియన్ డాలర్లు. తగ్గింది 86 మిలియన్ డాలర్లు.
  • సర్వకాల గరిష్ఠ నిల్వలు: సెప్టెంబర్ 2026 మొదట్లో 785.7 బిలియన్ డాలర్లు.
  • 25 సెప్టెంబర్ 2026 వరకు మూడు వారాల మొత్తం పతనం: 38.2 బిలియన్ డాలర్లు.
  • 18 సెప్టెంబర్ 2026 నాటికి FCNR(B) స్వాప్ పెట్టుబడులు: 143.6 బిలియన్ డాలర్లు.
  • ఈ కాలంలో బ్రెంట్ క్రూడ్ బ్యారెల్‌కు 100 డాలర్లు దాటింది.
  • ఈ కాలంలో అమెరికా 10 ఏళ్ల ట్రెజరీ ఈల్డ్ 5.34 శాతానికి చేరింది.
  • Reserve Bank of India, Reserve Bank of India Act, 1934 కింద ఏర్పడి 1 ఏప్రిల్ 1935న పని మొదలుపెట్టింది.

🧠 Concept Link (Static GK Deep Dive)

Core Concept: విదేశీ మారక నిల్వలు, కేంద్ర బ్యాంకు జోక్యం

  • Definition: విదేశీ కరెన్సీలు, బంగారం, అంతర్జాతీయ నిల్వ సాధనాల రూపంలో కేంద్ర బ్యాంకు దగ్గర ఉండే బాహ్య ఆస్తులే విదేశీ మారక నిల్వలు. చెల్లింపుల శేషం అవసరాలు తీర్చడానికి, మారకం రేటును నిర్వహించడానికి ఇవి అందుబాటులో ఉంటాయి.
  • Constitutional / Legal Basis: Reserve Bank of India Act, 1934 కేంద్ర బ్యాంకును ఏర్పాటు చేసి, నిల్వలను కలిగి ఉండి నిర్వహించే అధికారం ఇస్తుంది. భారత్‌లో విదేశీ మారక లావాదేవీలను Foreign Exchange Management Act, 1999 నియంత్రిస్తుంది.
  • Scientific / Economic Principle: Impossible Trinity (అసాధ్య త్రిముఖం) ప్రకారం స్థిర మారకం రేటు, స్వేచ్ఛా పెట్టుబడి కదలిక, స్వతంత్ర ద్రవ్య విధానం — ఈ మూడూ ఒకేసారి ఒక దేశానికి సాధ్యం కాదు. భారత్ నిర్వహిత తేలియాడే విధానం పాటిస్తుంది. అంటే మూడింటి మీద పాక్షిక నియంత్రణే తీసుకుంటుంది. రేటును కట్టడి చేయడానికి కాదు, హెచ్చుతగ్గులు తగ్గించడానికే నిల్వలు వాడుతుంది.
  • Link to this event: 18.34 బిలియన్ డాలర్ల రికార్డు వారపు పతనం ఈ సిద్ధాంతానికి ప్రత్యక్ష ఉదాహరణ. అమెరికా ఈల్డ్ పెరిగి పెట్టుబడి బయటకు వెళ్తున్న సమయంలో, రూపాయి పతనాన్ని అడ్డుకోవడానికి కేంద్ర బ్యాంకు నిల్వలు ఖర్చు చేసింది.
  • Origin & History: Reserve Bank of India 1 ఏప్రిల్ 1935న పని మొదలుపెట్టింది. 1 జనవరి 1949న జాతీయం అయింది. ప్రధాన కార్యాలయం ముంబై.
  • Key milestone 1: 1991 చెల్లింపుల సంకటం నిల్వలను కొన్ని వారాల దిగుమతుల స్థాయికి దించింది. అదే భారత ఆర్థిక సరళీకరణకు దారి తీసింది.
  • Key milestone 2: సెప్టెంబర్ 2026 మొదట్లో నిల్వలు 785.7 బిలియన్ డాలర్ల సర్వకాల గరిష్ఠానికి చేరాయి. ఇప్పటి పతనం ఆ శిఖరం నుంచే మొదలైంది.
  • Related Acts / Schemes / Treaties: Reserve Bank of India Act, 1934; Foreign Exchange Management Act, 1999; International Monetary Fundలో భారత సభ్యత్వం — Special Drawing Rights, నిల్వ స్థానం దీని వల్లే వస్తాయి.
  • Nodal Ministry / Body: నిల్వలను Reserve Bank of India కలిగి ఉండి నిర్వహిస్తుంది. IMFతో భారత సంబంధాలను ఆర్థిక మంత్రిత్వ శాఖ చూస్తుంది.
  • India-specific relevance: భారత్ క్రూడ్ ఆయిల్‌ను పెద్దఎత్తున దిగుమతి చేసుకుంటుంది. రూపాయి బలహీనపడితే అది నేరుగా దేశీయ ద్రవ్యోల్బణంలోకి వస్తుంది. అందుకే నిల్వల సరిపోతనం ఆర్థికంగా, రాజకీయంగా సున్నితమైన అంశం.
  • Global comparison: భారత్ కంటే ఎక్కువ నిల్వలున్న దేశాలు కొన్నే. చైనా, జపాన్ ముందున్నాయి. కానీ అవి వాణిజ్య మిగుల్లతో నిల్వలు పెంచుకున్నాయి. భారత్ నిల్వలు ఎక్కువగా పెట్టుబడుల రాక వల్ల వచ్చాయి.
  • Data point: 25 సెప్టెంబర్ 2026తో ముగిసిన వారంలో నిల్వలు 747.56 బిలియన్ డాలర్లు. సెప్టెంబర్ 2026 మొదట్లో రికార్డు 785.7 బిలియన్ డాలర్లు.
  • Common exam angle: నిల్వల నాలుగు భాగాలు, వాటిలో పెద్దది ఏది, Special Drawing Rights ఇచ్చే సంస్థ, తాజా గణాంకాల్లో కచ్చితమైన నిల్వల సంఖ్య, వారపు మార్పు — ఇవే పరీక్షల్లో వస్తాయి.
  • Easy memory hook: "FGSR" — Foreign currency assets, Gold, SDRs, Reserve position in the IMF. పెద్దది నుంచి చిన్నది వరకు ఇదే వరుస.

❓ Practice MCQs

Q1. 25 సెప్టెంబర్ 2026తో ముగిసిన వారంలో భారత విదేశీ మారక నిల్వలు ఎంత? [Easy]

A) 765.90 బిలియన్ డాలర్లు

B) 747.56 బిలియన్ డాలర్లు

C) 785.70 బిలియన్ డాలర్లు

D) 615.40 బిలియన్ డాలర్లు

Answer: B

Explanation: 18.34 బిలియన్ డాలర్ల తగ్గుదల తర్వాత ఆ వారంలో నిల్వలు 747.56 బిలియన్ డాలర్లుగా ఉన్నాయి.

Q2. భారత విదేశీ మారక నిల్వల వారపు గణాంకాలను విడుదల చేసే సంస్థ ఏది? [Easy]

A) Securities and Exchange Board of India

B) ఆర్థిక మంత్రిత్వ శాఖ

C) Reserve Bank of India

D) NITI Aayog

Answer: C

Explanation: నిల్వలను Reserve Bank of India కలిగి ఉండి నిర్వహిస్తుంది. గణాంకాలను ప్రతి వారం అదే విడుదల చేస్తుంది.

Q3. 25 సెప్టెంబర్ 2026తో ముగిసిన వారంలో నిల్వలు ఎంత తగ్గాయి? [Moderate]

A) 14.90 బిలియన్ డాలర్లు

B) 2.60 బిలియన్ డాలర్లు

C) 38.20 బిలియన్ డాలర్లు

D) 18.34 బిలియన్ డాలర్లు

Answer: D

Explanation: ఆ వారంలో తగ్గింది 18.34 బిలియన్ డాలర్లు. అది రికార్డు స్థాయి వారపు పతనం. 14.9 బిలియన్ డాలర్లు అంతకుముందు వారపు పతనం. 38.2 బిలియన్ డాలర్లు మూడు వారాల మొత్తం.

Q4. భారత విదేశీ మారక నిల్వల్లో అతిపెద్ద భాగం ఏది? [Moderate]

A) విదేశీ కరెన్సీ ఆస్తులు

B) బంగారం

C) Special Drawing Rights

D) International Monetary Fundలో నిల్వ స్థానం

Answer: A

Explanation: మొత్తం 747.56 బిలియన్ డాలర్ల నిల్వల్లో విదేశీ కరెన్సీ ఆస్తులు 615.4 బిలియన్ డాలర్లు.

Q5. సెప్టెంబర్ 2026 మొదట్లో భారత విదేశీ మారక నిల్వలు తాకిన సర్వకాల గరిష్ఠం ఎంత? [Moderate]

A) 747.56 బిలియన్ డాలర్లు

B) 765.90 బిలియన్ డాలర్లు

C) 785.70 బిలియన్ డాలర్లు

D) 800.00 బిలియన్ డాలర్లు

Answer: C

Explanation: మూడు వారాల పతనం మొదలవక ముందు నిల్వలు 785.7 బిలియన్ డాలర్ల గరిష్ఠాన్ని తాకాయి.

Q6. 25 సెప్టెంబర్ 2026తో ముగిసిన వారంలో 2.6 బిలియన్ డాలర్లు తగ్గిన భాగం ఏది? [Tricky]

A) విదేశీ కరెన్సీ ఆస్తులు

B) బంగారం

C) Special Drawing Rights

D) International Monetary Fundలో నిల్వ స్థానం

Answer: B

Explanation: బంగారం నిల్వలు 2.6 బిలియన్ డాలర్లు తగ్గి 108.7 బిలియన్ డాలర్లకు చేరాయి. విదేశీ కరెన్సీ ఆస్తులు తగ్గింది 15.6 బిలియన్ డాలర్లు.

Q7. 25 సెప్టెంబర్ 2026 వరకు మూడు వారాల్లో నిల్వలు మొత్తం ఎంత తగ్గాయి? [Tricky]

A) 18.34 బిలియన్ డాలర్లు

B) 14.90 బిలియన్ డాలర్లు

C) 38.20 బిలియన్ డాలర్లు

D) 47.00 బిలియన్ డాలర్లు

Answer: C

Explanation: రికార్డు 785.7 బిలియన్ డాలర్ల నుంచి 747.56 బిలియన్ డాలర్లకు దిగడంతో మూడు వారాల మొత్తం పతనం 38.2 బిలియన్ డాలర్లు.

Q8. 2 అక్టోబర్ 2026న వచ్చిన గణాంకాలను సరిగ్గా చెప్పేది ఏది? [Tricky]

A) రూపాయిని కాపాడటానికి Reserve Bank of India రెపో రేటు పెంచింది.

B) 25 సెప్టెంబర్ 2026తో ముగిసిన వారంలో నిల్వలు 18.34 బిలియన్ డాలర్లు తగ్గి 747.56 బిలియన్ డాలర్లకు చేరాయి. ఇదే రికార్డు స్థాయి వారపు పతనం.

C) 25 సెప్టెంబర్ 2026తో ముగిసిన వారంలో నిల్వలు రికార్డు 785.7 బిలియన్ డాలర్లకు పెరిగాయి.

D) వారపు పతనం మొత్తం బంగారం నిల్వల తగ్గుదల వల్లే వచ్చింది.

Answer: B

Explanation: నిల్వలు 747.56 బిలియన్ డాలర్లకు దిగాయి. 785.7 బిలియన్ డాలర్ల రికార్డు సెప్టెంబర్ మొదట్లో వచ్చింది. పతనంలో ఎక్కువ భాగం బంగారం వల్ల కాదు, విదేశీ కరెన్సీ ఆస్తుల వల్లే.

📜 Previous Year Question Style (PYQ)

PYQ 1:

భారత విదేశీ మారక నిల్వల్లో ఒక భాగమైన Special Drawing Rightsను కేటాయించే సంస్థ ఏది?

A) World Bank

B) International Monetary Fund

C) Bank for International Settlements

D) Asian Development Bank

Answer: B

Explanation: Special Drawing Rights అనేది International Monetary Fund సృష్టించి కేటాయించే అంతర్జాతీయ నిల్వ ఆస్తి. 25 సెప్టెంబర్ 2026తో ముగిసిన వారంలో భారత్ దగ్గర ఇవి 18.6 బిలియన్ డాలర్లు ఉన్నాయి.

PYQ 2:

కింది ప్రకటనలను పరిశీలించండి:

  1. భారత విదేశీ మారక నిల్వల్లో అతిపెద్ద భాగం విదేశీ కరెన్సీ ఆస్తులు.

  2. సభ్య దేశాలకు Special Drawing Rightsను World Bank కేటాయిస్తుంది.

  3. 25 సెప్టెంబర్ 2026తో ముగిసిన వారంలో భారత విదేశీ మారక నిల్వలు 747.56 బిలియన్ డాలర్లకు తగ్గాయి.

ఈ ప్రకటనల్లో ఏవి సరైనవి?

A) 1 only

B) 1 and 3 only

C) 2 and 3 only

D) All of the above

Answer: B

Explanation: 1, 3 ప్రకటనలు సరైనవి. Special Drawing Rightsను కేటాయించేది International Monetary Fund, World Bank కాదు. అందుకే 2వ ప్రకటన తప్పు.

PYQ 3:

Assertion (A): 25 సెప్టెంబర్ 2026తో ముగిసిన వారంలో భారత విదేశీ మారక నిల్వలు రికార్డు స్థాయి వారపు పతనాన్ని నమోదు చేశాయి.

Reason (R): రూపాయిని ఆదుకోవడానికి Reserve Bank of India విదేశీ మారక మార్కెట్‌లో డాలర్లు అమ్మింది.

సరైన జవాబును ఎంచుకోండి:

A) A, R రెండూ సరైనవి. Aకు R సరైన వివరణ.

B) A, R రెండూ సరైనవి. కానీ Aకు R సరైన వివరణ కాదు.

C) A సరైనది. R తప్పు.

D) A తప్పు. R సరైనది.

Answer: A

Explanation: నిల్వలు 18.34 బిలియన్ డాలర్లు తగ్గి 747.56 బిలియన్ డాలర్లకు చేరాయి. అది రికార్డు స్థాయి వారపు పతనం. రూపాయిని నిలబెట్టడానికి కేంద్ర బ్యాంకు డాలర్లు అమ్మడమే ఆ తగ్గుదలకు కారణం.

✍️ Mains Answer Pointers

Question 1 (150 words): విదేశీ మారక నిల్వలు ఒక్కసారిగా బాగా తగ్గడం భారత బాహ్య స్థితి గురించి ఏమి చెబుతుంది? దాన్ని ఎలా చదవాలి?

ఇది ఒక విషయాన్నే చెబుతుంది — కరెన్సీని నిలబెట్టడానికి కేంద్ర బ్యాంకు తన రక్షణ నిధిని ఖర్చు చేస్తోంది. ఆ రక్షణ విఫలమైందని దీని అర్థం కాదు. 25 సెప్టెంబర్ 2026తో ముగిసిన వారంలో నిల్వలు 18.34 బిలియన్ డాలర్లు తగ్గి 747.56 బిలియన్ డాలర్లకు చేరాయి. అదే రికార్డు స్థాయి వారపు పతనం. కారణం ఒకటే — రూపాయిని నిలబెట్టడానికి Reserve Bank of India డాలర్లు అమ్మింది.

దీన్ని నేపథ్యంతో కలిపి చదవాలి. అదే నిల్వలు సెప్టెంబర్ 2026 మొదట్లో 785.7 బిలియన్ డాలర్ల రికార్డును తాకాయి. అంటే మూడు వారాల్లో జరిగిన 38.2 బిలియన్ డాలర్ల తగ్గుదల ఒక చారిత్రక శిఖరం నుంచే వచ్చింది, పేలవమైన స్థాయి నుంచి కాదు. ఈ తగ్గుదలలో కొంత భాగం అమ్మకం వల్ల కాదు, విలువ మార్పు వల్లే. మార్కెట్ ధరలు కదలడంతో బంగారం 2.6 బిలియన్ డాలర్లు తగ్గింది.

ఇక్కడ చూడాల్సింది సంఖ్యను కాదు, కారణాన్ని. బ్యారెల్‌కు 100 డాలర్లు దాటిన బ్రెంట్ క్రూడ్, 5.34 శాతానికి చేరిన అమెరికా 10 ఏళ్ల ట్రెజరీ ఈల్డ్ — ఈ రెండూ భారత్ చేతిలో లేని బాహ్య ఒత్తిడులు.

ముందుకు దారి ఇది. ఎన్ని నెలల దిగుమతులకు సరిపోతాయో చూసి నిల్వల సరిపోతనాన్ని తేల్చాలి. నిల్వల బాస్కెట్‌ను విస్తరించాలి. ఒక వారపు సంఖ్యను తీర్పుగా తీసుకోకూడదు.

Question 2 (250 words): భారత స్థూల ఆర్థిక నిర్వహణలో విదేశీ మారక నిల్వల పాత్రను చర్చించండి. కరెన్సీ మార్కెట్‌లో కేంద్ర బ్యాంకు జోక్యం చేసుకున్నప్పుడు ఎదురయ్యే ఇబ్బందులను పరిశీలించండి.

నిల్వలు ఒకేసారి మూడు పనులు చేస్తాయి. పెట్టుబడుల రాక ఆగిపోయినా దిగుమతులకు, విదేశీ అప్పుకు చెల్లిస్తాయి. కరెన్సీ హెచ్చుతగ్గులను తగ్గించే సాధనాన్ని కేంద్ర బ్యాంకుకు ఇస్తాయి. మారకం రేటు సర్దుబాటు తప్పనిసరి అయ్యేదాకా ఎంత వెసులుబాటు ఉందో పెట్టుబడిదారులకు, రేటింగ్ సంస్థలకు సంకేతం ఇస్తాయి. భారత నిల్వలు నాలుగు భాగాలుగా ఉన్నాయి. మొత్తం 747.56 బిలియన్ డాలర్లలో విదేశీ కరెన్సీ ఆస్తులే 615.4 బిలియన్ డాలర్లు. తర్వాత బంగారం 108.7 బిలియన్ డాలర్లు, Special Drawing Rights 18.6 బిలియన్ డాలర్లు, IMFలో నిల్వ స్థానం 4.8 బిలియన్ డాలర్లు.

ఇది భారత్‌కు ఇంత ముఖ్యం అవడానికి చారిత్రక కారణం 1991. అప్పుడు నిల్వలు కొన్ని వారాల దిగుమతులకే సరిపోయేంతగా పడిపోయాయి. ఆ సంకటమే సరళీకరణను తెచ్చింది. మూడు దశాబ్దాల్లో నిల్వలు తిరిగి పెరిగాయి. సెప్టెంబర్ 2026 మొదట్లో 785.7 బిలియన్ డాలర్ల సర్వకాల గరిష్ఠానికి చేరాయి. 18 సెప్టెంబర్ 2026 నాటికి 143.6 బిలియన్ డాలర్లు తెచ్చిన FCNR(B) స్వాప్ సౌకర్యం ఇందుకు సహాయపడింది.

ఇక్కడ ఇబ్బందులు నిజమైనవి. రూపాయిని కాపాడటానికి Reserve Bank of India అమ్మిన ప్రతి డాలర్ బ్యాంకింగ్ వ్యవస్థ నుంచి రూపాయి ద్రవ్యతను తీసేస్తుంది. రుణం చౌకగా ఉంచాలనుకునే విధానానికి అది వ్యతిరేకం. మరీ గట్టిగా కాపాడితే ఊహాగాన వ్యాపారం పెరుగుతుంది. కేంద్ర బ్యాంకు ఎక్కడ దిగుతుందో వ్యాపారులు నేర్చుకుంటారు. రూపాయిని పడిపోనిస్తే దిగుమతి క్రూడ్ ధర పెరిగి ద్రవ్యోల్బణం ఎక్కువవుతుంది. 25 సెప్టెంబర్ 2026తో ముగిసిన వారంలో జరిగిన 18.34 బిలియన్ డాలర్ల పతనం మొదటి దారి ఖరీదును చూపుతుంది.

సమతుల్య దారి ఇది. ధోరణికి ఎదురుగా కాదు, అస్తవ్యస్త కదలికలకు ఎదురుగా మాత్రమే జోక్యం చేసుకోవాలి. సరిపోతనాన్ని దిగుమతుల కవరేజ్‌తో కొలవాలి. ఎగుమతుల పరిధిని పెంచి, ఇంధన దిగుమతుల ఆధారాన్ని తగ్గించి మూల బలహీనతను తీర్చాలి.

⚠️ Examiner Trap

  • Trap 1: విద్యార్థులు వారపు పతనాన్ని, మూడు వారాల పతనాన్ని కలిపేస్తారు. సరైన విషయం ఇది — వారపు తగ్గుదల 18.34 బిలియన్ డాలర్లు. 25 సెప్టెంబర్ 2026 వరకు మూడు వారాల మొత్తం తగ్గుదల 38.2 బిలియన్ డాలర్లు.
  • Trap 2: Special Drawing Rightsను World Bank ఇస్తుందని చాలామంది అనుకుంటారు. నిజం ఇది — Special Drawing Rightsను సృష్టించి కేటాయించేది International Monetary Fund.
  • Trap 3: లెక్కలోకి తీసుకున్న వారానికి, గణాంకాలు విడుదలైన తేదీకి ఉన్న తేడాను చాలామంది గమనించరు. ఇది గుర్తుపెట్టుకోండి — గణాంకాలు 25 సెప్టెంబర్ 2026తో ముగిసిన వారానివి, కానీ విడుదలైంది 2 అక్టోబర్ 2026న.